FLASH
Shkruar nga Yiannis Papadopoulos
A luxury investment, an unresolved property dispute, and a money laundering investigation intersect in Zvërnec. Artur Shehu's story sheds light on how some of the most coveted lands on the Albanian coast were acquired, transferred, and contested.
In one of his rare public appearances, Artur Shehu spoke earlier this month on Albanian state television via a video link from the United States, regarding the major tourism project being developed north of the southern village of Zvërnec.
He stated that he had communicated with the investors only through intermediaries and that the disputed land included in this controversial development belongs to him. “I want to clarify something. These plots have been owned by my family for a long time and this is indisputable,” he said.
A few days later, the Special Prosecution Office against Corruption and Organized Crime (SPAK) opened a file against 20 people for drug trafficking and money laundering through real estate investments in the Albanian Riviera.
Court documents, which have been seen by Kathimerini, also contain the full name of Artur Shehu. The seizure of 110 million euros in the bank account of his notary was also ordered.
This amount was paid on April 24 by the Albanian Land Development company, supported by the interests of Qatari businessmen over land related to the tourist investment in Zvërnec.
Meanwhile, the residents of Zvërnec are embroiled in a long legal battle with Shehu, which began about a decade before US President Donald Trump's son-in-law, Jared Kushner, showed interest in investing in the area.
"How did this man appear here? What are his roots in this place? Where did his father or grandfather live? Where is his family buried?" asks one of the residents involved in the legal conflict over the disputed plots.
To local residents, Artur Shehu, 60, remains a mysterious figure. They say they have never seen him in person and describe him as a man with no ties to the area who "stole their land."
Against the backdrop of growing protests in Tirana against corruption and the political elite, fueled in part by the controversial development in Zvërnec, Shehu's case sheds light on questionable real estate transactions in some of the most valuable areas of the Albanian coast.
Through court documents and residents' testimonies, Kathimerini attempts to follow and illuminate his journey.
From special forces to Vlora businesses
One of the most widespread stories is that Artur Shehu served in the Albanian special forces and then opened a hotel and casino in Vlora, the administrative center of the district where Zvërnec is located.
Sipas mediave shqiptare, në vitin 1999 dy persona u vranë në një sulm të armatosur ndaj një lokali në pronësi të tij. Një prej viktimave ishte i afërm i Shehut. Thuhet se ai u largua nga Shqipëria pak kohë më pas dhe përfitoi azil politik në SHBA në vitin 2001.
Disa vite më vonë, ai u vendos në Miami, në një vilë me vlerë rreth 3 milionë dollarë, me katër dhoma gjumi dhe pamje nga një fushë golfi, duke u paraqitur si biznesmen aktiv në sektorin e pasurive të paluajtshme në Shqipëri.
Artur Shehu nuk iu përgjigj kërkesës së Kathimerini për koment lidhur me këtë artikull.
“Shqiponja e Zezë”
SPAK po hetonte rrjete të trafikut të drogës kur hasi në rastin e Artur Shehut. Një i afërm i tij ishte dënuar me tetë vite burg në Belgjikë për trafik droge në qershor 2024. Autoritetet belge ia dërguan dosjen, me emrin e koduar “Black Eagle” (“Shqiponja e Zezë”), prokurorëve shqiptarë.
Dokumente të ngjashme iu përcollën edhe autoriteteve gjyqësore në Spanjë. Tashmë po hetohen edhe takime të zhvilluara nga Shehu në Monako, Gjermani, Spanjë dhe Aruba. SPAK siguroi gjithashtu qasje në komunikime të platformës së koduar Sky ECC, një aplikacion i përdorur gjerësisht nga rrjete kriminale ndërkombëtare.
Sipas dokumenteve gjyqësore, një nga këto biseda, e datës gusht 2020, përfshin dy persona të lidhur me trafikun e drogës që diskutojnë për Shehun dhe mundësinë e blerjes së pronave në Zvërnec: “Im kushëri thotë që duhet të jesh në Vlorë të dielën ose të hënën. Duhet të marrim një varkë për në Zvërnec që t’i shohim ato prona. Po vijnë disa miq”.
Dosja e SPAK-ut thekson se Artur Shehu nuk ka precedentë penalë, megjithëse “ai shfaqet vazhdimisht si pronari fundor i shumë parcelave në zonën e Vlorës, të përfituara përmes dokumenteve të falsifikuara”.
Në shumicën e rasteve, dokumentet e kontestuara duket se janë tituj pronësie të dyshuar si të falsifikuar, që pretendojnë origjinë që nga periudha osmane. Në disa prej këtyre rasteve - disa ende në gjykim - nuk është Shehu ai që është proceduar apo dënuar, por bashkëpunëtorë të tij ose persona që ia kanë transferuar pronat.
Mungesa e transparencës dhe dyshimet për pastrim parash
Sekuestrimi i 110 milionë eurove të lidhura me blerjen e tokës në Zvërnec ka ngritur pikëpyetje serioze mbi burimin e fondeve dhe transparencën e transaksionit. Për opozitën, aktivistët dhe një pjesë të opinionit publik, çështja e ka tejkaluar tashmë debatin për pronësinë e tokës dhe është shndërruar në një test për mënyrën se si funksionon sistemi i kontrollit të kapitalit në Shqipëri.
Fakti që pagesa për tokën ndodhet në qendër të një hetimi të SPAK-ut ka ushqyer dyshimet për pastrim parash dhe përfshirjen e interesave të paqarta financiare në një nga projektet më të mëdha turistike të viteve të fundit.
Ndërsa hetimet vazhdojnë, mungesa e transparencës mbi transaksionet dhe pronësinë reale të parcelave mbetet një nga shqetësimet kryesore të ngritura nga kritikët e projektit.
Beteja ligjore
Konflikti ligjor i banorëve të Zvërnecit me Artur Shehun përmendet gjithashtu në dosjen e SPAK-ut. Ajo përfshin fitoren e banorëve në gjykatë në vitin 2013 dhe ndërlikimet që e pasuan. Në vitin 2014, Gjykata e Apelit në Vlorë vendosi që çështja të rigjykohej nga një trupë tjetër gjyqësore.
Tre vite më vonë u konstatua se gjykata nuk kishte juridiksion për ta shqyrtuar çështjen. Më pas ajo kaloi në Gjykatën e Lartë në Tiranë dhe u rikthye sërish në Gjykatën e Shkallës së Parë në Vlorë. Deri më sot, çështja nuk ka marrë një vendim përfundimtar dhe të formës së prerë.
“Ne duam vetëm toka tona”- thotë Panajot Subashi gjatë vizitës së Kathimerini në Zvërnec. Ai tregon një dokument të zverdhur nga koha, që dëshmon se në vitin 1991, pas rrëzimit të regjimit të Enver Hoxhës, toka shtetërore iu shpërnda banorëve sipas Ligjit 7510.
“Po presim vendimin e gjykatës. Vetëm Zoti e di çfarë do të ndodhë”- shton ai. Sot në Zvërnec kanë mbetur më pak se 150 banorë. Shpopullimi i fshatit është i dukshëm në shtëpitë e mbyllura dhe oborret e mbuluara nga barërat e këqija.
Megjithatë, lidhja e tij me projektin e debatueshëm turistik të Jared Kushner dhe Ivanka Trump e ka vendosur fshatin në hartën ndërkombëtare. Që kur historia u bë publike, ekipe televizive nga Gjermania, SHBA-ja dhe vende të tjera e kanë vizituar zonën.
“Flamingot” e Tiranës
Në kryeqytetin shqiptar, i njëjti ritual po përsëritet çdo mbrëmje që nga fillimi i qershorit.
Shitës ambulantë vendosin stenda me flamuj shqiptarë përgjatë bulevardit që të çon te zyra e kryeministrit, ndërsa turma gjithnjë e më të mëdha mblidhen në rrugë.
“Revolucioni i Flamingove”, siç është quajtur, nuk është më thjesht një lëvizje mjedisore. Ai është shndërruar në një lëvizje kundër establishmentit, ku protestuesit kërkojnë dorëheqjen si të qeverisë, ashtu edhe të opozitës.
Franc Gripshi, 29 vjeç, emigrant në Mynih dhe punonjës në një kompani që mbledh të dhëna satelitore, u kthye së fundmi në Shqipëri për të marrë pjesë në protesta. “Problemet që më detyruan të largohem nga vendi para 10 vitesh mbeten ende të pazgjidhura. Sistemi arsimor nuk funksionon si duhet dhe tregu i punës është në gjendje të mjerueshme. Dua ndryshim politik”- thotë ai për Kathimerini.
Agron Shehaj, deputet opozitar dhe kryetar i Partisë Mundësia, merr pjesë gjithashtu çdo ditë në protestë. “Protestat mund të jenë nxitur nga shqetësimet për mungesën e transparencës rreth projektit të Zvërnecit, por ato janë shndërruar në diçka shumë më të madhe”- deklaron ai.
“Asnjëherë më parë kaq shumë shqiptarë nuk kanë dalë në rrugë në mënyrë kaq paqësore dhe të vendosur. Ata kërkojnë ndryshim të sistemit. Duan fundin e një modeli të korruptuar qeverisjeje, të ndërtuar mbi shkëmbimin e favoreve mes politikanëve, oligarkëve dhe rrjeteve të krimit të organizuar”- nënvizon ai.
On the other hand, Prime Minister Edi Rama has insisted that the investment in Zvërnec will continue as planned, despite protests, environmental concerns and the freezing of funds used to purchase the land. He states that environmental protection remains the government's priority and claims that the protests are damaging Albania's image abroad.
Tavern "Ivanka"
Far from Tirana, numerous tourists in Zvërnec - some with four-wheelers, others with campers - continue to enjoy the Adriatic coast. The planned tourist project has already left its first traces.
The barbed wire fence that surrounded the disputed land has been removed, although the concrete foundations that supported it still stand. A makeshift gravel road along the beach, built before the works were suspended, is still visible.
But there are also more subtle signs that suggest that big changes may be on the horizon for this still untouched region. In the dense pine forest, a few kilometers from Zvërnec, the first sign that catches the eye of visitors bears a name that is not very common for Albania: “Ivanka Fish Tavern”./ Adapted from “Pamphlet” From “ Kathimerini”
Lini një Përgjigje