FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The American Chamber of Commerce (AmCham) has reacted to the government's draft for the creation of a "filtering" mechanism on Foreign Direct Investment (FDI), considering it a necessary initiative to protect national security and public order, but with serious shortcomings that, in its current form, could discourage foreign investors and create legal uncertainty.
According to AmCham's official statement, the submitted draft does not guarantee the legal and economic stability necessary to attract quality investments. "In its current form, it presents a number of fundamental problems, which risk creating legal uncertainty, violating the principle of proportionality and discouraging serious foreign investors," the reaction states.
AmCham underlines that the investment screening process is delicate and requires a strong legal basis, not just a sub-legal act with a decision of the Council of Ministers. According to it, the adoption of a special law on FDI Screening is necessary, to clearly address sensitive sectors, risk assessment criteria, decision-making structures and procedural guarantees.
Among the main concerns raised by the American Chamber are:
-The current form of the draft, which does not provide transparency and uses unclear terminology, leaving room for subjective interpretations;
-Disproportionate deadlines, such as 5 days for the submission of documentation by the investor, which may lead to the cancellation of the procedure without any real basis;
-Lack of clarity in the functioning of the Inter-Ministerial Committee, which concentrates many competencies without detailed rules on decision-making or conflicts of interest;
-The use of hearings with the investor, which creates the perception of a penalizing process and not friendly to foreign capital;
-Complete non-compliance with EU legislation, despite references in Regulation (EU) 2019/452.
AmCham emphasizes that the objective of this mechanism should be to balance national security with maintaining an attractive investment climate, in line with the expectations of international investors and European Union standards, at a critical moment for Albania's negotiation process.
In conclusion, AmCham calls on the government to fully review the draft decision and build a comprehensive legal framework that respects investors' rights and ensures a fair, transparent and professional process.
AmCham's remarks
- Normative level of the act
Procesi i shqyrtimit të investimeve të huaja është kompleks, delikat dhe me ndikim të drejtpërdrejtë në të drejtat e investitorëve dhe në ekonominë kombëtare. Në këtë kontekst, AmCham vlerëson se miratimi i një rregulloreje me Vendim të Këshillit të Ministrave nuk përbën një bazë të mjaftueshme ligjore. Një mekanizëm i tillë kërkon një ligj të posaçëm, i cili të adresojë në mënyrë gjithëpërfshirëse dhe të qëndrueshme të gjitha elementet e procesit të “screening”, duke reduktuar hapësirat për interpretime subjektive dhe qasje të paunifikuara.
-Pajtueshmëria me legjislacionin e Bashkimit Evropian dhe procesin e negociatave
Edhe pse drafti pasqyron në plan formal strukturën e Rregullores (BE) 2019/452, ai nuk reflekton plotësisht dimensionin interpretues dhe balancues të Recital-eve të saj, të cilat janë thelbësore për një zbatim proporcional, të arsyetuar dhe të parashikueshëm të mekanizmit. Një akt nënligjor i fragmentuar rrezikon të mos sigurojë një konvergjencë reale me standardet dhe praktikat më të mira evropiane, veçanërisht në kontekstin e negociatave të anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
-Qartësia, transparenca dhe siguria juridike
Në formën aktuale, projektvendimi paraqitet i paqartë në tërësinë e tij dhe nuk garanton transparencë të mjaftueshme në procesin e shqyrtimit të investimeve. Përdorimi i terminologjisë së përgjithshme dhe të paqartë, si p.sh. “vlerësim siç duhet”, krijon hapësirë për interpretime të ndryshme dhe potencialisht për trajtim subjektiv të kërkesave për investim. Kriteret e vlerësimit të riskut duhet të jenë të përcaktuara qartë, objektive dhe të parashikueshme, në mënyrë që investitori i huaj të ketë siguri juridike dhe të mund të vlerësojë në mënyrë të informuar rrezikun rregullator.
-Arkitektura institucionale e vendimmarrjes
Një risk i rëndësishëm lidhet me arkitekturën institucionale të vendimmarrjes. Drafti përqendron kompetenca shumë të gjera në një Komitet Ndërministror, pa parashikuar rregulla të detajuara për funksionimin e tij, përfshirë kuorumin, mënyrën e votimit dhe trajtimin e konflikteve të interesit. Kjo mungesë e rregullimit procedural krijon hapësirë për vendimmarrje diskrecionale dhe vështirëson mbrojtjen juridike të vendimeve.
Afatet procedurale dhe proporcionaliteti Afati 5-ditor për plotësimin e dokumentacionit nga investitori i huaj, me pasojë anulimin e procedurës në rast mosrespektimi, konsiderohet joproporcional. Po ashtu, parashikimi i miratimit automatik të investimit në mungesë të një vendimi brenda afatit e lidh rezultatin e procedurës me rrjedhën formale të afateve dhe jo me vlerësimin substancial të rrezikut, duke krijuar dobësi strukturore në mekanizëm.
-Qasja procedurale ndaj investitorit të huaj
The provision of “summoning the foreign investor to a hearing” creates the perception of an investigative or punitive procedure, which is not in line with the encouraging and welcoming spirit that should characterize the legal framework for foreign investments.
-The need for a new approach
Special Law on FDI Screening In this context, AmCham assesses that the current draft decision should be reworked in its entirety and suggests drafting a special law on the screening of foreign investments, which should clearly and coherently address, among others: the areas and sectors subject to screening; the profile and origin of investors; investment thresholds; risk assessment criteria; institutional structure; procedures and procedural guarantees; sanctions; as well as full compliance with European Union legislation.
Lini një Përgjigje