FLASH
Shkruar nga Erion Veliaj
But this is the worst insult because it came from my colleagues. From people who know me better than anyone else. And who did not deign to invite me, nor inform me, nor listen to me. May God forgive them. I pray every night for them and say, God forgive them, for they do not know what they have done!
Very honorable President of the Constitutional Court, very honorable members of the Constitutional Court. Although I know very well that in fact this is my constitutional right to be here. I must thank you with deep respect for giving me an opportunity to be present today to exercise this right of mine, to be heard before you, but also before all Albanians. I have waited nine months for these nine minutes. My battle to be heard by you comes after a long saga. Disappointing to tell the truth, to hear what I have done, to be kidnapped from the office where the citizens elected me and locked up in a cell, in a regime of imprisonment or association more severe than serial killers. Today I have more police officers in the Constitutional Court than I have lawyers. You have the proof here in this hall.
I have experienced a long period, filled with violations of my fundamental rights as a citizen of this republic. But above all, a period of denigration and an attempt to silence the voice of a person elected three times in a row by the citizens of Tirana. This is not simply an attempt to denigrate me. This is contempt, it is an aversion to the vote, to the most sacred thing that democracy has. And contempt for it, in fact, is contempt for the strength that citizens have. It is contempt for the power that the people give to the Republic to run it in their name. As Martin Luther King said, the arc of the moral universe is long and exhausting, but in the end even this arc leans towards the right. That is why I am here before you today as the mayor of Tirana. The largest city of our nation. With the right that 160,000 votes of free citizens of this city have given me. At the end of this nine-month span, in search of this right.
I am not here to defend myself, because I have not committed any offense that I should be forced to defend myself before you. But I am here with respect, with all the respect that your high duty deserves, to ask you for one thing. Can we together defend the democracy that is being put to the test today? The democracy that both I and you, honorable judges, swore to defend when we took our respective duties. Not on paper, but in action. Here, and today. This mandate is not my mandate. This mandate is a public covenant. A contract that the citizens of Tirana have given me with their will as free people. This covenant is the honor of my life. And to defend it, I will do everything that the law, the power of my mind, and the strength of my heart allow me. I will defend it to the end because I am not defending a chair here, but the soul of a sacred bond between a citizen and his or her elected representative. The people of this country have clearly decided through the Constitution that no one can terminate the mandate of a local elected official before the end of the term, period. Except when he has committed serious violations of the Constitution or the law. This is not a discovery of mine, what I just said. But it is a solemn promise that the Republic makes to itself.
Një kufi moral dhe një kufi ligjor që askush, as unë, as ju, askush nuk duhet ta shkelë. Ose nëse do ta shkelë, duhet të rrëzojë më përpara themelet e besimit publik mbi të cilat ngrihet vetë shteti ynë. Prandaj me respekt të plotë dhe solemn për këtë gjykatë, unë pyes sot, cila shkelje të rëndë të Kushtetutës apo të ligjit kam kryer unë në ushtrimin e mandatit kushtetues të kryetarit të Bashkisë së Tiranës? Përpjekja ime për të mbrojtur besëlidhjen me qytetarët e Tiranës, edhe në kushtet e rrëmbimit në qeli, është detyrim, i imi, ndaj qytetarëve të këtij qyteti. Besimi im se vota e lirë është më e fortë se kulisat politike, është fuqia që më shtyn ta bëj këtë betejë sot këtu përpara jush edhe përpara të gjithë shqiptarëve. Bindja ime se drejtësia duhet të burojë nga Kushtetuta dhe jo nga protagonizmi politik apo ethja për karrierë mbi kurriz të lirive themelore të qytetarëve, është një bindje e palëkundur. Ato çfarë kushtetuta i mbron, shpresoj që në këtë sallë të thuhen me zë të lartë. Të arsyetohen nga ju të nderuar dhe të dëgjohen nga çdo shqiptar që ende beson se ligji duhet të të mbrojë, jo të të sulmojë pabesisht. Të nderuar gjyqtarë të Gjykatës Kushtetuese, në këtë seancë nuk po shqyrtohet një vend pune. Kjo është një seancë historike, historike besoj, që shqyrton vetë demokracinë, shëndetin e demokracisë shqiptare. Themelet mbi të cilat qëndron shteti ynë. Republika jonë. Që nga dita kur miratuam Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë dhe pranuam demokracinë si vlerën më të lartë të ushtrimit të pushtetit nga sovrani, nga populli pra, të gjithë ne, qytetarë, politikanë në punë të shtetit edhe ju të nderuar gjyqtarë, jemi betuar me dorë në zemër për ta respektuar dhe për ta mbrojtur këtë vlerë kaq të lartë. Ne jemi betuar se do mbrojmë demokracinë, jo që do ta përdorim atë për interesat e kohës. Ta ruajmë si pasurinë më të shenjtë të Republikës, jo ta sakrifikojmë për një llogari të vogël të një momenti.
Për rehati politike apo për urdhëra të përkohshëm që bie ndesh me ligjin e përjetshëm të drejtësisë. Kjo është çështja gjyqësore që do të përcaktojë njëherë e mirë nëse pushteti do t'i përkasë ende qytetarëve, apo do t'u merret atyre në mënyrë të fshehtë dhe hileqare pas perdeve të ca lojrave me nene dhe gërma të ligjit. Nëse ligji do të përdoret për ta mbrojtur demokracinë apo se nëse ligji do të përdoret për ta përmbysur në emër të një formaliteti të nevojshëm për një moment të caktuar. Sepse kur pushteti që buron nga vota tjetërsohet me taktika për ta anashkaluar vetë vullnetin e votës, atëherë besimi ndaj qytetarëve kthehet në një tradhti morale. Pushteti që ata na kanë dhënë për t'u shërbyer po përdoret për t'i sunduar, jo për t'ju shërbyer. Me të njëjtat mjete që i ka vënë në dispozicion, në fakt për t'i mbrojtur qytetarët. Dhe atëherë, sipas meje, Republika nuk rrezikohet nga asnjë armik i jashtëm, por nga vetë ata që nën betim për ta mbrojtur po e përdorin për ta nënshtruar. Po citoj: Betohem në nderin tim se do të kryej me ndërgjegje detyrën e kryetarit të Bashkisë dhe do t'i bindem Kushtetutës dhe ligjeve. Ky është një fragment nga formula e betimit tim si kryetar bashkie tre herë me dorën në zemër i zgjedhur nga qytetarët e lirë të Tiranës.
Ndaj sot jam këtu për ta mbrojtur deri në fund betimin tim për t'iu bindur Kushtetutës. Kontratën time me qytetarët e Tiranës. Një kontratë që ka qenë në zemrën time në çdo orë pune, në çdo mëngjes, në çdo mbrëmje, në diell, në shi, në çdo rrugë të shtruar, në çdo kënd lojërash, ju kujtohen betejat me pistoleta në kënde lojërash, në çdo shkollë, janë rreth 50 të reja, kopshte, çerdhe, rreth 110, bulevard, kala, shesh, park, që e ka ndryshuar sot Tiranën. Edhe nga ditët e pandemisë së kobshme ku çonim ndihma të izoluara, apo te tërmeti kur ndërtuam shtëpitë e mira familjeve, i kam qëndruar besnik këtij betimi. Dhe unë këtë betim do ta mbroja këtu sot përpara jush, deri në fund. Sepse unë nuk besoj se ka diçka më fisnike për t'u bërë sot dhe diçka më frymëzuese për një njeri që i shërben publikut, që është në angazhimin e jetës publike, sesa ta mbrojë besimin që i është dhënë me votë të lirë të qytetarëve të lirë. Besimin për të drejtuar jo vetëm kryeqytetin e Shqipërisë, një punë administrative, por kryeqytetin e të gjithë shqiptarëve, një punë jashtëzakonisht simbolike. Një qytet që rreh me pulsin e gjithë kombit tonë.
Dhe kur beson që ti ke dhënë gjithçka për këtë mandat të qytetarëve, vjen arsyeja për të cilën të largojnë nga detyra dhe citoj: Mosprezenca në detyrë për më shumë se tre muaj. Nuk kishte se si të më fynin më rëndë se kaq. Domethënë ka qenë fyrja më e rëndë e jetës sime publike dhe këtë e thotë dikush që ka dëgjuar fyrje dhe legjenda urbane dhe fantazi pafund. Po kjo është fyrja më e rëndë sepse erdhi nga bashkëpuntorët e mi. Nga njerëz që më njohin më mirë se kushdo tjetër. Dhe që nuk denjuan as të më ftonin, as të më njoftonin, as të më dëgjonin. Zoti i faltë. Lutem çdo natë për ta dhe them Zot fali se nuk dinë ç'kanë bërë me atë vendim. Kjo akuzë nuk më lëndon për fjalën dhe shkresat e shkreta që ka prodhuar, por për padrejtësinë që ajo përfaqëson.
Siç thotë shprehja, two wrongs don't make a right. Dy padrejtësi nuk prodhojnë më shumë drejtësi. Pra, padrejtësia e shkarkimit mbi padrejtësinë e ndalimit dhe të shoqërimit, nuk e bën vendin më të drejtë, prandaj kemi përfunduar në Gjykatë Kushtetuese sepse padrejtësi mbas padrejtësie nuk prodhua më shumë drejtësi. Sepse të thuhet, citoj, Erion Veliaj ka munguar në detyrë, nuk është thjesht cinizëm me këtë tipin që quhet Erion Veliaj, por është një cinizëm me atë që është e vërteta, çfarë ka ndodhur në këtë vend dhe në këtë qytet. Dhe në fakt është një cinizëm me ligjin dhe me Kushtetutën.
Mbi të gjitha e thënë nga ata që kanë qenë dëshmitarë të rrëmbimit tim nga zyra pa asnjë akuzë. Ngjan si një mesazh pasigurie për këdo që nesër mund të shënjestrohet për arsye politike. Ngjan si një mesazh se në këtë vend sundon dëshira dhe vullneti politik, por jo ligji. Nëse është dikush që mund të ankohet për mungesë time, është vetëm nëna ime dhe familja ime. Aty kam marrë mungesë 10 vjet rresht, teksa përgjithë detyrës i shërbeja këtij qyteti. Ata i kam takuar, djalin tim e kam takuar më shumë në burg se ç'e kam takuar lirë. Kur e lija në gjumë dhe e gjeja në gjumë për shkak të kësaj detyre dhe të këtij përkushtimi. Fort të nderuar anëtarë të Gjykatës Kushtetuese, që nga dita e parë kur u betova në vitin 2015, si kryetar i Bashkisë së Tiranës, jeta ime është bërë njësh me këtë qytet. Kush jeton në Tiranë e di këtë nga përvoja personale. E kam drejtuar me gjithë forcën time shpirtërore, mendore, fizike pa kursyer asgjë nga vetja.
Ky qytet në fakt ka qenë familja ime e madhe. Unë nuk pretendoj se çdo gjë e kam bërë mirë dhe ndoshta nuk është ky momenti për të folur për këtë. As që çdo gjë që kam dashur të bëj, kam arritur ta bëj. Por një gjë e di me siguri. Askush nuk mund të më akuzojë se nuk kam qenë në krye të punës për këtë qytet dhe detyrës time të shenjtë. Sepse kush thotë se unë kam munguar, fyen inteligjencën e gjithë qytetarëve të Tiranës që ma kanë besuar tre herë me radhë, pikërisht sepse e panë me sytë e tyre përkushtimin tim, dashurinë për punën edhe për këtë qytet. Punë nga e cila më shkëputën padrejtësisht dhe pabesisht. Ata që donin të më shihnin me pranga në duar dhe jo me lopatë në duar. Që nuk donin këtë tipin që thashë unë, Lali Erin në atë zyrë, sepse ajo zyrë ishte bërë simbol i një dashurie për qytetin, për punën, energjie pozitive, të pafundme, një qendër e optimizmit për të gjithë kombin tonë.
Mund ta burgosësh një njeri, siç jam unë në rastin konkret, por nuk e burgos dot të vërtetën e tij. Edhe të vërtetën që ulëret. E vërteta është se mospresenca ime nuk ka qenë zgjedhje. Pra unë nuk zgjodha që të vetë-rrëmbehem, të vetë-izolohem dhe të vetë-internohem në qytetin e Durrësit, në një burg, në kënetë. Por pasojë e një izolimi të imponuar nga shteti. Përmes një vendimi disproporcional nga letra anonime, a mund të vazhdoj dhe dy minuta? Një izolim i imponuar nga shteti përmes një vendimi disproporcional nga letra anonime dhe zëdhënës persekutus që më privoi jo vetëm nga liria dhe familja, por edhe nga qyteti im përpara se të provohej çdo fajësi. Si mund të quhet shkelje mungesa e një kryetari bashkie që është fizikisht i ndaluar nga vetë organet e shtetit në bazë të një vendimi që nuk është i formës së prerë?
Dhe besoj që Gjykata Kushtetuese dhe dhe Komisioni i Venecias ëh siç u relatua dhe nga avokati flasin qartazi për për akte të tilla. A mos vallë duam që ta legjitimojmë idenë se çdo funksionar i zgjedhur mund të largohet nga detyra përmes një arrestimi të përkohshëm pa vendim fajësie, duke ja marrë popullit mandatin që ai vetë ja ka dhënë këtij individi? Nëse kjo pranohet, atëherë ta themi hapur sot, çdo mandat i zgjedhur nuk është më një garanci e sovranitetit qytetar. Por është një leje, është një patentë, është një licensë që mund të të hiqet në çdo kohë në varësi të vullnetit politik. Nëse ne e pranojmë një gjë të tillë, atëherë parimi i prezumimit të pafajësisë e humbet totalisht kuptimin.
And punishment without a court decision will become a common practice. It is enough to arrest someone and you can easily strip them of their job or duty, mission or vote they have received. This would be a dangerous slide from the rule of law to the rule of prejudice. This is not only a human injustice, but it is an open constitutional contradiction. Because it punishes me for a fact that is neither an action nor a violation, but is a state, an imposed state. With the disproportionate force of this state itself that demands an account of why I do not come after it has deprived me of my freedom. In the end, honorable court, if it is accepted that a mayor elected by the people's vote can be removed from office without a final decision, then from tomorrow every city, every municipality and every popular mandate can fall prey to the political decisions of the moment.
From that moment on, elections will lose their meaning, votes will lose their weight, civic sovereignty will be replaced by the will of those who want to rule in the name of the law but by subverting the law itself. This is not democracy. This is in fact the subversion of democracy. This is not a presumption of innocence, but a presumption of guilt. And where innocence is replaced by prejudice, justice ceases to exist. In the end, what I want to tell you is that I am not here to ask for mercy or a privilege. I come here to ask for constitutional justice. Justice is the moral and sovereign shield of our Republic. That which protects order and which holds us together as a society.
What separates the rule of law from the rule of fear, law from arbitrariness, and the Republic from any form of rule. At this crucial moment, the last words, you are not simply a court considering the impeachment of one of the 61 mayors. You are, as Alexander Hamilton, one of the founding fathers of the United States, described it, the intermediary body between the people and the government.
Created to keep power within the limits set by the Constitution. When power exceeds itself, when political will seeks to replace the law, only your constitutional court has the power and duty to stop it. Only this court can return the state to the tracks of the Constitution and protect the citizen from the abuse of the power that he himself has given him. Thank you very much for your attention and I wish you a good job.
Partiq jote te denon. Ke vjedhur shko ne burg. Kaq e thjeshte eshte, mgjse ju sforcoheni te flisni me fjale te medha. Mbaroj cikli jot Erion. Besove te i gjati me shume sec duhej. Ke bere leke pa hesap me leje me pune publike tani ka dhe pasoja do paguash ca nga ato qe ke marre. Ne kete shtet qe ndertove dhe ti njerezit kane vdekur ne burg, kurse ti ke hyre dhe jeton si milionere ne euro.
Puna është se tashmë e dinë gjithë shqiptarët ça ka bërë në bashki Erion hajduti. Dhe normalisht s'ka gjykatë që e fal, se populli jo e jo!