FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Il 250° anniversario della Dichiarazione d'Indipendenza americana avrebbe dovuto essere una celebrazione della democrazia. Ma il momento non è affatto favorevole per questo...
Il discorso più significativo in occasione dell'anniversario dell'indipendenza americana è già stato pronunciato. L'ironia sta nel fatto che fu pronunciato dal re britannico Carlo III, discendente di re Giorgio III, dal quale il 4 luglio 1776 le 13 colonie si separarono per fondare gli Stati Uniti d'America.
A fine aprile, Carlo si è rivolto a entrambe le camere del Congresso a Washington e ha reso omaggio ai padri fondatori dell'America. Essi, ha detto, erano stati ribelli coraggiosi e fantasiosi, ribelli per una giusta causa.
250 anni fa, aggiunse il re con umorismo, "come diciamo nel Regno Unito: solo poco tempo fa", riuscirono a unire diverse colonie in un'unica nazione, sull'idea rivoluzionaria di "vita, libertà e ricerca della felicità".
Carlo concluse il suo discorso con un avvertimento che risuona ancora oggi con grande attualità. Stabilì un collegamento tra la Dichiarazione d'Indipendenza americana e la Magna Carta britannica, sottolineando che uno dei principi fondamentali di entrambe le democrazie anglosassoni è il sistema di pesi e contrappesi del potere esecutivo.
Si può festeggiare come se nulla fosse accaduto?
Ed è proprio qui che sta il problema: l'America potrà festeggiare nel 2026 come se nulla fosse accaduto?
E se Donald Trump non fosse mai esistito? E se non ci fosse stato alcun tentativo di trasformare la repubblica in un sistema autoritario? E se la palese corruzione della famiglia Trump non fosse mai esistita? E se il presidente non avesse perseguitato gli oppositori politici e non avesse ingannato spudoratamente l'opinione pubblica ogni giorno?
L'attore e regista Robert De Niro ha recentemente affermato che la frase "amiamo il nostro Paese" gli si blocca in gola perché l'America di oggi non è più così amata.
"Mi dispiace dirlo, ma amare il proprio paese comincia a suonare come le parole di una donna maltrattata che dice di amare l'uomo che la picchia", ha aggiunto.
De Niro non è un allarmista di sinistra. È considerato un patriota americano che, con il film "The Good Shepherd", ha eretto un monumento critico alla CIA.
D'altro canto, il conduttore Bill Maher, che nel suo programma prende in giro sia Trump che il mondo MAGA, così come il dogmatismo della sinistra e gli eccessi della cultura "woke", sostiene che l'America può essere celebrata senza tirare in ballo Trump.
Secondo lui, è possibile essere patrioti a prescindere da chi si trovi alla Casa Bianca. "Trump è solo il custode della casa. Qui si tratta dell'America e lui non è l'America ", ha affermato Maher.
Në mënyra të ndryshme, Maher dhe De Niro shprehën të njëjtën ndjenjë: përçarjen e thellë që shumë amerikanë po përjetojnë sot.
Dikur ishte shumë më e lehtë
Disa vite më parë, një shok i vjetër shkolle më ftoi të festoja 4 Korrikun në rajonin Finger Lakes, në pjesën veriore të shtetit të Nju Jorkut. Xhaxhai i tij kishte një shtëpi pushimi atje.
Familjarët dhe miqtë u mblodhën së bashku. Njerëzit notonin, bënin ski mbi ujë, piqnin mish në skarë dhe pinin birrë, ose atë që amerikanët e quajnë birrë. Kjo zonë ndryshon shumë nga qyteti i Nju Jorkut. Në këtë pjesë të shtetit ka mjaft zona konservatore. Natyrisht, edhe atëherë në Ditën e Pavarësisë flitej për politikë.
Xhaxhai i mikut i përkiste brezit që kishte marrë pjesë në Luftën e Vietnamit ose, siç thoshte ai, kishte luftuar kundër "komunistëve të verdhë". Kur fliste për Evropën, e bënte me vetëbesimin e një populli që beson se ishte ai që e çliroi kontinentin nga fashizmi.
Shumë amerikanë rriten me bindjen se jetojnë në vendin më të madh në botë. Megjithatë, brezi i ri kishte gjetur mënyra për ta shprehur këtë krenari pa i parë të tjerët me përçmim.
Prandaj të gjithë e linin xhaxhain të fliste dhe kafshonin buzët. Derisa, më në fund, tezja tha fjalët shpëtuese: "Mendoj se tani duhet të hamë."
Pas perëndimit të diellit, qielli mbi liqenin Canandaigua u ndriçua nga fishekzjarrët. Sot, shumë prej këtyre takimeve nuk janë më të mundshme. Trump ka shkatërruar miqësi dhe ka përçarë familje.
Patriotizmi amerikan dikur kishte diçka të natyrshme
Miqësia me shokun e klasës daton që nga vitet tetëdhjetë, kur autori kaloi një vit shkëmbimi në një shkollë të mesme në Rochester, pranë liqenit Ontario, jo larg Ujëvarave të Niagarës.
Në atë kohë, në Shtëpinë e Bardhë ndodhej Ronald Reagan, i cili, sipas shumë amerikanëve, e kishte rikthyer besimin e vendit pas traumës së Luftës së Vietnamit dhe kishte nisur përpjekjet për të fituar Luftën e Ftohtë.
Kur u largua nga detyra në vitin 1989, Reagan mbajti fjalimin e tij të lamtumirës, ku citoi puritanin John Winthrop dhe përshkrimin e Amerikës si një "qytet që ndriçon mbi kodër" , një simbol shprese dhe lirie për gjithë botën.
Patriotizmi amerikan i asaj kohe kishte diçka spontane dhe të çiltër. Për dikë që vinte nga Gjermania, një vend që ende kishte vështirësi të shprehte dashurinë për atdheun për shkak të historisë së tij, kjo ishte madje diçka e këndshme.
Çdo mëngjes, para fillimit të mësimit, nxënësit recitonin Betimin ndaj Flamurit: "betohem për besnikëri ndaj flamurit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe republikës që ai përfaqëson: një komb nën Zotin, i pandashëm, me liri dhe drejtësi për të gjithë."
Flamuri amerikan valëvitej në shkolla dhe para shtëpive të bukura në periferi. Kur sportistët amerikanë fitonin medalje dhe thyenin rekorde në Lojërat Olimpike, dëgjoheshin kudo thirrjet:
"USA! USA!"
Sot, kur dëgjohen këto thirrje, ka shumë gjasa që ato të vijnë nga një tubim i lëvizjes MAGA, ku Donald Trump nxit entuziazmin e mbështetësve të tij. Sipas autorit, patriotizmi është shndërruar gjithnjë e më shumë në nacionalizëm dhe shovinizëm.
Parullat "America First" dhe "Make America Great Again" po zëvendësojnë gjithnjë e më shumë moton historike të vulës së madhe të Shteteve të Bashkuara: "E pluribus unum" – "Nga shumë, një".
Fillimisht kjo moto i referohej bashkimit të 13 kolonive në një shtet të vetëm. Me kalimin e kohës, kuptimi i saj u zgjerua: larmia e popullsisë u konsiderua një nga burimet kryesore të forcës së Amerikës.
Kjo ide nuk përputhet me vizionin e Donald Trumpit, lëvizja politike e të cilit mbështetet kryesisht te identiteti i bardhë, i krishterë dhe nacionalist. Për këtë arsye, ai përpiqet të ndryshojë mënyrën se si interpretohet historia amerikane. Trump nuk ka njohuri të thella për historinë e vendit.
Vitin e kaluar, kur një gazetar në Zyrën Ovale e pyeti se çfarë kuptimi kishte për të Deklarata e Pavarësisë, e varur në mur, Trump u përgjigj: "është pikërisht ajo që thotë emri: një deklaratë. Një deklaratë uniteti, dashurie dhe respekti. Dhe kjo do të thotë shumë."
Dashuri, unitet dhe respekt?
Autori kujton se më 4 korrik 1776, më shumë se një vit pasi kishin nisur përplasjet e armatosura me ushtrinë britanike në Lexington dhe Concord, Kongresi i Dytë Kontinental miratoi Deklaratën e Pavarësisë, duke formalizuar luftën revolucionare që përfundoi vetëm në vitin 1783.
Deklarata shënon fillimin e historisë së demokracisë amerikane. Por ajo nuk është një dokument dashurie. Në 50 vitet e fundit, nxënësve amerikanë nuk u është mësuar vetëm ana heroike e kësaj historie.
Thomas Jefferson nuk ishte vetëm autori i fjalëve të famshme se "të gjithë njerëzit janë krijuar të barabartë" dhe se janë pajisur me të drejta të patjetërsueshme si jeta, liria dhe kërkimi i lumturisë.
Ai ishte gjithashtu pronar skllevërish. Në periudha të caktuara, në plantacionin e tij në Monticello ai mbante rreth 600 skllevër. Edhe George Washington, komandanti i Ushtrisë Kontinentale dhe presidenti i parë i SHBA-së, zotëronte rreth 300 skllevër në pronën e tij në Mount Vernon.
Historia nuk është bardh e zi. Për dekada me radhë, mësimi i këtyre kontradiktave të figurave historike dhe i periudhave të ndryshme të historisë amerikane nuk konsiderohej aspak joamerikan.
Librat kritikë po hiqen nga bibliotekat
Sot situata është ndryshe. Donald Trump po zhvillon një luftë kulturore në shkolla dhe universitete. Historia e skllavërisë, segregacionit racor dhe shfarosjes së amerikanëve vendas nuk synohet të fshihet plotësisht nga programet mësimore, por t'i kushtohet më pak vëmendje.
Sipas Trumpit dhe mbështetësve të tij, përqendrimi i vazhdueshëm te kapitujt e errët të historisë amerikane traumatizon të rinjtë dhe krijon një imazh të padrejtë për vendin. Ata argumentojnë se duhet të marrë fund paraqitja e Amerikës vetëm përmes gabimeve të së kaluarës.
Një qasje e tillë njihet edhe në Gjermani. Megjithatë, sipas tij, në "vendin e të lirëve" po ndodhin zhvillime konkrete: libra kritikë po hiqen nga bibliotekat shkollore, portrete të figurave të konsideruara të papërshtatshme po largohen nga institucionet, fondet për programet e diversitetit janë shkurtuar dhe programet universitare po i nënshtrohen një kontrolli të rreptë ideologjik.
250 vjet pas themelimit të demokracisë amerikane, presidenti ka vënë në lëvizje një kundërrevolucion me karakter konservator. Kanë kaluar tashmë dhjetë vjet që kur dy demokracitë anglosaksone, dikur shtylla të botës liberale, hynë në krizë për shkak të ngritjes së lëvizjeve populiste. Në Mbretërinë e Bashkuar kjo u shfaq me Brexit-in, ndërsa në Shtetet e Bashkuara me ardhjen e Donald Trumpit në pushtet.
Megjithëse bëhet fjalë për procese të ndryshme, autori vlerëson se të dyja kanë rrënjë të përbashkëta në dështimet e elitave politike. Me një formulim të qëllimshëm provokues, ai shkruan se: e djathta e çoi kapitalizmin në teprim; e majta e teproi me korrektësinë politike.
Si rezultat, shumë burra të bardhë të klasës punëtore, që përbëjnë bazën e këtyre lëvizjeve, u ndjenë njëkohësisht të lënë pas ekonomikisht dhe të margjinalizuar kulturorisht.
Ky reagim politik, ka tronditur thellë Perëndimin dhe, njëkohësisht, u ka krijuar hapësirë sistemeve autoritare në botë për të rritur ndikimin e tyre.
Presidenti do të mbajë edhe një herë fjalimin e tij të zakonshëm
Më 4 korrik, Donald Trump pritet të mbajë fjalimin e Ditës së Pavarësisë në National Mall, në Uashington.
Mesazhi do të jetë i njohur: Amerika është rikthyer, epoka e artë ka filluar dhe ai është njeriu që e ka bërë vendin sërish më të madhin në botë. Megjithatë, shumë amerikanë nuk do ta ndjekin fjalimin presidencial. Ata do të mblidhen me familjet dhe miqtë në festa tradicionale me skarë dhe do të shpresojnë që zgjedhjet për Kongresin në nëntor të shënojnë fillimin e fundit të fenomenit politik të njohur si trumpizëm.
Lavdërimi i vazhdueshëm i Amerikës nga presidenti është, në të njëjtën kohë, edhe një formë e vetëlavdërimit të tij dhe pasqyron një lloj mohimi të realitetit. Po, Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të kenë ushtrinë më të fuqishme në botë, por, sipas autorit, edhe ajo ka treguar kufijtë e saj përballë një fuqie rajonale si Irani.
Po, Amerika mbetet ekonomia më e madhe në botë, por një pjesë gjithnjë e më e madhe e fuqisë ekonomike është përqendruar në duart e një numri të vogël oligarkësh të teknologjisë.
Ndërkohë, vendi është politikisht më i përçarë se në çdo periudhë që nga Lufta Civile Amerikane.
Gli Stati Uniti non sono più "il paese più grande del mondo", come spesso si afferma nella retorica politica. /Adattato da un opuscolo di FAZ/
Lini një Përgjigje