FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Uashingtoni paralajmëron se vendet që nuk arrijnë objektivin prej 5% të PBB-së për mbrojtjen mund të përballen me reduktim të pranisë ushtarake amerikane dhe kufizime në furnizimin me armë...
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka shtuar presionin ndaj aleatëve të NATO-s në prag të samitit të Aleancës, duke kërkuar që vendet anëtare të rrisin menjëherë shpenzimet për mbrojtjen. Sipas administratës amerikane, shtetet që nuk përmbushin objektivin prej 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) për mbrojtjen mund të përballen me pasoja konkrete.
Ambasadori i SHBA-së në NATO, Matt Whitaker, deklaroi se disa vende, si Polonia, shtetet nordike dhe vendet baltike, tashmë po japin shembull në rritjen e investimeve ushtarake, ndërsa shumë aleatë të tjerë mbeten prapa. “Presidenti Trump pret që të gjithë aleatët të veprojnë menjëherë dhe ta arrijnë objektivin prej 5% sa më shpejt të jetë e mundur”, tha Whitaker.
Shpenzimet ushtarake si kriter për bashkëpunimin me SHBA-në
Sipas raportimit të gazetës britanike The Telegraph, administrata Trump po shqyrton mundësinë që vendet me investime më të larta në mbrojtje të kenë përparësi në blerjen e armëve amerikane dhe në kontaktet e drejtpërdrejta me presidentin amerikan.
Në të njëjtën kohë, Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ka nisur një rishikim 6-mujor të pranisë ushtarake amerikane në Evropë. Ky proces mund të çojë në tërheqjen e trupave nga vendet që nuk përmbushin objektivat e dakorduara të NATO-s për shpenzimet ushtarake.
Zyrtarë të lartë amerikanë paralajmëruan se mosarritja e objektivit prej 5% do ta bënte Evropën dhe Kanadanë më pak të afta për të garantuar sigurinë e tyre në afatgjatë. Ata shtuan se presidenti Trump do t’i paraqesë personalisht qëndrimet e tij gjatë samitit të NATO-s.
Kryeministri britanik Sir Keir Starmer njoftoi këtë javë një rritje prej 15 miliardë paundësh të buxhetit të mbrojtjes. Megjithatë, kjo do ta çojë nivelin e shpenzimeve të Mbretërisë së Bashkuar në vetëm 2,7% të PBB-së deri në vitin 2029, ende larg objektivit prej 5%.
Për të financuar këtë paketë, qeveria britanike ka paralajmëruar shkurtime në disa projekte infrastrukturore. Sipas The Telegraph, Trump mbetet skeptik se Londra do të arrijë të rrisë ndjeshëm investimet në mbrojtje.
Ndërkohë, Mbretëria e Bashkuar ka dislokuar aeroplanmbajtësen HMS Prince of Wales pranë Islandës, në kuadër të një operacioni të NATO-s për forcimin e sigurisë në rajonin verior dhe përballimin e kërcënimeve që lidhen me Rusinë. Anija mban avionë luftarakë F-35, të angazhuar në misionin e Aleancës “Arctic Sentry”.
Lufta në Ukrainë në qendër të samitit
Gjatë samitit, Donald Trump pritet të zhvillojë një takim me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky për të diskutuar mundësitë për përfundimin e luftës në Ukrainë.
Një zyrtar i lartë amerikan deklaroi se presidenti amerikan e konsideron urgjente gjetjen e një zgjidhjeje politike, duke vlerësuar se fronti i luftës ka mbetur kryesisht i pandryshuar gjatë muajve të fundit dhe se asnjëra palë nuk ka arritur përparim vendimtar.
Një nga temat kryesore të samitit do të jetë edhe angazhimi i SHBA-së ndaj Nenit 5 të Traktatit të NATO-s, i cili parashikon se një sulm ndaj një aleati konsiderohet sulm ndaj të gjithë Aleancës.
Sipas burimeve diplomatike, deklarata përfundimtare e samitit do të riafirmojë një “angazhim të palëkundur” ndaj mbrojtjes kolektive dhe do të përfshijë gjithashtu një premtim për mbështetje ushtarake ndaj Ukrainës me vlerë 70 miliardë euro gjatë këtij viti, si edhe ndihmë të paktën në të njëjtin nivel gjatë vitit pasues.
Lini një Përgjigje