FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Zyrtarët serbë riafirmojnë afërsinë me Rusinë, ndërsa analistët paralajmërojnë ndikim në procesin e integrimit evropian
Ministri rus për Zhvillimin Ekonomik, Maksim Reshetnikov, zhvilloi një vizitë në Beograd, një ditë pasi Shtetet e Bashkuara paralajmëruan për rolin e Rusisë në destabilizimin e Ballkanit Perëndimor. Gjatë kësaj vizite, ministri pa portofol në Qeverinë e Serbisë, Nenad Popoviç, deklaroi se “Serbia do të jetë pranë Rusisë”, raportoi Radio Evropa e Lirë (REL).
Reshetnikov, i cili ndodhet nën sanksione të Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara, njoftoi se në prill në Beograd do të mbahet mbledhja e Komitetit të Përbashkët për Bashkëpunim ndërmjet Rusisë dhe Serbisë. Ai theksoi se ky aktivitet pritet të japë një shtysë të fortë për zhvillimin e bashkëpunimit në të gjitha fushat.
Koordinatorja e Konventës Kombëtare për BE-në në Serbi, Bojana Selakoviç, deklaroi për REL se vizita e një ministri rus të sanksionuar do të reflektohet në raportet e Bashkimit Evropian. Sipas saj, diplomatë evropianë do ta përmendin këtë vizitë dhe ajo do të përfshihet në dosjen e Serbisë për integrimin evropian.
Selakoviç vlerësoi se në katër vitet e fundit po përsëritet një situatë ku një pjesë e qeverisë serbe komunikon me zyrtarë evropianë, ndërsa një pjesë tjetër zhvillon marrëdhënie me Rusinë. Sipas saj, kjo tregon se Serbia vazhdon të ndjekë një politikë të balancimit mes disa qendrave të fuqisë.
Serbia, edhe katër vjet pas fillimit të pushtimit rus të Ukrainës, nuk i është bashkuar sanksioneve të Bashkimit Evropian ndaj Rusisë. Ky qëndrim konsiderohet një nga arsyet kryesore për ngadalësimin e procesit të integrimit, pasi vendi nuk ka hapur asnjë kapitull të ri negociues që nga dhjetori i vitit 2021.
Vizita e Reshetnikovit ndodhi në prag të skadimit të marrëveshjes për furnizimin me gaz rus, nga i cili Serbia mbetet kryesisht e varur. Rusia vazhdon të jetë një partner i rëndësishëm energjetik për Beogradin.
“Takimi i sotëm dhe përgatitjet për mbledhjen ndërqeveritare janë një mundësi për të treguar se në të ardhmen do të jemi edhe më shumë së bashku”, deklaroi Nenad Popoviç, i cilësuar si ministër me qëndrime pro-ruse.
Selakoviç theksoi se Popoviç vazhdon të luajë rolin e tij të mëparshëm në qeveri, duke e cilësuar atë si një përfaqësues të qartë të interesave ruse në ekzekutiv.
Popoviç dhe Reshetnikov janë bashkëkryesues të Komitetit Ndërqeveritar për Bashkëpunim, i cili nuk u mblodh gjatë vitit 2025. Sipas zyrtarëve, shtyrja ndodhi për arsye teknike, ndërsa mbledhja e fundit u mbajt në nëntor 2024 në Shën Petersburg.
Ky komitet është cilësuar nga ministri i Jashtëm rus Sergej Lavrov, gjatë një bisede me homologun serb Marko Gjuriç në shkurt 2025, si mekanizmi më i rëndësishëm për zhvillimin e marrëdhënieve mes dy vendeve.
Në qendër të marrëdhënieve aktuale mes Serbisë dhe Rusisë mbetet çështja e furnizimit me gaz, pasi kontrata afatshkurtër për furnizim skadon në fund të marsit. Serbia nuk arriti të sigurojë një marrëveshje të re afatgjatë me kompaninë ruse Gazprom gjatë vitit të kaluar.
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, deklaroi pas takimit me Reshetnikovin se luhatjet në tregun global të energjisë kërkojnë marrëveshje të qëndrueshme dhe afatgjata. Ai shtoi se Serbia aktualisht paguan rreth 320 dollarë për metër kub gaz rus, ndërsa çmimi në treg është rreth 730 dollarë.
Sipas tij, Serbia do të përpiqet të arrijë një marrëveshje të re për gazin përpara 31 marsit, duke planifikuar një bisedë me presidentin rus Vladimir Putin.
Vizita e Reshetnikovit rikthen në vëmendje edhe zhvillimet e tetorit 2024, kur një vizitë e mëparshme e tij në Beograd çoi në anulimin e një takimi mes presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe kryeministrit të atëhershëm serb, Millosh Vuçeviç. Komisioni Evropian deklaroi atëherë për REL se takimi nuk kishte më qëllim pas njoftimeve për forcimin e bashkëpunimit mes Serbisë dhe Rusisë.
Pavarësisht kësaj, zyrtarët serbë kanë vazhduar kontaktet me Moskën. Megjithatë, presidenti Vuçiç deklaroi së fundmi për gazetën gjermane “Süddeutsche Zeitung” se marrëdhëniet me Rusinë janë ftohur në një masë, duke përmendur presione gjatë negociatave për strukturën pronësore të kompanisë Naftna Industrija Srbije (NIS), si dhe kritika nga mediat ruse.
Kompania NIS është vendosur nën sanksione amerikane për shkak të pronësisë shumicë ruse, ndërsa aktualisht po zhvillohen negociata ndërmjet kompanisë hungareze MOL dhe kompanisë ruse Gazprom Neft për shitjen e pjesës ruse.
Sipas raportimit të Radio Evropës së Lirë, zhvillimet e fundit tregojnë se Serbia vazhdon të përballet me sfida në balancimin e marrëdhënieve me Rusinë dhe Bashkimin Evropian, ndërsa çështjet energjetike dhe orientimi strategjik mbeten vendimtare për të ardhmen e saj politike dhe ekonomike.
Lini një Përgjigje