FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Il boom edilizio e l'inarrestabile proliferazione di grattacieli a Tirana sollevano da tempo interrogativi sulla provenienza dei finanziamenti e sul rischio di riciclaggio di denaro.
In un'intervista esclusiva a Piranha, il procuratore capo antimafia italiano, Nicola Gratteri, analizza questo fenomeno e spiega come il settore edile possa essere utilizzato per legalizzare capitali illeciti.
Grazie alla sua pluriennale esperienza nella lotta contro le organizzazioni criminali, Gratteri smantella i sistemi di riciclaggio di denaro e offre una prospettiva approfondita sulla realtà albanese.
Intervista completa
- Il dottor Gratteri afferma che è un grande piacere essere qui per intervistarla. Lei vive da decenni scortato da un agente. Com'è vivere costantemente minacciati, in allerta? Com'è la sua vita quotidiana?
Gratteri: Il primo episodio accadde nel 1989, quando una sera, una notte, spararono alla porta della mia fidanzata. Le spararono 5 o 6 volte con una pistola. Poi la chiamarono al telefono di casa e le dissero: "Stai per sposare un morto". Insomma, volevano farmi fuori. Perché quando ero giudice istruttore, con il vecchio codice di procedura penale, conducevo indagini sul traffico internazionale di droga, in particolare di cocaina. Oltre che sui rapporti tra la 'Ndrangheta e la politica. Questo spinse la 'Ndrangheta a schierarsi contro di me, a opporsi. Poi, nel corso degli anni, le minacce sono aumentate, dalle intercettazioni telefoniche e ambientali in cui si parlava della loro volontà di eliminarmi. Quindi la mia vita è stata fatta di alti e bassi. Cinque anni fa, però, è stato, diciamo, l'anno più difficile, perché alcune strutture della 'Ndrangheta nel mondo, come a New York, si sono riunite per decidere di uccidermi. Poi si radunarono anche in Calabria. Ma la 'Ndrangheta della zona di Reggio Calabria, dove vivevo, si oppose, dicendo che non voleva problemi. Quello fu il momento più imbarazzante, il momento in cui tutto divenne chiaro.
- Hai una famiglia, hai due figli. Come vivono? Com'è la loro vita?
Gratteri: Non ho un rapporto costante e continuativo con loro. Passano settimane senza che ci sentiamo. Da quando erano piccoli, non abbiamo mai fatto una passeggiata insieme né siamo mai andati in spiaggia. Andavo a trovarli o quando recitavano a scuola, oppure andavo a scuola per vedere come stavano i bambini. Non li ho mai seguiti. Sono i figli di mia moglie. Ho sempre cercato di mantenere le distanze il più possibile.
-Ndërkohë ata a kanë patur ndonjë situatë ku i ka bërë, le të themi që të mendojnë të largohen nga Italia. Ose gjëra të tilla.
Gratteri: Në fakt jetojnë në veri të Italisë. Nuk jetojnë këtu. Pikërisht sepse këto probleme i kanë tronditur, i kanë kushtëzuar. Sepse prej vitesh e kanë patur edhe ata eskortën, njëri prej tyre akoma e ka. Kështu që nuk është një jetë shumë e bukur. Mundohemi sa të jetë e mundur që të rrijmë sa më larg njëri tjetrit.
-A ju kujtohet hera e fundit kur je ulur në një restorant. Apo kur ke qenë në stadium. Në kinema.
Gratteri: Jo, nuk kam hyrë kurrë në një stadium, nuk kam qenë kurrë në kinema. Që nga fillimi i viteve 90 nuk e bëj më këtë jetë, nuk shkoj asgjëkundi. Unë rri këtu në zyrë, Ha këtu në zyrë. Në darkë kthehem në shtëpi dhe të nesërmen në mëngjes kthehem prapë këtu. Ja për shembull, këtu në Napoli është një qytet ku ka shumë teatro, shumë ngjarje kulturore. Por unë nuk shkoj asgjëkundi. Nuk kam hyrë kurrë në asnjë teatër këtu në Napoli apo të shoh ndonjë film apo të dal në lungomaren e Napolit për të ngrënë një picë.
- Normalisht të mungon jeta e mëparshme.
Gratteri: Kjo jetë është e vështirë. Por përballohet vetëm kur je i bindur që kjo që bën shërben. është një jetë që ia vlen të jetohet. Ka njerës që kanë kërcënuar, iu është vënë gjobë, janë terrorizuar, dhe të shohin me shpresë, ndaj po, ia vlen.
-A keni ju një shifër të personave, të mafiozave që keni dërguar pas hekurave?
Gratteri: Disa mijëra. Që kur bëj këtë punë nga 87. Unë vij nga ato zona dhe ndranghetistët janë me breza, dhe ka një përqëndrim të ndranghetistëve, ndaj më ka ndodhur të arrestoj edhe shokët e mij të shkollës apo të lojrave.
-Deri në momentin kur ndodhi masakra e Duisburgut, askush jashtë Italisë nuk dinte asnjë gjë për “Ndraghetan”. Ishte momenti kur shpërtheu e gjitha. Gjithsesi ishte një gabim që i kushtoi shumë “Ndranghetas”.
Gratteri: Deri në atë moment në europë pak e dinin ekzistencën e ndranghetas. Ishte një gabim. Faidat janë luftëra brenda të njëjtës organizatë, brenda të njëjtës strukturë. Masakra ndodhi me 15 Gusht në ditë feste dhe kishte një domethënie, sepse u hakmorrën për vrasjën e gruas së një mafiozi e vrarë gabimisht më 24 dhjetor, natën e Krishtlindjeve. Por gabuan sepse hetuesit gjermanë erdhën dhe njohën këtë organizatë.
-Gjëja që më çudit pak që në dekadat e fundit pas masakrës të Capaci, Ndrangheta është në rritje ndëkohë që Cosa Nostra ngjan me një celulë të fjetur. Të paktën në këndvështrimin tonë.
Gratteri: Sot të gjitha mafiet, edhe “Cosa Nostra”, është ndryshe. Është gjithmonë ajo struktura e vogël, familja që shkon në rrugët e Palermos duke kërkuar paratë e mbrojtjes, për të kërkuar ryshfet te tregtari dyqanit etj. Por është një “Cosa Nostra” që është në botën e sipërmarrjes. Në menaxhimin e hoteleve, restoranteve, picerive, të fabrikave të vogla. Industrive të vogla. Dhe është gjithmonë “Cosa Nostra”, ashtu si dhe mafiat e tjera që kërkojnë lidhje me botën e profesioneve. Mjekë, inxhinierë, avokatë, arkitektë, kontabilistë. Në botën e profesioneve dhe në botën e politikës. Të mos harrojmë që gjithmonë kudo në botë aty ku votohet, mafiozët janë ata që votojnë dhe ata që votohen. Mafiat nuk kanë ideologji, nuk janë as djathtas as majtas. Mafiet votojnë, ata vënë bast mbi kalin fitues, Mafiat votojnë për kandidatin që mendojnë se mund t'u japë garanci të mëdha dhe më pas përpiqen të kapitalizojnë votën që kanë dhënë.
-Do të doja të kuptoja pak, mafia shqiptare në Romë, Lazio. Do të doja të kuptoja pak, mafia shqiptare në Romë, Lazio. A kanë bashkëpunime me dy familjet mafioze aty, të cilat janë “Casamonica” dhe “Spada” apo punojnë le të themi veçmas?
Gratteri: Në Itali ka filluar të bjerë në sy ky aspekti i mafiave të huaja që vendosen. Përshembull në fillim të shekullit të njëzetë, Kur në Neë Jork u themelua “Dora e Zezë”. Çfarë ishte “Dora e Zezë”? Një mafie Italiane përbërë nga kalabrezët, sicilianë dhe nga Campagna. Që kanë shkuar në Neë York me anije me emigrantet. Dhe kanë filluar të jetojnë në mënyrë parazitare duke u vënë gjoba emigrantëve.
Mafia shqiptare është vendosur, është stabilizuar në një territor, për shembull, në Lacion e poshtme. Është e qartë se për momentin kur kjo strukturë kriminale vendoset në një komunë, vendoset në një territor, është e qartë se më pas ka marrëdhënie të luftës apo të paqes, apo të bashkëjetesës, me strukturat kriminale të cilët tashmë janë në atë territor. Pra, ose krijohet një hapësirë ose luftojnë deri sa fiton njëri ose tjetri. Pra është e dukshme që mafia shqiptare e vendosur në Lacio duhet të krijojë raporte në çfarëdo mënyre ose me dhunë ose me dialog me strukturat kriminale që janë tashmë atje në Lacio.
Mafia shqiptare nis nga një vend mjaftueshëm i korruptuar, ku mendoj se ka riciklim shumë të fortë, bëhet shumë riciklim, sepse është një vend ku nuk ka shumë mundësira, të shohësh gjithë këto pallate, këto kulla që rriten si kërpudhat. Pra është tashmë një tregues që jemi duke folur për një anomali të tregut. Nuk jemi në Monte Carlo, nuk jemi në Londër, nuk jemi në Montreal, nuk jemi në Neë York.
Jemi në Shqipëri. Një vend në jug që niset nga një ekonomi kryesisht bujqësi dhe blegtori. Në një farë mënyre shihet se në Tiranë këto kulla, nga një rregull i thjeshtë tregu, nuk kanë asnjë kuptim. Dhe mafia shqiptare për ne në Itali nuk është mafia e atyre katër njerëzve të uritur që vijnë për të kryer grabitje nëpër vila në veri, në vilat e të pasurve në Piemonte, në Veneto. Kjo nuk është mafia shqiptare. Ata janë keqbërës të dëshpëruar që përpiqen të pasurohen duke vjedhur. Për ne mafia shqiptare eshte mafia në rritje ndërkohë. Mafia që do rritet më shumë, do të jetë mafia shqiptare në Europë. Është një mafia që tani e shohim mjaft të konsoliduar në Evropën Veriore, Veçanërisht në Hollandë dhe në Belgjikë. “Mafia shqiptare” prej disa vitesh kemi filluar ta shohim në ortakëri, në marrëdhënie me “Ndranghetan”, Sidomos në Amerikën e Jugut. Po vërtetohet se “Ndrangheta” mbeten financuesit, organizatorët. Pastaj, për sa i përket logjistikës, domethënë të bërit që kokaina të mbërrijë në veri të Europës, po bëhet ekskluzivitet i mafies shqiptare. Kjo, për sa kohë ka të bëjë me trafikun e kokainës. E shohim shumë të fortë në logjistikë, për të bërë të mundur mbërritjen e kokainës në portet e Evropës Veriore. Është një mafia që i ngjan Ndranghetas. I ngjan për nga brutaliteti, ngjan në strukturë, për nga lidhja e gjakut. Kështu që unë them se është një mafia mbi të cilën duhet investuar, mbi të cilën duhet t'i kushtoni shumë vëmendje, mos të nënvlerësohet absolutisht. Sepse kur strukturat janë të qëndrueshme, janë të vështira, kanë zbatimin me fanatizëm të rregullave, janë të strukturuara. Janë mafie të frikshme. Pra, ne po shkojmë përtej prodhimit të marihuanës në Shqipëri dhe sjelljes së saj përmes asaj që mbetet të Sacra Corona Unita, Nëpërmjet Kanalit të Otrantos, nëpërmjet Brindisit. Por e ardhmja do të jetë transporti i kokainës në Evropë Në Evropën Veriore në veçanti. Si dhe mos e nënvlerësoni këtë rrënjosjen e mafies shqiptare në pjesën e poshtme të Lacios.
- Ndrangheta është një mafie kaq e fuqishme, çfarë nevojë ka për të bërë bashkëpunime me shqiptarët.
Gratteri: Familjet e Ndrangheta-s të cilat kanë vite që menaxhojnë trafikun e kokainës. Janë bërë kaq të fortë, aq të pasur sa që ua nënkontraktojnë transportin e kokainës organizatave të tjera. Mund t’ia lejojnë vetes këtë luks, që të lejojnë që menaxhimi i ardhjes së kokainës në Roterdam, në Amsterdam, në Antëerp. Dhe këtë e bëjnë kundrejt pagesës, kundrejt përfitimeve.
-Në Shqipëri siç dhe ju e përmendët pak më parë Sidomos në Tiranë, është një bum ndërtimi. Nga hetimet tuaja, del ndonjë lidhje mes mafies shqiptare ndoshta dhe ndranghetas me politikën shqiptare? Edhe për kontrata publike sepse ekzistojnë shumë kontrata publike që janë në dorë të krimit. Këtë e di me siguri.
Gratteri: Atëhere shikoni, këtu në Napoli jo. Kjo është një pyetje që duhet t’ia drejtoni sipas meje Prokurorisë së Romës dhe Reggio Calabrias. Sepse ne këtu në Napoli kemi një Camorra kaq të fortë që kontrollon... Në këtë moment, në planin hetimor dhe gjyqësor, nuk i kemi të verifikuara, këto lloj marrëdhëniesh.
- Këtu në Itali pati një referendum. Ju jeni vendosur përballë, pikërisht kundra qeverisë. Keni pasur edhe disa debate nga “qeveria Meloni”. Më kujton pak edhe... sepse prokurorët antimafia edhe në kohët e shkuara kanë qenë gjithmonë në syrin e shtetit shpeshherë. Ju e keni fituar këtë betejë. A mendoni se e kanë me gjyqësorin? Qeveria dhe veçanërisht Zonja Meloni?
Gratteri: Pra, po, ne fituam referendumin sepse ne ditëm se si t’ia shpjegonim njerëzve. Folëm me një gjuhë të thjeshtë. I kemi shpjeguar që nuk mund të modifikohen ato shtatë nenet e kushtetutës sikur të ishin një dekret ligjor. Unë mendoj se kryeministrja Meloni është një person inteligjent, e djallëzuar, por ajo është e rrethuar nga njerëz që nuk dinë të këshillojnë në këtë sektor. Domethënë, kush ka rolin e kryeministrit ai nuk mund të jetë ekspert i gjithçkaje. Nëse dikush bën mjekun nuk është ekspert i të drejtave, kështu që kush bën politikë duhet të rrethohet nga ekspertë për çdo sektor, për secilën ministri. Dhe ajo? Unë mendoj se nuk ka këshilltarë të mirë në sektorin që mbulon drejtesinë. Kështu që ia ka besuar njerëzve që e kanë këshilluar keq. Sepse reformat që janë bërë bërë deri tani apo çfarë po bëjnë, nuk kanë asgjë që ka të bëjë me ideologjinë e partisë së Melonit. Meloni është vajza dhe mbesa e një partie të djathtë, Lëvizja Sociale, pastaj partia e Finit, tani partia e Melonit, Fratelli di Italia. Kjo ideologji e të djathtës nuk ka lidhje me ndryshimet aktuale që janë duke bërë mbi drejtësinë, sepse nëse sot po bëhen ndryshime të cilat në fund e bëjnë gjithnjë e më të vështirë gjetjen e provës, ngrenë stekën në nivelin e garancive të të dyshuarit dhe të akuzuarit, duke lënë në hije nevojat e palëve e interesuara, duke lënë në hije nevojat e atyre që vuajnë. Dhe kjo nuk ka të bëjë fare ideologjinë e djathtë. Por menaxhimi i Reformës në drejtësi është, le të themi në thonjëza, në duart e Forza Italia. Që në origjinën e saj është Partia e Berlusconit. Tani kush e menaxhon sektorin e drejtësisë brenda kësaj shumice qeverisëse është Forza Italia, jo Fratelli di Italia. Gjysma e Fratelli di Italia vuan këto reforma, nuk i pranon, nuk i miraton ato. Por për të ruajtur koalicionin, për të ruajtur shumicën janë bërë. Ndaj unë mendoj se Meloni nuk është kundër magjistratëve. Mendoj se Meloni ua ka deleguar reformat në drejtësi njerëzve të largët nga idetë e saja për drejtësinë dhe sigurinë, por tani është në këtë situatë, pra nuk mund të dalë sepse do të binte qeveria dhe prandaj duhet të presim deri në vitin 2027 kur të bëhen votimet, për të kuptuar nëse do të konfirmohet kjo qeveri. Patjetër do të ketë ndryshime në reforma, korrigjime në lidhje me gabimet e bëra. Ose, nëse do të fitonte qendra e majtë, e ashtuquajtura fushë e gjerë që në atë rast të jenë reforma për të rregulluar gjërat që nuk kanë përshpejtuar proceset. Pra njerëzit kanë nevojë që një proces gjyqësor mos të zgjasë shtatë vjet por të zgjasë një vit, një vit e gjysmë. Pra këto ishin reformat që duheshin bërë. jo ato për të bërë sa më të vështirë gjetjen e provave ose për të vënë në vështirësi gjyqtarët apo prokurorët.
- In realtà, si tratta dell'ennesima battaglia legale che, a quanto pare, lei crede di aver vinto. È quella relativa ai campi profughi in Albania, che il Tribunale di Roma ha respinto in 3 o 4 casi. Meloni afferma di aver ormai risolto tutto. Lei è al corrente della situazione?
Gratteri: Ne so poco, ma so che questi campi in Albania costavano molto. Avevano più che altro un effetto shock o deterrente per i clandestini, per gli immigrati illegali, perché in pratica non si sa quante persone, quanti clandestini siano stati o siano tuttora presenti in Albania. A quanto pare, a quel costo, probabilmente non valeva la pena pagare l'affitto.
- No, perché le verità sono davvero poche. Lo sappiamo. Un paese piccolo come l'Albania, i nostri giudici, i nostri pubblici ministeri. Cosa dovrebbero fare per combattere questa crescita della mafia che sta mettendo radici anche nel nostro paese?
Gratteri: Bisogna fare leggi proporzionate alla realtà criminale. Iniziamo a copiare il sistema antimafia italiano. Poi la magistratura dovrebbe cercare di lavorare in squadra, perché se ognuno pensa solo a se stesso, non andrà da nessuna parte. La mafia è strutturata, è globale, quindi anche noi dobbiamo costruire una struttura. In Albania dovrebbero quindi partire dal sistema giudiziario antimafia italiano. E poi essere ancora più severi, perché il problema della corruzione che c'è in Italia è ancora più grave in Albania.
- Riusciremo davvero a vincere un giorno la guerra contro la mafia? O essa esisterà per sempre?
Gratteri: No, il potere della mafia può essere ridotto significativamente se esiste un sistema giudiziario che rispetti la Costituzione, se esiste un sistema giudiziario forte, se esiste un sistema giudiziario proporzionato alla realtà criminale. Quindi devono creare, apportare molti di questi cambiamenti finché non oseranno più commettere crimini. Altrimenti, continuiamo a parlare invano. /Tratto da: Piranjat News
Lini një Përgjigje