FLASH
Shkruar nga Nicola Mirenzi
Now Edi Rama is seriously worried about his political future. However, his advisors believe that he still has one chance to recover the situation: this summer...
The blame for the alarm being raised in Albania lies with the pink flamingos. Elegant and graceful, they manage to live in the mud without getting dirty. Their long legs and flexible necks make them look as if they have descended to earth from a dream. They convey a sense of delicacy that naturally makes you want to protect them.
For this reason too, they have become the symbol of the great protest that has filled the streets and squares of Albania for more than thirty days against the government of the socialist Edi Rama. At its forefront are the young, but the movement is in fact inclusive. Everyone shouts in chorus: "Albania is not for sale."
They oppose the thirst to introduce the country to modernity by giving free rein to any foreign entrepreneur who has the money to build. One project after another: tourist villages, luxury hotels, skyscrapers. It matters little who they serve or who they harm; what is important is that they are built. Without worrying about the coast, natural beauties, landscape heritage or urban harmony.
The situation has been like this for years, the protesters denounce. But when the protected area around the village of Zvërnec, near Vlora, was affected at the end of May, everything took a turn.
There, Jared Kushner, Donald Trump's son-in-law and Ivanka Trump's husband, plans to build a luxury resort. It's not clear how or when the project will be realized, nor what will happen to the pink flamingos that live in the area.
However, on May 30, barbed wire was placed on the beach. The authorities did not explain what was happening. A protest broke out. One protester was forcibly removed by private security guards and dragged for dozens of meters. The video quickly spread on social media. Anger grew.
From the following day, the squares were filled with people who wanted to see "Edi Rama in prison". A crowd that considers him a criminal, a man who has handed Albania over to the "sharks", people with a lot of money, often money to clean up, accustomed to thinking that everything has a price. Even pink flamingos.
Edi Rama had managed to shake off the gloomy image of Albania in the 1990s, the dramatic years after the fall of the communist regime of Enver Hoxha. He won the first elections in September 2013 and then three more consecutive terms.
Gjatë 13 viteve të pandërprera në pushtet, ai bëri që të harrohej koha kur shqiptarët largoheshin masivisht nga vendi, në prag të luftës civile, me anije të mbushura plot njerëz që kishin jetuar për dekada në një shtet-burg, të izoluar nga bota, aq sa shumë prej tyre besonin se Italia ishte Amerika, Toka e Premtuar.
Me Ramën, Shqipëria u bë një vend shumë më tërheqës, një destinacion turistik dhe një vend ku ishte e mundur të investohej.
Piktor përpara se të hynte në politikë me Partinë Socialiste, Edi Rama ka ekspozuar veprat e tij në Nju Jork dhe Berlin. Ai ka jetuar në Paris dhe ka shkruar për media prestigjioze si The Guardian, The New York Times, The Independent dhe Frankfurter Allgemeine.
Meritë e tij është edhe fakti që negociatat teknike për anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian pritet të përfundojnë në vitin 2027, me synimin që vendi të anëtarësohet në vitin 2030.
Ai ndërtoi marrëdhënie të ngushta me partnerët ndërkombëtarë: me Giorgia Melonin, së cilës i lejoi ngritjen e një qendre për riatdhesimin e emigrantëve në territorin shqiptar; me Emmanuel Macronin, i cili e konsideron "mik"; me Pedro Sánchezin, që ka shprehur admirim për të; si edhe me Ursula von der Leyen, të cilën Rama ka arritur ta "impresionojë". Ai ruan gjithashtu marrëdhënie shumë të mira me ish-kryeministrin hungarez Viktor Orbán, çka tregon se nuk kufizohet nga ndarjet ideologjike në politikën e jashtme.
Edhe Angela Merkel pati deklaruar dikur: "falë Edi Ramës, Shqipëria po bën përparime të mëdha."
Duke u përballur me alarmin që po përhapet në të gjithë Shqipërinë, njeriu mbetet disi i habitur, sikur të kishte jetuar brenda një flluske, me ndjesinë se është mashtruar nga një operacion i aftë marketingu politik.
Fatma Paja, një vajzë 28-vjeçare, i thotë Il Foglio-s: "protestoj që nga 30 maji. Do të vazhdoj derisa Edi Rama të largohet. Nuk më intereson sa vapë bën. Do të bëj gjithçka që është e nevojshme."
E rritur në një fshat të brendësisë së vendit, Fatma u transferua në Tiranë 10 vjet më parë. Ajo punon si dizajnere së bashku me dy motrat e saj. Bashkë me një grup artistësh krijoi figurën prej kartoni të flamingos rozë, e cila shfaqet në çdo protestë dhe është bërë simboli i asaj që ata e quajnë në anglisht "Flamingo's Revolution" – Revolucioni i Flamingove.
"Unë nuk jam kundër investimeve të huaja në Shqipëri", thotë ajo, duke sqaruar "jam kundër mënyrës se si po menaxhohen këto investime. Pa transparencë, pa rregulla, pa respekt për natyrën, për trashëgiminë tonë dhe pa marrë parasysh nëse sjellin përfitime apo dëme për ne që jetojmë këtu. Kujt i shërbejnë të gjitha këto resorte luksoze? Shqiptarëve që nuk kanë para të hyjnë në to apo oligarkëve që mund të vijnë këtu dhe të bëjnë çfarë të duan?"
Edhe Bernie Sanders, figura historike e së majtës amerikane, e ka vlerësuar protestën duke kritikuar ndikimin e të pasurve. Po ashtu, në protestën e së dielës së kaluar në Tiranë mori pjesë edhe eurodeputetja italiane Ilaria Salis.
Ajo që më habit te Fatma, dhe ia them edhe vetë, është fakti që ka zgjedhur të qëndrojë në Shqipëri, në vend që të jetë pjesë e numrit të madh të shqiptarëve që largohen çdo vit nga vendi, ku 62 për qind janë nën moshën 35 vjeç.
Përgjigjja e saj e përmbys pyetjen: "nuk jemi ne ata që duhet të largohemi. Janë ata që duhet të ikin. Këta politikanë të korruptuar, qofshin të djathtë apo të majtë, janë të gjithë të përfshirë."
Në shesh protestuesit nuk kërkojnë vetëm burgosjen e Edi Ramës. Ata kërkojnë gjithashtu që para drejtësisë të dalë edhe Sali Berisha, lideri i opozitës, një figurë me një karrierë të gjatë dhe të debatueshme në Shqipërinë pas komunizmit.
Edi Rama e mundi Berishën në zgjedhje pasi, në nëntor 2012, ky i fundit kishte organizuar festimet e 100-vjetorit të Pavarësisë me një flijim masiv bagëtish. Qengja dhe desh u therën e u konsumuan në shumë pjesë të vendit.
"As mund ta imagjinoni Angela Merkelin dhe François Hollande-in të kërkonin therjen e mijëra kafshëve të pafajshme?", kishte ironizuar atëherë Rama.
Sot, megjithatë, shumë protestues e vendosin Ramën në të njëjtin plan me kundërshtarin e tij politik. Të vjetrin dhe të riun. Kozmopolitin dhe politikanin tradicional. Atë që komunikon me mjeshtëri në rrjetet sociale dhe tjetrin që, sipas autorit, vazhdon të mendojë me logjikën e së kaluarës.
Edhe për këtë arsye, Edi Rama reagoi ndaj protestave fillimisht me indiferencë, ashtu si edhe shumë media. Më pas foli për ndërhyrje të huaja. Tha se shqiptarët po përdoreshin si "mish për top" në një fushatë globale kundër Donald Trumpit. Më vonë përmendi mundësinë e një hakmarrjeje nga Irani, pas strehimit që Shqipëria u ka dhënë një grupi opozitar iranian kundër regjimit të ajatollahëve. Në fund, hodhi edhe tezën se Greqia po nxiste revoltën për t'i marrë Shqipërisë turistët.
Kur u intervistua nga Financial Times, Rama iu përgjigj akuzave me tone të ashpra: "njerëzit thonë se unë jam në krye të gjithë kësaj. Unë u them: 'Shkoni në djall'. Është e thjeshtë. Nuk më takon mua të provoj se nuk jam Kumbari; u takon atyre të provojnë se jam."
Këto deklarata ish-ministri i Jashtëm Ditmir Bushati i komentoi për Il Foglio me shqetësim: "Nevojitet një reflektim serioz dhe një veprim konkret politik. Të mohosh realitetin, të tallesh me protestuesit, të polemizosh për numrin e tyre ose të ndjekësh teori konspirative duke injoruar thelbin e çështjes, pra zemërimin popullor që ka pushtuar rrugët, do të thotë të luash me zjarrin. Shqipëria meriton më shumë."
I pafajshëm derisa të provohet e kundërta, Edi Rama gjendet sot në bankën e të akuzuarve të opinionit publik evropian.
Në një letër dërguar gazetës La Repubblica, arkitekti dhe pedagogu universitar Lajdi Sulaj, i cili punon mes Milanos dhe Zyrihut dhe është me origjinë shqiptare, shkruan:
"Besoj se prova më e fortë" që Edi Rama sillet si një "Kumbar" gjendet në një libër që qeveria e ka promovuar së fundmi, The Albanian Files: një katalog me 523 projekte të hartuara nga 60 studio të njohura ndërkombëtare arkitekture, i cili, sipas tij, pasqyron "delirin estetik të një kryeministri-mbret që vendos gjithçka i vetëm".
Duke folur për Il Foglio, Sulaj tregon habinë e tij kur shfletoi librin dhe nuk gjeti në të as emrin e një arkitekti shqiptar. "Sipas meje, ky është akti më i madh i mosbesimit ndaj arkitekturës së vendit tonë."
Sulaj shpjegon se Shqipëria është përfshirë nga një ethe ndërtimi si pasojë e ligjit për investimet strategjike, të miratuar në vitin 2015.
Ky ligj përcakton disa sektorë kyç për zhvillimin ekonomik dhe favorizon investimet e huaja në këto fusha duke ofruar procedura të përshpejtuara, mungesë të vlerësimeve të ndikimit në mjedis, reduktim të kontrolleve, dhënie të lehtësuar të koncesioneve, madje edhe në zona të mbrojtura. Sipas autorit, i gjithë procesi përqendrohet në një komision që ka kompetenca shumë të gjera vendimmarrëse.
Në fillim, pranon Sulaj, ligji mund të ketë pasur kuptim për të tërhequr kapital të huaj dhe për të nxitur zhvillimin ekonomik. Por pas shumë vitesh funksioni i tij, sipas tij, ka ndryshuar tërësisht.
"Sot Shqipëria po përsërit anët më të këqija të Italisë së viteve gjashtëdhjetë dhe shtatëdhjetë."
Megjithatë, shton ai, ekziston edhe një dallim i rëndësishëm.
"Në Italinë e asaj kohe kishte investime të mëdha publike në infrastrukturë. Në Shqipëri investimet janë pothuajse të gjitha private, nuk ndjekin një plan kombëtar dhe nuk kanë një objektiv zhvillimor për vendin. Bëhet fjalë për një spekulim të pakontrolluar që nuk përmirëson cilësinë e jetës së shqiptarëve."
Sipas tij, pasoja më konkrete e bumit të ndërtimeve luksoze është rritja e vazhdueshme e çmimeve të pasurive të paluajtshme.
"Çmimet e banesave rriten, ndërsa numri i shqiptarëve që mund të blejnë një shtëpi për të jetuar zvogëlohet vazhdimisht."
Bashkimi Evropian kërkon që ligji për investimet strategjike të shfuqizohet. Në të kundërt, negociatat teknike për anëtarësimin e Shqipërisë në BE rrezikojnë të ngadalësohen.
Sipas autorit, kjo tregon se institucionet evropiane janë të vetëdijshme për problemet që përballon Shqipëria.
Ai përmend ndër to spekulimin në sektorin e ndërtimit, korrupsionin, praninë e krimit të organizuar në ekonomi, pastrimin e parave, inflacionin, rënien e fuqisë blerëse të shtresës së mesme, si edhe gjendjen problematike të shërbimeve publike, veçanërisht në shëndetësi dhe transport.
However, what, according to the author, has surprised European officials is the fact that this time a part of Albanian society has not chosen emigration or surrender.
Instead of leaving, many Albanians have taken to the streets and decided to protest.
Political scientist Blendi Kajsiu tells Il Foglio that this is also related to the effects of the work of the special structure against corruption and organized crime, created about ten years ago under pressure from the European Union and the United States.
According to him, over the last five years this structure has operated at full intensity and has brought to light a series of scandals that have gradually damaged public trust in the political system.
"This is not a revolt against the elites," says Kajsiu, adding "it is a protest against the entire political class."
Now Edi Rama is seriously worried about his political future. However, his advisors believe he still has one chance to recover: this summer.
According to them, high temperatures could dampen the protests, giving the prime minister time to show that he has understood the message and make decisions that would reduce the reasons for citizens to return to the squares in September.
However, it is difficult to imagine that his political charisma can be revived and he can emerge from this crisis stronger than before.
The impression is that something much deeper than the usual political discontent has stirred in the conscience of Albanians. It is the feeling of a country that sees itself in danger, as philosopher Simone Weil would say.
Speaking about love of country, Weil wrote that man does not love his country for its greatness, strength, or power. Love of country is, first and foremost, love for its fragility.
It is love for what exists today and may no longer exist tomorrow. Love for what we do not want to see destroyed, deformed, ruined, humiliated, or disappear.
Perhaps this is precisely why pink flamingos have become the most perfect symbol of this protest.
Creatures so beautiful and at the same time so fragile, that for many protesters they have come to embody the homeland itself. /Adapted from Pamphlet by Il Foglio /
super analize.