FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Nga 15 maji deri më 15 gusht 2027, mbi 4 milionë vizitorë nga 120 vende do të zbresin në Beograd; në një investim prej 1.2 miliardë eurosh për ekspozitën dhe 18 miliardë euro për infrastrukturën shoqëruese, Shqipëria jo vetëm që do të ketë pavijonin e saj kombëtar, por po i hap rrugën një prej mundësive më të mëdha ekonomike për kompanitë turistike shqiptare në dekadat e fundit...
Më 21 qershor 2023, në selinë e Byrosë Ndërkombëtare të Ekspozitave (BIE) në Paris, ndodhi diçka që e ndryshoi përgjithmonë perceptimin për Ballkanin Perëndimor. Beogradi fitoi të drejtën për të organizuar EXPO 2027, duke lënë pas kandidatura të forta si Málaga (Spanjë), Minesota (SHBA), Phuket (Tajlandë) dhe San Carlos de Bariloche (Argjentinë).
Në një garë që zgjati katër raunde zgjedhjesh, kryeqyteti serb mori 81 vota në finale kundrejt 70 të Málagës, duke konfirmuar se rajoni ynë ishte gati për skenën më të madhe botërore. Por ajo që e bën këtë ngjarje vërtet të jashtëzakonshme për ne shqiptarët është fakti i konfirmuar zyrtarisht: Republika e Shqipërisë do të jetë e pranishme me Pavijonin e saj Kombëtar, koordinuar nga Agjencia Shqiptare e Zhvillimit të Investimeve (AIDA), duke u bërë kështu pjesë e një historie që premton të transformojë jo vetëm Siluetën e Beogradit, por edhe të gjithë ekonominë turistike të Ballkanit.
EXPO 2027 nuk është një panair i zakonshëm. Kjo është një Ekspozitë e Specializuar Ndërkombëtare, e njëjta kategori ku bëjnë pjesë ekspozitat historike si EXPO 2000 në Hanover apo EXPO 2015 në Milano.
Nën temën madhështore "Luajmë për Njerëzimin: Sport dhe Muzikë për të Gjithë" (Play for Humanity: Sport and Music for All), ekspozita do të zgjasë 93 ditë; nga 15 maji deri më 15 gusht 2027, dhe do të shtrihet në një sipërfaqe prej 25 hektarësh në zonën e Surçinit të Beogradit (pjesa jugperëndimore e qytetit). Tashmë janë konfirmuar mbi 120 vende pjesëmarrëse, me shifrën e saktë që arrinte në 114 vende deri në qershor 2025 dhe më pas u rrit në mbi 130 deri në mars 2026. Priten mbi 4 milionë vizitorë nga e gjithë bota dhe gjatë këtyre tre muajve do të organizohen mbi 8,000 evente, duke përfshirë koncerte, gara sportive, forume biznesi, instalime interaktive të realitetit virtual, hakeratona të AI dhe një zonë të tërë dedikuar "Praktikave më të Mira" (Best Practice Area) ku do të shfaqen zgjidhjet më inovative për qytetet e qëndrueshme.
Tre nëntemat kryesore janë "Fuqia e Lojës" (loja si mjet shërimi dhe qëndrueshmërie), "Lojë për Përparim" (loja si motor i inovacionit) dhe "Të Luajmë Sëbashku" (loja si urë lidhjeje mes kulturave). Por ajo që e bën këtë ekspozitë unike në historinë e EXPO-ve është gjuha e saj: këtu nuk flitet për konflikte apo ndarje, por për lojën, sportin dhe muzikën si superfuqi njerëzore për të shëruar, për të përparuar dhe për të bashkuar komunitete të tëra.
Për të kuptuar përmasat e këtij projekti, duhen parë së pari shifrat e investimeve. Sipas të dhënave zyrtare, vetë ekspozita kushton rreth 1.2 miliardë euro, ndërsa projekti i përgjithshëm infrastrukturor, duke përfshirë të gjithë kompleksin e EXPO-s dhe ndërtimet shoqëruese, kap vlerën e 18 miliardë eurove.
Brenda këtij investimi gjigant përfshihet ndërtimi i një stadiumi të ri kombëtar me 52,000 vende, një qendre ujore me standarde olimpike, një fshati të tërë të EXPO-s për akomodimin e pjesëmarrësve dhe vullnetarëve, si dhe parqe dhe hapësira të gjelbra sipas një "programi të guximshëm ekologjik". Pritet që gjatë periudhës së ekspozitës Serbia të fitojë rreth 1.1 miliardë euro të ardhura direkte, ndërsa efekti ekonomik afatgjatë vlerësohet të jetë dhjetëfishi i investimit fillestar, për shkak të rritjes së turizmit, eksportit të shërbimeve dhe besimit të investitorëve.
Takimi i Parë Ndërkombëtar i Planifikimit (IPM) në qershor 2025 mblodhi mbi 400 delegatë nga 154 vende, një tregues i qartë i interesit global. Ndërkohë, në Beograd tashmë po hapen hotele prestigjioze ndërkombëtare si InterContinental, Swissotel (pikërisht në zonën e EXPO-s) dhe Ritz-Carlton, duke rritur kapacitetin e akomodimit për vizitorët.
Pikërisht këtu hyn në lojë rëndësia e Shqipërisë. Pjesëmarrja e vendit tonë nuk është thjesht një formalitet diplomatik. Ambasadori i Republikës së Shqipërisë në Serbi, Bardhyl Canaj, ka mirëpritur personalisht delegacionin shqiptar në takimet përgatitore dhe ka ofruar mbështetjen e plotë të ambasadës për çdo fazë të përgatitjeve, nga fillimi deri në përfundimin me sukses të kësaj ngjarjeje. Pavijoni Shqiptar do të ketë një program të dedikuar, i cili do të paraqesë objektivat dhe prioritetet e vendit tonë në harmoni të plotë me temën e ekspozitës dhe politikat e zhvillimit strategjik. Por ajo që shumë pak njerëz e kanë kuptuar ende është se kjo prani hap një dritare të artë për kompanitë turistike shqiptare.
Imagjinoni: mbi 4 milionë njerëz nga e gjithë bota; amerikanë, kinezë, arabë, evropianë, perëndimorë dhe lindorë do të jenë fizikisht në Beograd për tre muaj. Shumica e tyre do të kërkojnë të zgjerojnë udhëtimin e tyre për të eksploruar rajonin. Dhe Shqipëria, me rivierën e saj mahnitëse, malet, qytetet antike dhe mikpritjen e saj të jashtëzakonshme, është destinacioni më tërheqës për një "pushim pas EXPO-s".
Ky nuk është thjesht një lajm i mirë; është një thirrje zgjimi për çdo agjenci turistike, çdo operator dhe çdo hoteler shqiptar që të fillojë përgatitjet që tani.
Le t’i shohim numrat konkretë. Nëse vetëm 10 për qind e vizitorëve të EXPO-s, pra rreth 400,000 njerëz, vendosin të kalojnë 3 deri në 5 ditë në Shqipëri, kjo përkthehet në miliona euro të ardhura direkte për hotelet, restorantet, guidat dhe agjencitë tona turistike. Një turist që qëndron 4 netë në një hotel me çmim mesatar 70 euro për natë, duke shpenzuar 50 euro në ditë për ushqim, udhëtime dhe aktivitete, gjeneron rreth 480 euro të ardhra. Shumëzuar kjo me 400,000 vizitorë, arrijmë në shifrën marramendëse prej rreth 192 milionë eurosh vetëm nga qëndrimet e shkurtra. Dhe kjo pa llogaritur efektin afatgjatë: një vizitor i kënaqur nga Kina, Brazili apo Gjermania do të bëhet ambasador i Shqipërisë në vendin e tij, duke sjellë edhe më shumë turistë në vitet në vijim. Për më tepër, në kuadër të EXPO-s, Dhomat e Tregtisë së Ballkanit po punojnë për të krijuar një platformë të përbashkët për bashkëpunim ekonomik rajonal, dhe Shqipëria është një pjesëmarrëse aktive në këtë proces.
Vetë tema e EXPO-s; sporti dhe muzika, përputhet në mënyrë perfekte me ofertën turistike shqiptare. A ka vend më të mirë për të pushuar pas një ekspozite intensive sesa plazhet e Ksamilit, festivalet e muzikës në Tiranë, shtigjet e ecjes në Alpet Shqiptare, apo qytetet e UNESCO-s si Gjirokastra dhe Berati?
Kompanitë tona turistike mund dhe duhet të krijojnë paketa të veçanta "EXPO + Shqipëri", të cilat përfshijnë transportin e organizuar me autobusë ose fluturime charter, guidat shqipfolëse për vizitorët ndërkombëtarë (anglisht, gjermanisht, kinezçe) dhe oferta speciale për ata që mbajnë biletën e EXPO-s.
Në mënyrë ideale, përfaqësues të kompanive tona turistike duhet të jenë të pranishëm fizikisht në pavijonin shqiptar gjatë gjithë ditëve të ekspozitës, për të informuar vizitorët, për të dhënë broshura dhe për të bërë rezervime në vend. Për më tepër, AIDA dhe ministritë përgjegjëse duhet të koordinohen për të siguruar që pavijoni shqiptar në EXPO të mos jetë thjesht një hapësirë ekspozimi statik, por një qendër aktive informimi për turizmin shqiptar, e pajisur me ekrane interaktive, materiale promovuese me cilësi të lartë dhe staf shumëgjuhësh.
Sigurisht, kjo mundësi nuk vjen shpesh dhe për këtë kërkohet përgjegjësi e madhe. Koha për të vepruar është tani, jo nesër. Serbia ka arritur objektivin e saj për të siguruar 100 vende pjesëmarrëse plot shtatë muaj përpara afatit, dhe takimi i radhës ndërkombëtar, do të finalizojë shumë detaje të rëndësishme operative.
Agjencitë turistike shqiptare duhet të jenë të pranishme në këto takime, të krijojnë partneritete me homologët e tyre serbë dhe të fillojnë promovimin e ofertave të tyre që tani.
Gjithashtu, ato duhet të përgatisin materiale promovuese në gjuhët kryesore (anglisht, kinezisht, arabisht, rusisht, gjermanisht), të stërvitin staf për t'u marrë me vëllime të larta kërkesash dhe të krijojnë faqe interneti dhe platforma rezervimi miqësore për përdoruesit ndërkombëtarë.
Në të njëjtën kohë, është e rëndësishme që kompanitë shqiptare të kuptojnë se EXPO 2027 nuk është vetëm për tre muajt e verës; trashëgimia e saj, në formën e rritjes së profileve të destinacionit, lidhjeve të reja tregtare dhe përmirësimit të infrastrukturës, do të vazhdojë për një dekadë të tërë.
Në fund, EXPO 2027 Belgrade është më shumë se një ekspozitë. Është një mundësi historike për të rishkruar narrativën e Ballkanit, jo më si një rajon konfliktesh dhe ndarjesh, por si një shesh lojërash ku kultura, sporti dhe muzika na bashkojnë në paqe e prosperitet. Dhe Shqipëria, me praninë e saj të konfirmuar zyrtarisht, me një ambasadë që mbështet aktivisht procesin dhe me një sektor turistik në rritje, ka çdo gjë për të fituar. Kompanitë tona turistike kanë përpara një periudhë prej pak më shumë se një viti për t’u përgatitur. Ato që do të veprojnë me shpejtësi, kreativitet dhe bashkëpunim, do të korrin frutat e kësaj vere madhështore të 2027; duke mbushur hotelet, duke rritur të ardhurat dhe duke krijuar vende të reja pune. Ato që do të mbeten pas, do të shikojnë të tjerët duke marrë atë që mund të ishte e tyre. Ftesa është bërë: bota po vjen në Ballkan, me 4 milionë vizitorë, me 1.2 miliardë euro investim për ekspozitën dhe me mbi 130 vende pjesëmarrëse.
Le të tregojmë se çfarë dimë të bëjmë më mirë; të presim mysafirët me zemër të hapur, t’u japim atyre shijet tona, pamjet tona dhe mikpritjen tonë të paharrueshme, dhe ta kthejmë këtë valë vizitorësh në një valë të qëndrueshme prosperiteti për turizmin shqiptar./Pamfleti
Lini një Përgjigje