FLASH
Shkruar nga Pamfleti
La Commissione europea vuole riformare radicalmente il processo di allargamento. La commissaria Marta Kos sta cercando sostegno a Berlino. L'idea prevede un'adesione graduale per i paesi candidati, ma alcuni Stati membri, tra cui la Germania, chiedono il pieno rispetto dei criteri esistenti...
Quando la scorsa settimana è stato chiesto al presidente ucraino se avrebbe continuato a insistere sull'adesione all'Unione Europea il prossimo anno, la sua risposta è stata chiara. "È vero che vogliamo l'adesione con una procedura accelerata", ha detto Volodymyr Zelensky. Al suo fianco c'era la presidente della Commissione Europea. La sua risposta è stata meno chiara. Ursula von der Leyen ha affermato che una data specifica è importante per Kiev, anche se ciò non è possibile da parte europea. "La data che vi date è il vostro standard", ha affermato.
Sembrava un rifiuto, ma non era questo il suo intento. Von der Leyen si trova in una situazione vincolante. Molti Stati membri hanno chiarito di voler attenersi all'approccio tradizionale: un Paese può aderire solo dopo aver soddisfatto tutte le condizioni e recepito l'intero acquis giuridico dell'Unione Europea.
L'idea avanzata da Zelensky è stata preceduta da un editoriale del primo ministro Edi Rama e del presidente serbo Aleksandar Vučić, che hanno scritto sul quotidiano tedesco FAZ di essere d'accordo a entrare a far parte dell'UE anche senza diritto di veto.
"Ciò potrebbe apportare benefici tangibili ai cittadini, rafforzando al contempo la posizione economica e geopolitica dell'UE senza appesantire l'architettura decisionale dell'UE e senza alterarne l'equilibrio istituzionale. Ciò non significherebbe né diritti di veto, né nuovi commissari, membri del Parlamento europeo o modifiche alle strutture di voto. Siamo convinti che ciò allevierebbe le preoccupazioni degli Stati membri restii a un'ulteriore espansione ", si legge nell'editoriale.
Rama e Vučić sottolineano inoltre che "dire ai futuri membri che devono attendere le riforme dell'UE prima di aderire equivarrebbe a chiudere la porta. Sarebbe sbagliato, controproducente e persino pericoloso in questi tempi".
Merz insiste sui criteri di Copenaghen del 1993
A Bruxelles, questo approccio è chiamato "basato sul merito". Tuttavia, la Presidente della Commissione vuole cambiare questa procedura. Da settimane sta valutando un'altra soluzione all'interno dell'istituzione. Secondo questa idea, i paesi candidati potrebbero essere autorizzati ad aderire all'Unione Europea anche se soddisfano solo alcune condizioni minime. Tuttavia, si tratterebbe di un'adesione senza pieni diritti.
Gazeta Frankfurter Allgemeine Zeitung (F.A.Z.) raportoi për herë të parë për këto diskutime në fillim të janarit, dhe më pas edhe media të tjera e trajtuan temën. Ndërkohë në Bruksel ka nisur një debat, por ende nuk ekziston një propozim zyrtar. Komisioni po ecën me kujdes. Për këtë është hartuar një dokument strategjik, të cilin e njohin vetëm pak persona.
Komisionerja për zgjerimin, Marta Kos, mbajti në mes të shkurtit një fjalim në Tallinn ku për herë të parë paraqiti argumente për një ndryshim strategjie. Brenda institucioneve ajo po përpiqet të bindë shtete të veçanta anëtare. Në vendet baltike kjo ishte relativisht e lehtë. Ajo ndodhet në Berlin për të biseduar me përfaqësues të qeverisë dhe Bundestagut, por do ta ketë më të vështirë.
Kancelari gjerman Friedrich Merz tashmë e ka përjashtuar mundësinë që Ukraina të anëtarësohet më 1 janar të vitit të ardhshëm. “Nuk është e mundur”, tha ai në fund të janarit.
Të gjitha vendet duhet së pari të përmbushin kriteret e Kopenhagës të vendosura nga Këshilli Europian në vitin 1993. Këto kërkojnë një rend demokratik dhe shtet të së drejtës të qëndrueshëm, një ekonomi funksionale tregu dhe aftësinë për të përmbushur të gjitha detyrimet e anëtarësimit, nga pranimi i objektivave politike deri te zbatimi i legjislacionit europian. “Proceset zakonisht zgjasin disa vite”, tha Merz.
Zelensky dëshiron t’u ofrojë qytetarëve një perspektivë të qartë
Megjithatë, kjo mund të mos jetë fjala e fundit. Nga njëra anë, data 1 janar 2027 vazhdon të figurojë si datë anëtarësimi në planin e paqes me 20 pika, për të cilin po negociojnë Shtetet e Bashkuara, Ukraina dhe Rusia. Zelensky këmbëngul për këtë dhe e di se në këtë çështje ka mbështetjen e Uashingtonit.
Presidenti ukrainas beson se ai mund të fitojë një referendum për lëshime territoriale ndaj Moskës vetëm nëse u ofron qytetarëve një perspektivë të qartë për integrimin në Bashkimin Europian, sidomos pasi rruga drejt NATO-s është e mbyllur. Pa një datë të qartë, tha ai javën e kaluar gjatë përkujtimit të përvjetorit të katërt të sulmit rus, Vladimir Putin do të bëjë gjithçka për ta përçarë Bashkimin Europian dhe për të penguar anëtarësimin e Ukrainës.
Nga ana tjetër, Komisioni Europian me planin për të reformuar rrënjësisht metodën e zgjerimit nuk po mendon vetëm për Ukrainën. Maqedonia e Veriut, për shembull, është vend kandidat që nga viti 2005, por ende nuk ka përparuar shumë. Mali i Zi negocion që nga viti 2012, ndërsa Serbia që nga viti 2014. Ngadalësia e procesit nuk lidhet vetëm me këto vende, por edhe me bllokada brenda vetë BE-së.
Ndërkohë Rusia dhe Kina janë përfshirë gjithnjë e më shumë në rajon për të shfrytëzuar vakumin politik. Siç tha komisionerja Kos në fjalimin e saj, po krijohet një tension në rritje “midis kohës që kërkon zbatimi i një qasjeje të besueshme të bazuar në meritë dhe presionit në rritje nga aktorë të jashtëm ndaj vendeve tona kandidate, një presion që synon të rrisë kostot politike të përparimit në rrugën e tyre drejt BE-së”.
Shteti i së drejtës nuk është i negociueshëm për BE-në
Brenda Komisionit Europian prej kohësh ka dyshime nëse metoda aktuale është ende e përshtatshme. Mali i Zi dhe Shqipëria tashmë ndodhen në fazën përfundimtare të procesit të gjatë të negociatave. Por rruga për vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor mbetet e gjatë. Edhe për Ukrainën procesi ka të ngjarë të zgjasë shumë.
Edhe pse Komisioni ka vlerësuar përparimin e Kievit, procesi i reformave ka ngecur që nga nëntori. Deri tani nuk është hapur asnjë grupkapitull negociatash, sepse Hungaria e ka bllokuar procesin. Me këtë ritëm, anëtarësimi mund të zgjasë edhe 8 deri në 10 vjet. Kjo, sipas shqetësimeve në Bruksel, do t’i jepte Rusisë mundësi ta destabilizojë vendin edhe pas një marrëveshjeje paqeje.
Si mund të zhvillohej ndryshe procesi? Komisioni e quan këtë qasje “zgjerim gradual”. Nëse anëtarësimi duhet të ndodhë më herët, atëherë duhet të përcaktohet një prag minimal kushtesh.
Këtu përfshihen garancitë për shtetin e së drejtës: gjyqtarë të pavarur, luftë efektive kundër korrupsionit dhe mbrojtje e të drejtave themelore. Gjithashtu duhet të mbrohen pakicat dhe institucionet demokratike duhet të funksionojnë normalisht, gjë që shihet edhe në mënyrën se si realizohen ndryshimet e qeverisë. Një shtet duhet gjithashtu të harmonizojë politikën e jashtme me atë të BE-së, veçanërisht në zbatimin e sanksioneve. Për më tepër, ai duhet të zbatojë pjesërisht disa politika të BE-së, për shembull në tregti ose migracion.
Çfarë instrumentesh do të kishte Brukseli pas anëtarësimit?
Katër vende mund t’i përmbushin këto kritere relativisht shpejt: Mali i Zi, Shqipëria, Moldavia dhe Ukraina. Maqedonia e Veriut duhet së pari të zgjidhë konfliktin me Bullgarinë. Serbia duhet të bëjë përparim sidomos në fushën e shtetit të së drejtës dhe në politikën e jashtme, ku shpesh lëkundet mes Brukselit dhe Moskës. Bosnjë-Hercegovina është ende larg përmbushjes së pragut minimal. Kosova përballet me pengesa sepse nuk njihet nga pesë shtete të BE-së. Për Gjeorgjinë dhe Turqinë nuk ekziston aktualisht një perspektivë e besueshme anëtarësimi.
Siç parashikon traktati i BE-së, çdo anëtarësim duhet të miratohet nga Këshilli i shteteve anëtare dhe nga Parlamenti Europian. Në traktatet e anëtarësimit do të përcaktohej se cilat të drejta do të kishte një shtet dhe cilat jo. Për shembull, vendet mund të marrin pjesë në Këshillin Europian si vëzhgues, pa të drejtë vote, për sa kohë që nuk janë ende anëtare të plota.
Ato do të mund të marrin pjesë në vendimmarrje vetëm në ato fusha ku kanë përvetësuar plotësisht acquis-in e BE-së. Edhe të drejtat e vetos mund të kufizohen. Për më tepër, në vend që Komisioni Europian të zgjerohet vazhdimisht, BE mund të zbatojë idenë fillestare të Traktatit të Lisbonës për një Komision më të vogël, ku vetëm 2/3 e shteteve anëtare kanë një komisioner.
I trattati di adesione dovrebbero anche definire le modalità con cui un paese raggiunge la piena adesione e tutti i diritti che ne derivano. Ciò implica un lungo processo di riforme che deve essere completato prima dell'adesione. Non si tratta di una questione semplice, poiché la prospettiva di adesione è attualmente la principale motivazione delle riforme. Dovrebbero essere previste anche sanzioni, fino all'espulsione dall'UE, nel caso in cui un paese non rispetti i propri impegni di riforma.
Il caso di prova per questo modello è il Montenegro. La Commissione intende concludere i negoziati di adesione entro la fine dell'anno e sta già preparando il trattato di adesione. In un'intervista con la FAZ, la Commissaria Kos ha affermato che il dibattito in corso determinerà "quali garanzie dobbiamo garantire che i futuri Stati membri rispettino i loro obblighi anche dopo l'adesione". Secondo lei, è necessaria "un'assicurazione contro il rischio di cavalli di Troia nell'UE, ovvero paesi che agiscono contro i nostri obiettivi comuni". Queste misure potrebbero spaziare dai tradizionali periodi di transizione a meccanismi più innovativi per proteggere il bilancio dell'UE, le politiche fondamentali e le strutture decisionali, incluso l'obbligo di leale cooperazione.
La proposta ufficiale è attesa dopo le elezioni in Ungheria.
La Commissione europea ritiene che la nuova metodologia possa essere implementata senza modificare i trattati dell'UE. Tuttavia, qualsiasi trattato di adesione deve essere ratificato da ciascuno Stato membro. In alcuni paesi, tra cui la Francia, ciò richiede un referendum, un ostacolo politico importante.
Anche il calendario politico è impegnativo. Nella primavera del 2027, la Francia eleggerà un nuovo presidente, il che potrebbe favorire i partiti populisti di destra contrari all'allargamento dell'UE. Anche in Polonia, entro la fine del prossimo anno dovrà essere eletto un nuovo parlamento, mentre i nazionalisti sono impegnati in una campagna elettorale contro l'Ucraina.
Allo stesso tempo, il tempo stringe. Se i negoziati di pace tra Russia e Ucraina dovessero progredire sotto la pressione degli Stati Uniti, il piano in 20 punti potrebbe entrare in vigore già quest'anno. In tal caso, la data di adesione del 2027 probabilmente non verrebbe inclusa, ma si potrebbe menzionare il 2028.
Alcuni stati membri vogliono discutere di queste questioni al Consiglio europeo che si terrà tra tre settimane, mentre la Commissione europea sta attualmente tenendo consultazioni individuali con gli stati membri. /Adattato da un opuscolo /
Kujdes me keta sllavet e qelbur e u qendroni larg. Mos u infektoni nga Eurokurva e Ameriqenet qe hiqen si miq me ta qe te arrijne qellimet e tyre. Ne kemi mbetur vend e popull bibilush e te shohim hallet tona. Te vazhdojme te mbjellim ca ullinj, agrume, vreshta e molle qe i zhdukem e te vadisim tokat qe te hame nje kafshate buke te na shkoje ne bark.