Kërkesa e Trump që NATO të përfshihet në luftën kundër Iranit ka ngritur gjithashtu pikëpyetje mbi Nenin 5, klauzolën e mbrojtjes kolektive që përcakton se një sulm ndaj një anëtari konsiderohet sulm ndaj të gjithëve.
Donald Trump i ka deklaruar gazetës The Telegraph se po shqyrton seriozisht tërheqjen e Shteteve të Bashkuara nga NATO, pasi aleanca nuk iu bashkua luftës së tij kundër Iranit.
Presidenti amerikan e cilësoi NATO-n si një “tigër prej letre” dhe tha se largimi i SHBA nga traktati i mbrojtjes është tashmë “përtej rishqyrtimit”.
Kjo deklaratë përbën sinjalin më të fortë deri tani se Shtëpia e Bardhë nuk e konsideron më Europën një partner të besueshëm në fushën e mbrojtjes, pas refuzimit të aleatëve për të dërguar anije luftarake në ngushticën e Hormuzit.
I pyetur nëse do ta rishqyrtonte anëtarësimin e SHBA në NATO pas konfliktit, Trump u përgjigj: “Oh po, do të thosha se është përtej rishqyrtimit. Unë kurrë nuk jam bindur nga NATO. Gjithmonë e kam ditur se ata janë një tigër prej letre, dhe edhe Putini e di këtë, meqë ra fjala”.
Partnerët e NATO-s kanë treguar hezitim për të ndihmuar në rihapjen e ngushticës, përmes së cilës kalon zakonisht rreth 20 për qind e naftës botërore. Teherani e ka mbyllur praktikisht këtë korridor për javë të tëra, duke nxitur rritje të çmimeve globale të naftës dhe gazit dhe duke shtuar rrezikun e një recesioni global.
Trump shtoi: “Përtej faktit që nuk ishin aty, ishte vërtet e vështirë të besohej. Dhe unë nuk bëra ndonjë presion të madh. Thjesht thashë, ‘Hej’, e dini, nuk këmbëngula shumë. Mendoj se duhet të ishte automatike.
“Ne kemi qenë aty automatikisht, përfshirë Ukrainën. Ukraina nuk ishte problemi ynë. Ishte një test, dhe ne ishim aty për ta, dhe gjithmonë do të kishim qenë. Ata nuk ishin aty për ne”.
Duke veçuar Mbretërinë e Bashkuar, presidenti amerikan kritikoi kryeministrin Keir Starmer për refuzimin e përfshirjes në luftën amerikano-izraelite kundër Iranit, duke vënë në dyshim kapacitetet e marinës britanike.
“Ju as që keni një marinë. Jeni shumë të vjetër dhe keni pasur aeroplanmbajtëse që nuk funksiononin”, tha ai, duke iu referuar gjendjes së flotës britanike.
I pyetur nëse Starmer duhet të rrisë shpenzimet për mbrojtjen, Trump u përgjigj: “Nuk do t’i them çfarë të bëjë. Ai mund të bëjë çfarë të dojë. Nuk ka rëndësi. Gjithçka që dëshiron Starmer janë mullinjtë e shtrenjtë të erës që po rrisin çmimet e energjisë”.
Shtëpia e Bardhë ka shprehur gjithnjë e më shumë pakënaqësi ndaj partnerëve tradicionalë për qëndrimin e tyre në konflikt. Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, e quajti NATO-n një “rrugë njëkahëshe”, duke kritikuar aleatët për moslejimin e përdorimit të bazave të tyre ushtarake.
Në një intervistë për Fox News, Rubio tha se SHBA do të duhet të “rishqyrtojë” anëtarësimin në NATO pas përfundimit të luftës me Iranin.
“Mendoj se nuk ka dyshim që, për fat të keq, pas përfundimit të këtij konflikti do të duhet të rishqyrtojmë atë marrëdhënie.
“Nëse NATO ka të bëjë vetëm me ne që mbrojmë Europën kur ajo sulmohet, por ata na mohojnë të drejtën për të përdorur bazat kur kemi nevojë, kjo nuk është një marrëveshje e mirë. Është e vështirë të qëndrosh i angazhuar në të”.
Trump tha për The Telegraph se ishte “i kënaqur” me deklaratat e Rubios.
Presidenti pritet të mbajë një “fjalim për kombin” në orën 21:00 sipas kohës lindore të SHBA, për të dhënë një përditësim mbi luftën. Të martën në mbrëmje ai deklaroi se konflikti mund të përfundojë brenda “dy javësh, ndoshta tre”, duke theksuar se qëllimi i vetëm është të pengohet Irani të sigurojë armë bërthamore.
Sipas The Telegraph, Trump po shqyrton gjithashtu ndryshime në strukturën e NATO-s për të ndëshkuar vendet që nuk përmbushin kërkesat për financim. Zyrtarë të lartë të administratës kanë propozuar një model “pagesë për pjesëmarrje”, që mund t’u kufizojë aleatëve të drejtën e vendimmarrjes, përfshirë rastet e luftës.
Burime pranë presidentit thanë se ai po konsideron edhe tërheqjen e trupave amerikane nga Gjermania, një ide që e ka diskutuar që nga rikthimi në detyrë vitin e kaluar.
Kërkesa e Trump që NATO të përfshihet në luftën kundër Iranit ka ngritur gjithashtu pikëpyetje mbi Nenin 5, klauzolën e mbrojtjes kolektive që përcakton se një sulm ndaj një anëtari konsiderohet sulm ndaj të gjithëve.
Kjo klauzolë është aktivizuar vetëm një herë, pas sulmeve të 11 shtatorit ndaj SHBA. Më shumë se 1,100 trupa jo-amerikane humbën jetën në luftën pasuese në Afganistan, përfshirë 457 ushtarë britanikë.
Megjithatë, kjo dispozitë zbatohet vetëm kur një vend anëtar sulmohet dhe nuk përfshin luftën në Iran, e cila nisi me sulme ajrore të përbashkëta SHBA-Izrael më 28 shkurt.
Trapi është një kalama i pështirë egoist që ofendon dhe bën lëmsh gjithë botën. Shpresa është ti bëjnë impichment. Se kush kishte shkruar Merika uk është Trampi. Amerika është Trampi.