TAGS-AT E JAVËS

Editorial 3 Prill 2026, 07:00

Presidenti i Epokës së Gurit

Shkruar nga Gjergj Zefi
Presidenti i Epokës së Gurit
Karikatura Pamfleti /

Kur gjuha e presidentit më të fuqishëm të botës rrëshqet nga diplomacia te barbaria retorike, alarmi nuk bie vetëm për kundërshtarët e Amerikës, por për vetë qytetërimin politik që pretendon të mbrojë…

Ka liderë që hyjnë në histori për vizionin. Ka të tjerë që mbahen mend për përmbajtjen. Dhe pastaj është edhe ajo kategori më e zhurmshme, më e ekspozuara, por intelektualisht më e varfra: udhëheqësit që kujtojnë se forca e një shteti matet me brutalitetin e fjalorit të tyre. Pikërisht këtu nis tragjikomedia moderne e asaj që mund të quhet, pa frikë se e teproj, presidenca e epokës së gurit.

Kur kreu i një superfuqie kërcënon se do ta kthejë një vend “në epokën e gurit”, problemi nuk është vetëm te vulgariteti moral i shprehjes. Problemi është më i thellë: ajo fjali nuk është thjesht një lapsus verbal, por një filozofi qeverisjeje. Një filozofi që e sheh diplomacinë si dobësi, kompleksitetin si bezdi dhe civilizimin si dekor të panevojshëm përballë instinktit të zhveshur të shkatërrimit.

Në teori, presidenca duhet të jetë maja e arsyes shtetërore. Aty gjuha peshohet, nuancohet, ndërtohet me kujdes, sepse çdo fjalë e presidentit nuk është thjesht opinion, por sinjal strategjik.

Në praktikën e re populiste, fjala nuk shërben më për të shmangur luftën, por për ta bërë konfliktin më të shitshëm. Në vend të maturisë vjen slogani. Në vend të strategjisë, poza. Në vend të mendimit, instinkti televiziv.

Kërcënimi për ta kthyer një komb në “epokën e gurit” nuk është thjesht një figurë e shëmtuar retorike; është një autodenoncim politik. Ai i tregon botës se folësi, pavarësisht pushtetit që mban, mbetet rob i një imagjinate primitive mbi marrëdhëniet ndërkombëtare.

Në këtë botë të varfër mendërisht, rendi global nuk ndërtohet me aleanca, marrëveshje, ekuilibra dhe kanale komunikimi, por me daulle lufte, me gjeste muskuloze dhe me iluzionin banal se frika është forma më e lartë e respektit.

Por historia e diplomacisë na mëson të kundërtën. Frika prodhon bindje të përkohshme, jo rend të qëndrueshëm. Poshtërimi prodhon reagim, jo paqe. Dhe lideri që flet si kryetar fisi në një epokë bërthamore nuk është domosdoshmërisht i fortë; shpesh është thjesht i paaftë të konceptojë botën jashtë kategorive të dhunës dhe spektaklit.

Këtu qëndron ironia më e madhe. Amerika, vendi që për dekada është përpjekur ta paraqesë veten si arkitekte të rendit liberal ndërkombëtar, rrezikon herë pas here të përfaqësohet nga një njeri që flet si armik i vetë atij rendi. Me një fjali të vetme, ai arrin të zhbëjë shekuj filozofie politike perëndimore dhe t’i përmbledhë marrëdhëniet mes kombeve në logjikën e shkopit, kërcënimit dhe rrënimit total. Është, në thelb, triumfi i barbarisë me kostum presidencial.

Natyrisht, mbështetësit e kësaj gjuhe do ta quajnë “sinqeritet”, “vendosmëri”, madje edhe “realizëm”. Por realizmi nuk është të ulërasësh më fort se të tjerët. Realizmi është të kuptosh se fuqia e vërtetë e një shteti të madh qëndron jo vetëm në aftësinë për të goditur, por sidomos në aftësinë për të frenuar veten. Qytetërimi fillon pikërisht aty ku forca ndalon së qëni instinkt dhe bëhet instrument i kontrolluar nga arsyeja. Kur arsyeja mungon, mbetet vetëm zhurma. Dhe zhurma nuk është strategji.

Në fund, “epoka e gurit” nuk është kërcënimi që i bëhet tjetrit. Është gjendja mendore e atij që mendon se ky është ligjërim presidencial. Është varfëria konceptuale e një politike që kujton se bota qeveriset si një arenë ‘reality show’. Është dështimi i elitës që, në vend se të prodhojë shtetarë, prodhon performues agresivë me kode primitive dhe ambicie perandorake.

Prandaj titulli i vërtetë nuk është vetëm metaforë.

Presidenti i Epokës së Gurit nuk është thjesht ai që kërcënon me shkatërrim. Është ai që, në shekullin e diplomacisë së ndërlikuar, të teknologjisë së frikshme dhe të ekuilibrave të brishtë, vazhdon të besojë se gjuha më e lartë e shtetit është hunjve dhe gurëve.

Sepse ndonjëherë, njeriu nuk e kthen dot botën pas në epokën e gurit. Por mund të zbulojë, para gjithë botës, se vetë nuk ka dalë kurrë prej saj./Pamfleti

presidenti i epokës së gurit gjergj zefi

5 Komente

  1. T
    Tony

    Mire e ke mor djale, por kush te degjon.

    1. A
      A. Baçe

      , President ì Gurit, ky është termi më i përshtatur, zbathur me poplën në shpinë, me lëkurë kafshësh, me një fjalor fshsaxijeshTràmpi është padyshim më vulgari dhe ordineri i presidentëve të tërë kohërave dhe jo vetëm amerikànë dhe jo vetëm tashti. Por kjo është një linjë degradimi mentaë që nis me Bushin e Irakut, Obamën e Pranverës Àrabe dhe Bidenin që furnizoiIźraelin me armatime kur po kryente genocidin e Gazës. Bertold Brehti i tha gjermanëve pas luftës ll ka dhe përgjegjësi kolektive të një populli.

      1. K
        Krimi ka emër..

        Kjo është më se e vërtetë.Ai njeri s'ka dalë akoma nga epoka e gurit por çudia qëndron në faktin se shteti më i fuqishëm i planetit, s'paska ligj që të ndalojë njerëzit e çmendur, që ngjiten në majë të shtetit, njëlloj si para 80 vjetësh me z.Adolf..????

        1. v
          vk

          Po kete e ka zene frika tani! Mos e peson si JFK, nqs ju rreshqet cifuteve! Nuk te lene ata. Nqs ky terhiqet nga Irani, cifutet nuk do e lene te gjalle!

          1. T
            Tony

            Cifutet ia hapen letrat dhe e detyruan të beje zullume me urdherin, o bej zullume, o të nxorra bojen e të hysh ne burg.

          Lini një Përgjigje

          Editorial