FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Për të siguruar flukse monetare në Ukrainë në vitin 2024 dhe që BE-ja të mbetet një lojtar efektiv gjeopolitik, ajo duhet të gjejë mënyra për të trajtuar “problemin e saj Orban”.
Java e kaluar prodhoi dy lajme pozitive dhe një negativ për demokracinë evropiane. Betimi i Donald Tusk si kryeministër polak pas fitores së tij elektorale ndaj partisë joliberale, ‘Ligj dhe Drejtësi’ ishte lajmi i parë pozitiv. Lajmi i dytë i mirë ishte marrëveshja e BE-së, e cila shmangu kërcënimet për një veto nga Hungaria e Viktor Orbán, për fillimin e bisedimeve të anëtarësimit me Ukrainën.
Por pavarësisht kësaj, Orbán arriti të bllokojë një marrëveshje katërvjeçare, 50 miliardë euro ndihme të BE-së për Kievin, duke rrezikuar aftësinë e tij për të financuar luftën me Rusinë. Për të siguruar flukse monetare në Ukrainë në vitin 2024 dhe që BE-ja të mbetet një lojtar efektiv gjeopolitik, ajo duhet të gjejë mënyra për të trajtuar “problemin e saj Orban”.
Udhëheqësit e BE-së duhet të fillojnë duke qenë të qartë se Orbán është i motivuar kryesisht nga paratë. Ai ka nevojë për fondet e BE-së që të vazhdojë të rrjedhë në Hungari, duke rritur ekonominë e saj, për të mbështetur mbështetjen e tij. Miliarda euro janë bllokuar që nga viti 2021 për shkak të shqetësimeve për sundimin e ligjit. Kryeministri i Hungarisë javën e kaluar u përpoq të përdorte qëndrimin e tij mbi Ukrainën si një mjet për të zhbllokuar fondet e ngrira. Ai gjithashtu e di se anëtarësimi eventual në BE për Kievin do të tkurrte byrekun e financimit për Hungarinë dhe anëtarët e tjerë të Evropës Qendrore.
Orbán nuk ka dëshirë të "largohet nga BE", siç tha ai në një intervistë. Në vend të kësaj, ai dëshiron të "marrë përsipër" këtë qëndrim me aleatë që ndajnë të njëjtin mendim. Në të vërtetë, me rastin e Ukrainës ai ishte plotësisht i izoluar. Me 26 liderë kundër tij, edhe Orbán dukej se ndihej shumë i dobët për të përdorur veton e tij të dyfishtë për të kërcënuar, në vend të kësaj u largua nga dhoma ndërsa pjesa tjetër votoi për nisjen e bisedimeve të pranimit në BE me Kievin.
Por Orbán demonstroi aftësinë e tij për të qenë një "plan prishës". Prandaj, liderët e BE-së duhet të dyfishojnë përdorimin e mjeteve që kanë, për të frenuar sjelljen e keqe të Orban dhe të tjerëve që mund të ndjekin një rrugë të ngjashme si ai. Tani që Budapesti nuk mund të mbështetet në mbrojtjen e Varshavës, pas ndryshimit të kryeministrit, BE-ja duhet ta bëjnë të qartë se aktivizimi i Nenit 7, pezullimi i të drejtave të votimit të Hungarisë në BE, është përsëri i mundur, edhe nëse disa shtete janë të shqetësuara për përdorimin e këtij "opsioni bërthamor".
Pasi kanë punuar shumë për të krijuar një mekanizëm më të përdorshëm që lejon bllokimin e fondeve nëse shtetet anëtare shkojnë në drejtim të kundërt ndaj demokracisë dhe sundimit të ligjit, liderët e BE-së nuk duhet të heqin dorë nga përdorimi i tij. Orbán tani ka treguar se si kjo mund të shndërrohet në levë kundër BE-së. Edhe pse 10 miliardë euro fonde u lëshuan javën e kaluar pasi Brukseli tha se shqetësimet ishin përmbushur, nuk duhet të ketë marrëveshje "të pista" për të shkrirë paratë e mëtejshme të bllokuara për Hungarinë pa arsye të mirë, madje edhe për hir të Ukrainës. Të bësh një gjë të tillë do të dobësonte mjetin më të besueshëm të zbatimit të BE-së.
Për financimin e Kievit, BE-ja duhet të gjejë një rrugë tjetër — nëpërmjet një marrëveshjeje ndërqeveritare prej 26 shtetesh. Kjo është më e rrëmujshme, por mund të të mbajë rrjedhjen e parave tani për tani. Zgjidhje të ngjashme mund të jenë të mundshme për disa politika të tjera – edhe pse jo për zgjerimin, ku, siç vuri në dukje Orban, kërkesa për unanimitet në çdo hap krijon shanse të shumta në të ardhmen për Hungarinë për të bllokuar përparimin e Ukrainës.
Ky episod i fundit ka nxjerrë në shesh edhe një herë problemet strukturore me vendimmarrjen e BE-së, të cilat duhet të adresohen tani që pritet zgjerimi i mëtejshëm në gjysmë duzinë ose më shumë anëtarë të rinj. Më shumë vendime duhet të merren me shumicë të cilësuar dhe duhet të ketë hapësirë më të madhe për “koalicionet e të gatshëmve” për të vazhduar me iniciativat.
Shtetet e BE-së nuk kanë gjasa të heqin dorë nga nevoja për unanimitet për marrjen e anëtarëve të rinj – megjithëse mund të kufizohet në fillim dhe në fund të procesit. Tani për tani, liderët e BE-së do të duhet të përdorin mjetet që munden për të nxitur dhe turpëruar Orbanin që të mos vendosë veton e tij në Ukrainë. Por për stabilitetin më të gjerë të Evropës, ndërsa pritet që me anëtarësimet e reja të rritet, BE-ja nuk mund të lejojë që funksionimi i saj të mbahet peng nga një pakicë e vogël./Përshtati “Pamfleti” nga “Financial Times”
Lini një Përgjigje