FLASH
Shkruar nga Edward Luce
Ata marrin atë që duan...
Ditët e censurimit të amerikanëve në internet kanë mbaruar, tha sekretari i shtetit i SHBA-së, Marco Rubio. “BE-ja duhet të mbështesë lirinë e fjalës, jo të sulmojë kompanitë amerikane për mbeturina”, shkroi zëvendëspresidenti JD Vance në lidhje me X. Evropa po ndjek “vetëvrasjen qytetëruese” përmes rregullimit dhe censurës, shtoi Christopher Landau, zëvendësi i Rubios. E kështu me radhë. E gjithë kjo sepse BE-ja javën e kaluar vendosi një gjobë modeste prej 140 milionë dollarësh ndaj X të Elon Musk për shkelje që nuk lidhen me lirinë e fjalës. Por harrojini detajet. Musk është armiku i betuar i BE-së. Ashtu si edhe Donald Trump, i cili këtë javë e përshkroi Evropën sikur po “kalbej” me udhëheqësit e saj “të dobët”.
Pavarësisht se janë grindur keq më parë këtë vit, Musk dhe Trump janë të destinuar të jenë të afërt. Si broligarku (vëllau-oligark) kryesor i Amerikës, Musk është shumë i rëndësishëm që Trump ta injorojë për një kohë të gjatë. Musk mund të flirtojë me një palë të tretë, të denoncojë pamaturinë fiskale e Trump dhe madje të pretendojë se Trump ka arsye personale për të shtypur dosjet Epstein, por djali plangprishës gjithmonë mund të gjejë një rrugë kthimi. Ata kanë shumë armiq të përbashkët. E njëjta gjë vlen edhe për Trump dhe pjesën tjetër të broligarkisë. Kur historianët vlerësojnë këtë epokë të populizmit amerikan, plutokratët e Silicon Valley me siguri do të gjykohen si fituesit e saj.
Baza e punëtorëve të Trump duket se po e pranon këtë. Edhe pse ai tani thotë se planifikon t'i ringjallë ato, presidenti amerikan praktikisht ka pushuar së mbajturi tubime kundër MAGA-s. Megjithatë, vështirë se kalon një ditë pa u mbyllur me një nga aleatët e tij në Silicon Valley. Përveç Musk, David Sacks, cari i Inteligjencës Artificiale në Shtëpinë e Bardhë, dhe Jensen Huang, CEO i Nvidia, rrallë janë larg Zyrës Ovale. Ata marrin atë që duan. Trump planifikon të lëshojë një urdhër ekzekutiv që ndalon 50 shtetet e Amerikës të rregullojnë Inteligjencën Artificiale. Duhet të ketë një rregull kombëtar dhe asgjë më shumë, thotë ai. Meqenëse nuk ka perspektivë për rregullore serioze federale, kompanitë e Inteligjencës Artificiale do të vazhdojnë të kenë liri veprimi.
Euforia e arit në fushën e inteligjencës artificiale ka mbështetur rritjen e SHBA-së, pothuajse gjysma e së cilës këtë vit ka ardhur nga fuqizimi i LLM-ve. Por kjo nuk po pritet mirë nga votuesi mesatar. Dyshimi i thellë ndaj inteligjencës artificiale është një nga çështjet e pakta që bashkon votuesit republikanë dhe demokratë. Disa amerikanë me të drejtë fajësojnë rritjen e faturave të energjisë elektrike për ndikimin e qendrave të të dhënave të inteligjencës artificiale që harxhojnë energji. Shumë prej tyre kanë frikë se inteligjenca artificiale do t'u grabisë vendet e punës dhe të ardhurat. Sa më shumë që inteligjenca artificiale depërton në jetën e njerëzve, aq më e vështirë do të jetë të fajësohen emigrantët për problemet e tyre. Evropa e largët ofron një fajtor edhe më të dobët. Kostoja e kapjes së Trump nga Silicon Valley duket në rënien e vlerësimeve të tij të miratimit.
Nëse Trump do të ndiqte tregun, ai do të përqendrohej te kostoja e jetesës. Kjo është ajo që nxiti fitoret e demokratëve në zgjedhjet e muajit të kaluar dhe mund të jetë çelësi i zgjedhjeve të mesit të mandatit të nëntorit të ardhshëm. Megjithatë, Trump vazhdon ta shpërfillë krizën e përballueshmërisë si lajm të rremë. Ndërsa i afrohet ditëlindjes së 80-të, aftësia e tij për të lexuar publikun duket se po zvogëlohet. Një numër gjithnjë e në rritje i republikanëve tani ndihen të aftë t'i kundërvihen. Dalja në pension e Marjorie Taylor Greene nga Kongresi është një mënyrë për të shmangur trenin e mallrave elektoral që ajo e sheh të vijë. Lëvizja e saj ishte gjithashtu një përpjekje për të ardhmen e MAGA-s, e cila do ta vendosë gjithnjë e më shumë bazën kundër broligarkëve.
Baza ka më shumë njerëz, por do të ishte ende e zgjuar të vinin bast te broligarkët. Me përjashtime të shkurtra ruzveltiane, odiseja kapitaliste e Amerikës ka qenë rreth pronarëve të kapitalit që gjejnë mënyra për të vënë në lojë punëtorët që kanë nevojë. Vijat e ndarjes janë racore dhe kulturore. Duke pasur parasysh fuqinë e platformave teknologjike për të përdorur ndarjet sociale si armë, shanset që ata të vazhdojnë të kenë sukses janë të larta. Baza e MAGA-s i besoi Trump-it kur ai premtoi të ulte çmimet dhe të sillte një epokë të re të artë. Kush mund të thotë se ata nuk do të vazhdojnë të bien pre e të njëjtit truk? Efektet e luftërave tarifore të Trump-it kanë goditur fitimet e tyre, por i kanë lënë kompanitë e mëdha teknologjike kryesisht të padëmtuara.
Megjithatë, baronët hajdutë të shekullit të 21-të të Amerikës ofrojnë një objektiv politik të papërmbajtshëm. Duke qenë mbështetës të Silicon Valley që nga koha e Bill Clinton, demokratët po përjetojnë keqardhje të fshehtë. Në vend që të jetë një shkëndijë në tigan, Zohran Mamdani, kryetari i sapozgjedhur i bashkisë së Nju Jorkut, duket më shumë si një pionier i mundshëm. Edhe centristët, si James Carville, menaxheri i fushatës së Clinton-it “është ekonomia, budalla”, duken radikalë.
“Është koha që demokratët të përqafojnë një platformë gjithëpërfshirëse, agresive, të pazbukuruar, të pandjeshme dhe krejtësisht të pagabueshme të zemërimit të pastër ekonomik. Kjo është e vetmja mënyrë për të dalë nga humnera”, shkroi Carville në New York Times.
Ndërkohë, Evropës i janë dhënë të gjitha paralajmërimet. Në Amerikë, Trump u ka dhënë broligarkëve një fushë të hapur. Matanë Atlantikut, ata shohin vetëm pengesa që duhen kapërcyer./Përshtati "Pamfleti" nga "Financial Times"
Ky zorraxhiu i kazinove qe gjithe jeten qe i deshtuar i sherben vetem surratit e sorrollopit te vet pa le te digjet gjithe bota. Populli Amerikan trim por naiv do e kuptoje kur te jete vone.