FLASH
Shkruar nga Alexey Kisjuhas
In un'analisi intitolata "Fratelli albanesi", l'autore serbo Alexey Kisjuhas sostiene che albanesi e serbi hanno più cose in comune di quante ne dividano, paragonando le proteste in Albania a quelle in Serbia e criticando gli stereotipi radicati contro gli albanesi nella società serba. Secondo lui, entrambi i popoli affrontano le stesse sfide: corruzione, cattura dello Stato e abuso di potere.
Non abbiamo mai cercato di capire gli albanesi. In primo luogo, quelli del Kosovo e della Valle di Preševo, ma anche quelli dell'Albania. È lì che si stanno svolgendo massicce proteste contro il governo di Edi Rama, proteste così simili ai nostri problemi che la somiglianza è innegabile. Non perché siano il prodotto della stessa mano cospiratrice di una "rivoluzione colorata" (in Albania le proteste sono chiamate "Rivoluzione dei Fenicotteri"), ma perché i manifestanti reagiscono agli stessi problemi di corruzione sistemica e cattura dello Stato, proprio come i manifestanti nel nostro Paese.
Pertanto, queste non sono semplici "notizie dal mondo" o "notizie regionali" poste prima dello sport e delle previsioni del tempo, ma una seria lezione sul modo in cui governano gli autocrati corrotti dei Balcani. Sono il riflesso di tutto ciò che è marcio nei cosiddetti "Balcani aperti". Un tempo, tra il 1946 e il 1948, esistevano seri progetti per l'unificazione della Jugoslavia con l'Albania, o per un'Albania (insieme al Kosovo) come settima repubblica jugoslava.
Ma non molto tempo fa, tra il 1998 e il 1999, ci furono anche terribili crimini di guerra, che oggi preferiamo ignorare. In questo senso, è sorprendente che persino gli albanesi stessi siano quasi inesistenti nella nostra mentalità e nella nostra memoria, se non come un nemico mitico e antico. È così da almeno 40 anni, dagli accademici del 1986 agli studenti del 2026. Un ministro in carica dichiara addirittura senza esitazione che intende attuare una pulizia etnica del Kosovo. Eppure, sembra che abbiamo molto più in comune di quanto non sia in realtà.
Quindi, il nemico che non abbiamo mai cercato di riconoscere oggi sventola cartelli alle proteste. Com'è potuto succedere?
Tutto ebbe inizio quando Ivanka Trump, nel luglio del 2021, navigò in yacht lungo la costa occidentale dell'Albania e "scoprì", in stile Cristoforo Colombo, l'isola di Sazan, un tempo base militare ai tempi di Enver Hoxha. Lei e suo marito, Jared Kushner, rimasero talmente colpiti da quest'isola incontaminata e disabitata che decisero di costruire un gigantesco complesso turistico del valore di 4 miliardi di dollari, con circa 10.000 unità abitative per turisti facoltosi.
Projekti i Kushnerit parashikon hotele luksoze, apartamente banimi dhe vila private, të ndërtuara brenda ekosistemit të mbrojtur të deltës Vjosë–Nartë. Në atë zonë jetojnë flamingot dhe më shumë se 200 lloje shpendësh, si edhe dhjetëra specie të rrezikuara bimore dhe shtazore. Dikush tha Shodroshi i Novi Sadit? Apo, siç thotë Vuçiçi: “Jam njeri normal, i dua zogjtë”.
Më pas, qeveria shqiptare e shpalli kompaninë Atlantic Incubation Partners, e lidhur ngushtë me firmën e Kushnerit, “investitor strategjik”, duke i mundësuar procedura të përshpejtuara për miratimin e projektit. U ndryshuan edhe ligjet për zonat e mbrojtura natyrore. Tingëllon e njohur? Në maj, buldozerët nisën të hapnin rrugë hyrëse përmes ekosistemit të mbrojtur të Vjosë–Nartës, të hiqnin rërën bregdetare dhe pyjet me pisha, si edhe të rrethonin pjesë të kantierit.
Këto ndërhyrje shkaktuan reagim të fortë publik, të nxitur edhe nga pamjet e shkatërrimit të natyrës dhe përplasjet mes protestuesve dhe rojeve private. Po, tingëllon e njohur. Kjo polemikë ndërtimore, mafioze dhe mjedisore u shndërrua shpejt në valën më të madhe të protestave në Shqipëri që nga rënia e regjimit komunist.
“Revolucioni Flamingo” mblodhi aktivistë të mjedisit, studentë, punëtorë, artistë, pjesëtarë të diasporës dhe shumë nisma qytetare. Protestat u zgjeruan në një lëvizje më të gjerë kundër korrupsionit, shtetit të kapur, pabarazisë ekonomike dhe modelit të zhvillimit që, sipas tyre, favorizon elitat politike, oligarkët dhe investitorët e huaj në dëm të interesit publik. Vëllezër shqiptarë, me të vërtetë.
Çfarë ndodhi më pas?
Prokuroria e Posaçme e Shqipërisë kundër Korrupsionit (SPAK) lidhi pjesë të këtij projekti me një hetim më të gjerë për trafik kokaine dhe pastrim parash. Dikush tha “Shtabi i Përgjithshëm” në Serbi apo Prokuroria për Krimin e Organizuar? SPAK ngriti sekuestro mbi pasuritë e një kompanie të lidhur me projektin dhe lëshoi rreth njëzet urdhër-arreste ndaj disa investitorëve.
Megjithatë, që në ditët e para të demonstratave, regjimi nisi procedime penale ndaj 85 protestuesve për prishje të rendit publik dhe pjesëmarrje në tubime të paligjshme, ndërsa organizatorët u kërcënuan me vdekje. Kundër protestuesve, përfshirë familje me fëmijë, u përdorën topa uji, gaz lotsjellës, spraj me piper, shkopinj gome dhe mjete të tjera të njohura.
“Nuk ka asnjë mundësi që ky investim të ndalet sa kohë jam unë në këtë detyrë”, deklaroi Rama.
Sipas tij, protestat janë pjesë e një “lufte hibride” kundër Shqipërisë dhe ai paralajmëroi për veprimtarinë e “agjentëve të huaj” që nxisin fushata dezinformimi. Secili ka “ustashët” dhe “mediat e Sholakut” të veta.
“Shqiptarët”, thoni ju?
Për shumë qytetarë të Serbisë, shqiptarët nuk ekzistojnë si njerëz me bindje politike, shoqëri civile, frikëra dhe dashuri, shije muzikore, humor apo arsye për të qenë të pakënaqur me qeverinë e tyre. Në vend të kësaj, ekziston një përfytyrim i shqiptarëve si kërcënues, primitivë, fajtorë dhe të reduktuar vetëm te çështja e Kosovës ose te roli që u kanë caktuar mediat e regjimit.
Shqiptari si njeri me emër dhe mbiemër, me punë, kredi banese, fëmijë në kopsht dhe mosbesim ndaj politikanëve të korruptuar, pothuajse mungon nga opinioni publik në Serbi. Presidenti i Shqipërisë, Bajram Begaj, vizitoi së fundmi Bujanocin dhe Preshevën. A e dimë emrin e tij? Mediat pranë pushtetit pothuajse heshtën, sikur vizita të mos kishte ndodhur, ndërsa e djathta reagoi me zemërim. Ndoshta kjo nuk do të ishte për t’u habitur, po të mos ishte ajo që po ndodh tani në Shqipëri dhe në Serbi.
Në vend të “Si e munda revolucionin me ngjyra”, duket sikur është shkruar një manual praktik për autokratët ballkanikë. Ose “Si t’ua shesësh pasuritë minerare kinezëve”, më saktë, “Si t’ua shesësh bregdetin amerikanëve”.
Sot, protestuesit në Shqipëri nuk kundërshtojnë vetëm qeverinë, por të gjithë klasën politike, përfshirë edhe drejtuesit kryesorë të opozitës. Ata i kanë zgjeruar kërkesat nga mbrojtja e bregdetit dhe natyrës shqiptare në një hetim të plotë të akuzave për korrupsion, duke kërkuar ndryshimin e modelit ekonomik, që sipas tyre mbështetet te krimi i organizuar dhe ndikimi i strukturave oligarkike e partiake.
Kushdo që ka ndjekur për pesë minuta protestat në Serbi gjatë një viti e gjysmë të fundit do ta njohë këtë model si diçka shumë të njohur. Kjo nuk është ndonjë kuriozitet që kërkon shpjegime të thella. Bëhet fjalë për sistemin standard të funksionimit të regjimeve autokratike ballkanike: qëndrimi i gjatë në pushtet, mediat e kapura, dhuna policore e paraqitur si ruajtje e rendit dhe stabilitetit, akuzat për ndërhyrje të huaj kundër qytetarëve të vet dhe afrimi me çdo investitor të korruptuar, qoftë nga Kina, Emiratet apo Amerika.
Ironia më e hidhur është kjo: popullsia që për dekada në diskursin publik serb është paraqitur si e padukshme, e rrezikshme dhe shpesh nënnjerëzore, sot në Tiranë bën pikërisht atë që banorët e Beogradit, Novi Sadit, Nishit, Novi Pazarit dhe Savino Selos bëjnë që nga nëntori i vitit 2024. Qëndrojnë në rrugë duke kërkuar që pushteti t’u japë llogari qytetarëve dhe përballen me shkopinj gome e arrestime, ndërsa regjimi i shpall armiq të popullit dhe të shtetit.
Edhe ata janë të rinj dhe të lodhur, por nuk kanë ndërmend të dorëzohen.
Tuttavia, è molto probabile che la società serba imparerà ben poco al riguardo. Dopotutto, è per questo che abbiamo spostato per la sesta volta la tomba di Dimitrije Tucovic da Piazza Slavija, mentre la fossa comune di 744 albanesi del Kosovo a Batajnica è come se non esistesse. Lo stesso sistema statale e mediatico che ha trasformato gli albanesi in una minaccia e in "terroristi albanesi", invece di presentarli come una società composta da persone reali, ignorerà il movimento di protesta "Rivoluzione dei Fenicotteri".
Ma perché gli studenti del blocco lo ignorano? Se lo presentassero seriamente al pubblico, abbatterebbero i confini tra "noi" e "loro" con una forza maggiore di qualsiasi iniziativa diplomatica, politica o dell'Aia. Tuttavia, è più facile mantenere l'immagine di un nemico che non abbiamo mai conosciuto. È molto più difficile quando nella sua rabbia riconosciamo un riflesso quasi perfetto della nostra. / Adattato da " Danas "
Sa mire ka shkrojte! Ndonse eshte serb! Ha ha! Falenderoj Pamfletin qe e ka publikuar! Kur do marri fund kjo urrejtje ataviste midis dy popujve fqinj, qe kane te njejta interesa. Sa mire do ishte qe edhe njerzit tane, ata qe dine te shkruajne, te shprehen simetrikisht! Apo do vazhdojme te ushqejme reminishencat e otomanise!!