FLASH
Shkruar nga Pamfleti
A metà marzo 2026, l'Albania registrava i prezzi più alti della regione, superando i 2,00 euro al litro, mentre la Bosnia-Erzegovina e la Macedonia del Nord offrivano generalmente i prezzi del carburante più accessibili.
La guerra in Medio Oriente, scatenata dall'attacco militare statunitense e israeliano all'Iran e dalla successiva risposta di Teheran ai Paesi del Golfo e alla chiusura dello Stretto di Hormuz, sta provocando uno shock nel mercato petrolifero mondiale.
Ora, a meno di tre settimane dall'inizio del conflitto, gli osservatori di mercato stanno seriamente prendendo in considerazione la possibilità che i prezzi superino i 150 dollari o addirittura i 200 dollari, secondo le previsioni degli esperti internazionali.
Al Jazeera, citando esperti, riferisce che i prezzi potrebbero aumentare significativamente se lo Stretto di Hormuz, il canale attraverso il quale transita circa un quinto delle forniture petrolifere mondiali in tempo di pace, dovesse rimanere di fatto chiuso nelle prossime settimane.
Il 9 marzo, il prezzo del petrolio Brent, il benchmark globale, ha raggiunto quasi i 120 dollari e non è sceso al di sotto della soglia dei 100 dollari dal 13 marzo.
L'attacco israeliano al giacimento di gas iraniano di South Pars, avvenuto il 18 marzo e scatenato dalla risposta iraniana contro impianti petroliferi e del gas in Qatar, Arabia Saudita ed Emirati Arabi Uniti, ha ulteriormente spinto al rialzo i prezzi del petrolio greggio, che mercoledì hanno superato i 108 dollari al barile.
Anche nei Balcani occidentali i prezzi del carburante sono in aumento, con significative variazioni regionali. A metà marzo 2026, l'Albania registrava i prezzi più alti della regione, superando i 2,00 euro al litro, mentre la Bosnia-Erzegovina e la Macedonia del Nord offrivano generalmente i prezzi più accessibili. Anche la Serbia è considerata uno dei paesi con i prezzi più elevati, e sembra addirittura in competizione con l'Albania. In Kosovo i prezzi sono aumentati, con il diesel che oscilla tra circa 1,34 e 1,44 euro e la benzina tra 1,27 e 1,34 euro.
La Bosnia-Erzegovina e la Macedonia del Nord sembrano essere i due paesi della regione con i prezzi più bassi, intorno a 1,03-1,15 euro.
Secondo gli esperti, i prezzi sono fortemente influenzati dalle fluttuazioni del mercato globale e dagli eventi geopolitici. Anche le tasse e le accise elevate contribuiscono agli alti prezzi in alcuni paesi, soprattutto in Albania. Le differenze nelle imposte e nelle normative nazionali determinano notevoli discrepanze di prezzo, che a volte superano i 0,40 euro al litro tra paesi confinanti.
Di recente, il governo serbo ha deciso di prorogare il divieto di esportazione di petrolio e prodotti petroliferi fino al 2 aprile 2026, secondo quanto riportato in una dichiarazione pubblicata giovedì sul sito web del governo.
Ministrja e Minierave dhe Energjisë, Dubravka Djedovic Handanovic, tha në një deklaratë se ndalimi vlen për eksportin e naftës, benzinës dhe naftës bruto. "Është zgjatur si një nga masat për të mbrojtur qytetarët dhe ekonominë nga rritja e ndjeshme e çmimeve globale të naftës, e cila është ende duke vazhduar", shtoi Handanovic.
Ajo tha se Qeveria ka vendosur gjithashtu të lirojë 40,000 ton naftë nga rezervat si një masë shtesë për të mbrojtur tregun, e cila do të zbatohet në ditët në vijim.
Handanoviç tha se qëllimi i masave të miratuara, siç është ulja prej 20% e akcizës së karburantit, është mbrojtja e tregut vendas nga mungesat e produkteve të naftës dhe rritjet e çmimeve të shkaktuara nga ndërprerjet globale, përfshirë konfliktin në Lindjen e Mesme dhe një rritje prej 40% të çmimeve të naftës në javët e fundit.
Ndërkohë në Shqipëri, Kryeministri Edi Rama ka paralajmëruar se do të ngrihet një Bord Transparence, i ngjashëm me atë që funksoi në kohën e pandemisë, për të kontrolluar çmimet e karburanteve. Ende nuk dihet se kur mund të ngrihet ky Bord, por nga ana e Qeverisë nuk është ndërmarrë asnjë masë tjetër.
Por çfarë parashikohet të ndodhë?
“Nafta bruto e Lindjes së Mesme si Omani dhe Dubai tashmë e kanë kaluar pragun e 150 dollarëve, kështu që 200 dollarët janë tashmë në horizont, edhe nëse nuk bëhet fjalë për Brent dhe Ëest Texas Intermediate”, tha për Al Jazeera Vandana Hari, themeluesja e ofruesit të analizave të tregut të naftës Vanda Insights.
Pasi Irani e shpalli ngushticën të mbyllur në fillim të konfliktit - dhe kërcënoi të godiste çdo anije që përpiqej të kalonte, trafiku pothuajse u ndal.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, nuk ka arritur të tërheqë mbështetje ndërkombëtare për një konvoj detar për të rihapur ngushticën, ndërsa vendet po përpiqen të bëjnë marrëveshje me Iranin për kalim të sigurt. Vetëm një grusht anijesh, kryesisht anije indiane, pakistaneze, turke dhe kineze, janë lejuar të kalojnë ditët e fundit.
Ndërsa vendet janë zotuar të lirojnë 400 milionë fuçi naftë nga rezervat e emergjencës në koordinim me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë, rezervat nuk mund ta kompensojnë plotësisht ndalimin e transportit detar përmes rrugës ujore.
Analistët e Ëood Mackenzie thanë javën e kaluar se nafta Brent së shpejti mund të arrijë 150 dollarë dhe se 200 dollarë nuk ishin "jashtë mundësisë" në vitin 2026.
Irani ka përmendur gjithashtu mundësinë e çmimit të naftës në 200 dollarë, duke paralajmëruar nëpërmjet një zëdhënësi ushtarak javën e kaluar se bota duhet të “përgatitet” për një rritje të tillë.
“Rezervat strategjike dhe fuçitë zëvendësuese mund të stabilizojnë çmimet nëse tregu beson se furnizimi do të përmbushë kërkesën, por nëse rrjedhat përmes Hormuzit do të ndërpriteshin materialisht për një periudhë të zgjatur, çmimet shumë mbi 100 dollarë, madje duke iu afruar 200 dollarëve, janë të besueshme”, tha për Al Jazeera Chad Norville, president i botimit të industrisë Rigzone.
Prezzi del petrolio pari o superiori a 150 dollari peserebbero notevolmente sull'economia globale.
Il Fondo Monetario Internazionale stima che ogni aumento del 10% dei prezzi del petrolio, protratto per un anno, corrisponderebbe a un aumento dello 0,4% dell'inflazione globale e a una diminuzione dello 0,15% della crescita economica.
Sasha Foss, analista del mercato energetico presso Marex a Londra, ha tuttavia offerto una prospettiva più ottimistica, definendo l'ipotesi di un prezzo del petrolio Brent a 200 dollari "piuttosto inverosimile".
Foss ha evidenziato i significativi aumenti della produzione provenienti da diversi paesi, tra cui Stati Uniti, Canada, Argentina, Brasile e Guyana, nonché l'esistenza di rotte di approvvigionamento alternative, come il gasdotto Est-Ovest dell'Arabia Saudita, come motivi di ottimismo. / Opuscolo /
Sa herë ndodh rritja bëhet krahasimi po është thënë e stërthënë se çmimi i naftës në Shqipëri ka elementë të tjerë shtesë si taksa e qarkullimit dhe taksa e Co2 zbriti kto shtesa për litër dhe pastaj krahasoni. Besoj se dhe para rritjes çmimi ka qenë më i nalti në rajon