Il Montenegro, il candidato più avanzato all'adesione all'UE, potrebbe entrare nell'Unione a condizioni più severe. Ecco cosa significa...
Si prevede che il processo di allargamento dell'UE sarà plasmato da diversi nuovi meccanismi, la cui elaborazione è iniziata a Bruxelles e che mirano a impedire che i nuovi paesi che aderiranno all'Unione Europea diventino la prossima "Ungheria" per l'Unione. Più specificamente, si tratta di imporre condizioni più severe, soprattutto in materia di Stato di diritto. E l'esperimento inizierà con il Montenegro, considerato tra i paesi più vicini all'adesione nell'elenco dei paesi che aspirano a diventare membri dell'UE, che include anche l'Albania.
Uno dei temi in discussione a Bruxelles è il diritto di veto, sebbene nessuno degli Stati membri dell'UE abbia avanzato o presentato proposte concrete. Tuttavia, il Primo Ministro Edi Rama e il Presidente serbo Aleksandar Vučić si sono offerti all'Unione Europea, proponendo congiuntamente l'idea che i due Paesi che rappresentano, Albania e Serbia, non abbiano diritto di veto al momento dell'adesione all'UE. D'altra parte, il Montenegro è pronto ad accettare altri meccanismi di protezione, ma non vuole rinunciare alla propria voce al tavolo decisionale, in particolare al diritto di voto.
Una cena a Bruxelles tra gli ambasciatori dell'UE e il capo dello staff della Presidente della Commissione europea Ursula von der Leyen, Bjoern Seibert, ha incluso anche discussioni sull'allargamento. Tuttavia, una proposta della Commissione per accelerare l'adesione dei paesi candidati attraverso un processo chiamato "allargamento inverso", che concederebbe ai paesi lo status di membri con privilegi e diritti di voto limitati, è stata fermamente respinta, secondo tre diplomatici dell'UE.
Un articolo di "Politico" analizza quanto sta accadendo a Bruxelles in materia di allargamento, ma non solo. Indirettamente, sono state discusse anche le proposte dei Paesi che aspirano a un'adesione rapida, tra cui l'idea avanzata da Edi Rama e Aleksandar Vučić, per l'adesione dei rispettivi Paesi all'Unione, ma senza diritto di veto o di voto.
" La priorità della Commissione ora è garantire che il Montenegro e gli altri futuri paesi candidati all'adesione non diventino una 'Ungheria 2.0'."
"Il trattato di adesione del Montenegro, che sostanzialmente stabilisce le regole in base alle quali il Paese diventerà parte dell'UE, sarà redatto da un gruppo di lavoro organizzato dalla presidenza cipriota del Consiglio dell'UE, con il contributo di tutti gli Stati membri ", si legge nell'articolo di Politico, che potete leggere integralmente qui sotto.
Articolo completo di Politico
Plani i BE-së për të ndaluar që anëtarët e rinj të bëhen një Hungari 2.0
Kur bëhet fjalë për pranimin e anëtarëve të rinj në Bashkimin Evropian, Komisioni Evropian ka një prioritet kryesor: të sigurojë që asnjë vend kandidat të mos shndërrohet në “Hungarinë e radhës”.
Për ta arritur këtë, plani është që Mali i Zi, i cili është pranë përfundimit të negociatave për anëtarësim, të përdoret si një lloj prove.
Presidenti i Malit të Zi, Jakov Milatović, i tha Politico se ai po diskuton me BE-në dhe me vendet anëtare se si mund të duket kjo qasje. Këto bisedime janë zhvilluar edhe gjatë një vizite të fundit në Irlandë, e cila do të mbajë presidencën e Këshillit të BE-së në gjysmën e dytë të këtij viti.
Komisioni Evropian dëshiron të përfshijë “garanci afatgjata” në traktatin e anëtarësimit të Malit të Zi për të siguruar që blloku të mund të reagojë nëse ky vend i vogël ballkanik bën hapa pas në demokraci ose në sundimin e ligjit, tha një zyrtar i Komisionit për Politico. Zyrtari foli në kushte anonimiteti për shkak të ndjeshmërisë së negociatave, ashtu si edhe të tjerë të cituar në këtë artikull.
“Ky do të jetë traktati i anëtarësimit që do të përcaktojë traktatet e ardhshme të anëtarësimit”, tha zyrtari i BE-së.
Mali i Zi nuk është i vetmi vend që synon anëtarësimin në BE. Ukraina po kërkon të anëtarësohet deri në vitin 2027, me synimin që anëtarësimi të përfshihet në një marrëveshje paqeje me Kremlinin, ndërsa Islanda planifikon të mbajë një referendum për rifillimin e bisedimeve për anëtarësim.
Megjithatë, Milatović tha se “askush nuk e di vërtet” se si do të duket përfundimisht teksti i traktatit. Podgorica po pret që Komisioni Evropian të japë më shumë informacion, shtoi ai.
Debati në selinë e Komisionit Evropian në Berlaymont përqendrohet te pyetja: cilat janë “mësimet që kemi nxjerrë nga zgjerimi i vitit 2004”, tha zyrtari i Komisionit, duke iu referuar kohës kur Hungaria, Sllovakia dhe 8 vende të tjera iu bashkuan BE-së.
“A ka Bashkimi ynë aftësinë të reagojë ndaj hapave prapa? Jo në të vërtetë”, shtoi ai.
Hungaria është shndërruar në një lloj paralajmërimi për BE-në. Budapesti, nën drejtimin e Viktor Orbán, shpesh ka krijuar vështirësi për bllokun dhe muajin e kaluar bllokoi raundin e 20-të të sanksioneve të BE-së kundër Rusisë, si edhe një paketë ndihme prej 90 miliardë eurosh për Kievin.
Prioriteti i Komisionit tani është të sigurojë që Mali i Zi dhe vendet e tjera që do të anëtarësohen në të ardhmen të mos shndërrohen në një “Hungari 2.0”.
Traktati i anëtarësimit të Malit të Zi, që në thelb përcakton rregullat sipas të cilave vendet bëhen pjesë e BE-së, do të hartohet nga një grup pune i organizuar nga presidenca qipriote e Këshillit të BE-së, me kontributin e të gjitha vendeve anëtare.
Një zëdhënës i presidencës qipriote nuk pranoi të tregojë se kur do të krijohet ky grup pune. Megjithatë, zyrtari i Komisionit i tha Politico se kjo pritet të ndodhë brenda “javësh”, ndërsa dy diplomatë evropianë konfirmuan se formimi i tij pritet këtë muaj.
Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, i tha Politico se Komisioni “ndodhet aktualisht në fazën përfundimtare të përgatitjes së një draft-traktati”, pa dhënë një afat kohor.
I vetmi vend që po shfaq rezerva është Franca, tha një nga diplomatët. Parisi po refuzon të japë miratimin për hartimin e traktatit të anëtarësimit dhe po mban një qasje shumë të kujdesshme ndaj zgjerimit të BE-së përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit 2027, sipas një diplomati tjetër të lartë evropian.
“Të gjithë po përpiqen ta bindin Francën që ta pranojë këtë”, tha një diplomat i tretë.
Çështja e vetos
Ende nuk është e qartë se çfarë forme do të marrin mekanizmat mbrojtës të BE-së.
“Ka disa ide që qarkullojnë, por askush nuk ka paraqitur ende një propozim konkret”, tha për Politico një diplomat evropian i përfshirë në diskutime.
Disa nga sugjerimet e hershme përfshijnë pezullimin e së drejtës së vetos nëse Mali i Zi ose vendet e tjera që do të anëtarësohen shkelin vlerat themelore të BE-së, veçanërisht sundimin e ligjit.
Një tjetër çështje që diskutohet në prapaskenë është sa kohë duhet të mbeten në fuqi këto mekanizma mbrojtës.
Edhe vendet që u anëtarësuan në vitin 2004 kishin disa klauzola mbrojtëse, për shembull për moszbatimin e rregullave të tregut të brendshëm. Por ato mund të aktivizoheshin vetëm për tre vjet pas anëtarësimit dhe nuk konsideroheshin shumë të forta, tha diplomati.
Vija e vetme e kuqe për Malin e Zi janë kufizimet në të drejtën e votës, tha një zyrtar malazez për Politico. Podgorica është e gatshme të pranojë mekanizma të tjerë mbrojtës, por nuk dëshiron të heqë dorë nga zëri i saj në tryezën e vendimmarrjes.
Një darkë në Bruksel të mërkurën mes ambasadorëve të BE-së dhe shefit të kabinetit të presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, Bjoern Seibert, përfshiu gjithashtu diskutime për zgjerimin.
Megjithatë, një propozim i Komisionit për të përshpejtuar anëtarësimin e vendeve kandidate përmes një procesi të quajtur “zgjerim i kundërt”, që do t’u jepte vendeve status anëtarësimi me privilegje dhe të drejta vote të kufizuara, u refuzua fuqishëm, sipas tre diplomatëve të BE-së.
Tensione të brendshme
E gjithë kjo varet nga fakti nëse Mali i Zi arrin objektivin ambicioz për t’u bërë anëtari i 28-të i BE-së deri në vitin 2028.
Për ta arritur këtë, vendi duhet të miratojë shumë ligje për të harmonizuar legjislacionin e tij me rregullat e BE-së.
Megjithatë, ritmi shumë i shpejtë i reformave po shkakton tensione politike në vend. Muajin e kaluar, presidenti malazez kritikoi deputetët që po miratonin ligje pa i lexuar apo diskutuar siç duhet, duke refuzuar fillimisht t’i nënshkruante ato, përpara se të tërhiqej më pas.
“Nuk është standard evropian që thjesht të ngrini dorën dhe të merrni rrogën”, tha Milatović për Politico, duke shtuar se edhe nëse ligjet kërkohen për anëtarësimin në BE, deputetët duhet të bëjnë punën e tyre me kujdes.
"È vero che il Montenegro sta in un certo senso 'delegando' la sua democrazia a Bruxelles", ha sottolineato un altro diplomatico europeo, "ma non ha altra scelta se vuole entrare nell'UE entro il 2028".
Nonostante il ritmo delle riforme, non è ancora chiaro se il Montenegro potrà aderire entro il 2028.
Podgorica deve ancora chiudere 20 dei 33 capitoli di negoziazione. Secondo un funzionario montenegrino, il prossimo capitolo ad essere chiuso è il capitolo 21 sulle reti transeuropee, a marzo.
Si prevede che altri quattro capitoli saranno chiusi a giugno. Ciò darebbe al Paese sei mesi per completare i restanti 15 capitoli entro la fine del 2026. Dopodiché, tutti i 27 attuali Paesi dell'UE, inclusa l'Ungheria, dovranno ratificare l'adesione, un processo che richiede molto tempo.
Il funzionario della Commissione europea ha sottolineato che l'ambizioso obiettivo del Montenegro è "tecnicamente possibile", soprattutto considerando l'impegno di Podgorica.
"Ma c'è la politica e poi c'è la vita", ha detto. Persino il presidente Milatović ha riconosciuto che la sfida è grande. "Non è così facile completare 20 capitoli in meno dei prossimi 10 mesi", ha detto. "E qui dobbiamo lavorare ancora più duramente di quanto stiamo facendo ora". /opuscolo/
o flliqesira qe botoni gjera te tilla, heqja e vetos eshte nje akt historik kunder shovinistve sllavo--konuminste
Të gjitha qeveritë shqiptare i kanë puthur bythën dikujt ndërkohë që kanë lehur kundër krahut kundërshtar si askush tjetër. Edhe qeveria e sotme nuk bën përjashtim. Sigurisht që edhe kjo e sotmja, njëlloj si e Berishës, Nanos, apo Çarçanit e Shehut, kanë shqyrtuar të gjitha mundësitë, përfshirë edhe atë të mos mbajturit asnjë krah, por për të qënë “shkëmb graniti në buzë të Adriatikut” Po bëj një pyetje po pat ndonjë lexues: si i bëhet sikur Shqipëria politikisht të demokratizohej dhe të forconte vetëdijen dhe identitetin kombëtar, dhe ekonomikisht të nxiste ekonominë konkuruese të tregut prej vërteti, ndërkohë që ti hapte hapësirë duke i kontrolluar me mjete ndërkombëtarisht të pranueshme tregëtive kineze, indiane, braziliane, etj. Mendimi juaj?