FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Il progetto, che mira a modernizzare la sicurezza pubblica, si baserà su migliaia di telecamere intelligenti e sull'intelligenza artificiale. L'esperienza internazionale dimostra che, oltre ai vantaggi, tali sistemi sono associati anche a rischi legati alla privacy, alla sicurezza informatica, al controllo dei dati e all'utilizzo di algoritmi.
Con l'installazione delle prime telecamere intelligenti a Tirana, l'Albania è ufficialmente entrata nell'era delle "Smart City". Il progetto, che il governo presenta come una trasformazione nel modo in cui verrà garantita la sicurezza pubblica, verrà gradualmente esteso a tutto il paese con circa 5.000 telecamere intelligenti collegate a un unico centro di controllo.
In pratica, ciò significa che le città non saranno più monitorate esclusivamente da telecamere che registrano immagini. Il nuovo sistema utilizza l'intelligenza artificiale per analizzare ciò che accade in tempo reale. È in grado di leggere le targhe, registrare le infrazioni al codice della strada, identificare i veicoli ricercati, rilevare assembramenti insoliti, segnalare incidenti o situazioni di emergenza e inviare notifiche istantanee al centro di controllo.
Questo è il modello che viene utilizzato oggi in molti paesi del mondo. Da Singapore a Londra, da Dubai a Barcellona, le città stanno investendo miliardi di euro in tecnologie intelligenti per gestire il traffico, ridurre la criminalità e rispondere più rapidamente alle emergenze.
Tuttavia, quasi ovunque tali sistemi siano stati implementati, il dibattito non si è fermato alla tecnologia. Si è concentrato sui rischi che sorgono quando un'intera città inizia a fare affidamento su un sistema centralizzato che raccoglie ed elabora costantemente dati.
Il primo rischio è legato alla privacy.
In una smart city non vengono registrate solo le immagini. Ogni veicolo di passaggio, ogni movimento sulla strada, ogni ingresso e uscita dalle aree monitorate può essere trasformato in dati digitali. A seconda della tecnologia utilizzata, il sistema è in grado di ricostruire il percorso di un veicolo, analizzare i flussi di traffico e creare modelli comportamentali negli spazi pubblici.
Proprio per questo motivo, l'Unione Europea ha stabilito norme rigorose per il trattamento dei dati personali. Le domande che sorgono sono concrete: chi gestisce questi dati? Per quanto tempo vengono conservati? Chi può consultarli? Vengono cancellati automaticamente dopo un certo periodo o conservati per anni? Il sistema è controllato da un'autorità indipendente? Non si tratta di questioni teoriche. Sono gli elementi che determinano se un sistema viene utilizzato solo per la sicurezza o può trasformarsi in un meccanismo di sorveglianza di massa.
Një tjetër sfidë lidhet me vetë kompanitë që ndërtojnë dhe mirëmbajnë këto sisteme. Projekti shqiptar po realizohet me kompaninë Presight AI, pjesë e grupit G42 nga Emiratet e Bashkuara Arabe. Në nivel ndërkombëtar, Instituti Kombëtar i Standardeve dhe Teknologjisë në SHBA (NIST) ka paralajmëruar se administrimi i të dhënave nga kompani të treta rrit rrezikun e rrjedhjeve të informacionit, aksesit të paautorizuar apo përdorimit të të dhënave për qëllime të tjera nga ato për të cilat janë mbledhur. Sa më shumë aktorë të kenë akses në sistem, aq më e vështirë bëhet garantimi i sigurisë dhe transparencës.
Po aq serioz është edhe rreziku kibernetik.
Një Smart City nuk është vetëm një program kompjuterik. Ai është një rrjet i madh pajisjesh të lidhura me internetin. Çdo kamerë, sensor, server dhe qendër kontrolli komunikon vazhdimisht me pjesën tjetër të sistemit. Kjo arkitekturë e ndërlidhur e bën sistemin shumë efikas, por njëkohësisht zgjeron edhe sipërfaqen e sulmit. Mjafton që një hallkë të ketë dobësi sigurie që sulmuesit të tentojnë të depërtojnë në të gjithë rrjetin.
EastWest Institute, në një udhëzues mbi qytetet inteligjente, paralajmëron se sa më shumë pajisje IoT të lidhen në një rrjet, aq më i madh bëhet rreziku i sulmeve kibernetike, defekteve teknike dhe ndërprerjeve të shërbimeve kritike. Nëse nuk ekzistojnë sisteme rezervë dhe plane reagimi, një sulm mund të ndikojë jo vetëm te kamerat, por edhe te funksionimi i shërbimeve të emergjencës apo i menaxhimit të trafikut.
Për Shqipërinë, ky nuk është një diskutim hipotetik.
Në vitin 2022 vendi u përball me një seri sulmesh kibernetike që goditën administratën publike. Platforma e-Albania u nxor jashtë funksionit, u sulmuan serverë shtetërorë, më pas u godit edhe sistemi TIMS dhe u publikuan në internet mijëra dokumente zyrtare. Sulmet treguan se edhe infrastruktura kritike mund të bëhet objektiv i aktorëve të sofistikuar. Pikërisht për këtë arsye, ndërtimi i një sistemi që do të mbledhë çdo ditë sasi shumë më të mëdha informacioni e bën edhe më të rëndësishme mbrojtjen kibernetike. Në rast se një sistem i tillë komprometohet, pasojat nuk kufizohen te humbja e të dhënave. Mund të preket funksionimi i vetë mekanizmave të sigurisë publike.
Another debate is related to artificial intelligence. Smart City cameras will not be just electronic eyes. The first decisions will be made by algorithms. The system will analyze the images and determine whether a situation poses a risk or not. This method has also been used in some countries to predict areas where crimes are most likely to occur or to orient police patrols. However, various studies have shown that algorithms can be wrong or reproduce biases that exist in the data on which they are trained. For this reason, the European Act on Artificial Intelligence classifies the use of AI in public safety as a high-risk area and requires constant human control.
Esiste anche una sfida meno evidente: la dipendenza dalla tecnologia. Più funzioni cittadine confluiscono in un'unica piattaforma, più il loro normale funzionamento dipende dalla stabilità del sistema. Un problema tecnico, un'interruzione di rete o un attacco informatico possono compromettere il monitoraggio del traffico, l'intervento delle forze dell'ordine o il coordinamento delle emergenze. Per questo motivo, la maggior parte dei Paesi che hanno realizzato Smart City investe tanto nei sistemi di backup, nei controlli di sicurezza continui e nei test delle infrastrutture quanto nelle telecamere stesse.
La Smart City non è una tecnologia da guardare con timore, ma nemmeno con entusiasmo incondizionato. L'esperienza internazionale dimostra che il suo successo non si misura dal numero di telecamere installate, bensì dalla capacità dello Stato di proteggere i dati, garantire la privacy, essere trasparente sul funzionamento del sistema e costruire solide difese contro gli attacchi informatici. Per l'Albania, che ha già vissuto la dura esperienza degli attacchi alle infrastrutture statali, questa sfida è ancora più ardua. / Opuscolo
Dhe thuaj pastaj qe George Orwell Keta e zpatuan strategjine e diktatures se derrave ne "fermen e kafsheve"pike per pike dhe tani do na vene edhe Bib Brother ne cdo cep si tek 1984. A thua kemi nevoje per smart city, sesa per uje 24 ore, drita qe nuk fiken e energji qe nuk luhatet, spitale te pastra, e te pajisura me pajisjet dhe mjekimet e duhura, shkolla qe jane te pajisura me laboratore dhe cdo gje tjeter qe iu duhet por mbi te gjitha me femije dhe mesues qe duan dijen, me qendra kulturore dhe sportive qe te bejne te mundur per keta femije e te rinj qe te angazhohen aty e te mos iu grije koka tek telefoni apo te fillojne e te merren me gjera qe nuk iu sjellin asgje te mire as atyre as shoqerise ne pergjithesi Smart city eshte nje hap me tej drejt kontrollit totalitar, per kete eshte i iteresuar Rama, po se iu vidhet pensioni, iu rrembehen tokat shqiptareve e se vdesin neper spitale se nuk ka ilace dhe pajisje pune e madhe
SPAK duhet te fokusohet ketu. Eshte nje super afere. Ky vazhdon vjedh me te njejtin ritem.
Ne nje vend te vogel qe shumica merret me llafe do degjoni çudira ke ka te dashur kjo apo ky Mjafton nje kafe policave e ta vertetojne me vidio ke takove Mendoj qe jeta private do marre fund ne Shqiperi me instalimin e ketyre kamerave
Smart city ne nje vend ki nuk uj te pijshem neper banesa?
Shtet VK. Bojn eksperimente shtetet e tjera me ne se kena politikan RQima q pranojn cdo gjo me nejt npushtet. Ky esht shkatrrim privatsi ene ska t drejt asnjiii me na kontrollu o njerez VK-sa