FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Evropa duhet të gjejë një ekuilibër. Ne e dimë se çfarë duhet të bëjmë.
Udhëheqësit e BE-së janë mbledhur në Budapest për një samit jozyrtar mbi konkurrencën e dobët të bllokut, duke shtuar këtu edhe kërcënimin e politikave tregtare “Amerika e para” të premtuara nga presidenti i zgjedhur i SHBA-së, Donald Trump.
“Mos pyesni se çfarë mund të bëjë SHBA për ju, pyesni se çfarë duhet të bëjë Evropa për veten e saj. Evropa duhet të gjejë një ekuilibër. Ne e dimë se çfarë duhet të bëjmë”, tha kryeministrja italiane, Giorgia Meloni, ndërsa takimi po zhvillohej .
Zyrtarët evropianë janë të alarmuar nga kthimi i afërt i Trump jo vetëm për shkak të armiqësisë së tij ndaj NATO-s dhe ambivalencës ndaj Ukrainës, por edhe për pasojat ekonomike të kërcënimit të tij për ta bërë BE-në "të paguajë një çmim të madh" për mos blerjen e mjaftueshme të importeve nga SHBA.
Udhëheqësit do të përqendrohen në diskutimin e një sërë reformash radikale të propozuara në një raport të madh të botuar në shtator nga ish-kryeministri italian dhe shefi i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, i cili paralajmëroi se blloku do të përballet me një "rënie të ngadaltë dhe të dhimbshme" nëse nuk vepron shpejt dhe me vendosmëri për t'i dhënë fund viteve të stagnimit.
Përgjigja e BE-së ndaj vështirësive të saj ekonomike - dhe rizgjedhjes së Trump-it, megjithatë, pengohet nga fakti se dy fuqitë e saj më të mëdha janë dobësuar nga krizat politike në vend. Qeveria e koalicionit gjerman u rrëzua të mërkurën, ndërsa presidenti i Francës, Emmanuel Macron, nuk ka shumicë parlamentare.
Duke thënë se pandemia e Covid-it dhe lufta e Ukrainës kishin ndryshuar rregullat e tregtisë ndërkombëtare në dëm të BE-së, raporti i Draghit bëri thirrje për një investim masiv prej 800 miliardë euro në vit në ekonominë e bllokut – ekuivalent me rreth 5% të prodhimit vjetor ekonomik të BE-së.
Por 170 rekomandimet e tij kryesore, që përvijojnë se si BE-ja mund të nxisë rritjen ndërkohë që lëviz drejt një ekonomie më të gjelbër dhe dixhitale që do të ishte konkurruese në një kohë të tensionit dhe konfliktit të tregtisë globale në rritje, përmbanin disa zgjedhje të vështira.
Propozimet e Draghit për financimin e investimit shtesë të nevojshëm urgjentisht përfshijnë huamarrje më të zakonshme – një perspektivë që është mallkim për kombet tradicionalisht më “kursuese” në bllok, si Gjermania dhe Holanda.
Draghi, i cili do të paraqiste raportin e tij në detaje para 27 krerëve të shteteve dhe qeverive të BE-së që merrnin pjesë në samit, tha të premten se blloku nuk mund të shmangë më vendimet jetike, duke shtuar se "ndjenja e urgjencës sot është më e madhe" se ajo e një javë më parë.
"Ne kemi shtyrë shumë vendime të rëndësishme për të gjetur konsensus [mes shteteve anëtare të BE]. Ky konsensus nuk erdhi dhe si rezultat kemi pësuar rritje më të ulët ekonomike, dhe tani stanjacion", u tha Draghi gazetarëve.
Ai tha se huamarrja e përbashkët, e ndërmarrë fillimisht nga blloku për të financuar fondet e tij të rimëkëmbjes pandemike, do të ishte e domosdoshme. “Por nuk është prioriteti – ai duhet të jetë një treg i vërtetë i vetëm kapitali”, tha ai, për të siguruar që investimet dhe kursimet të rrjedhin nëpër të gjitha shtetet anëtare.
Samiti pritej të miratonte një "marrëveshje të re evropiane të konkurrencës" me katër faqe, duke njohur përfundimet e gjera të raportit të Draghit dhe duke bërë thirrje për përpjekje për të shkurtuar burokracinë, për të nxitur sektorët kyç si mbrojtja, bioteknologjia dhe inteligjenca artificiale, për të siguruar një fushë loje të barabartë tregtare dhe eksplorimit të opsioneve të financimit publik dhe privat.
Diplomatët dhe analistët panë një përmbysje dhe rënie të krizës së vazhdueshme të qeverisë gjermane, e shkaktuar kur kancelari, Olaf Scholz, shkarkoi ministrin e tij liberal të financave, Christian Lindner, duke shembur koalicionin tre-partiak. Shumë u inkurajuan nga largimi i Lindner-it jashtëzakonisht të kursyer.
"Me Lindner atje, nuk kishte asnjë mënyrë për të pasur një diskutim për një buxhet afatgjatë më ambicioz ose forcimin e financimit të mbrojtjes në nivel të BE-së", tha një diplomat.
Të tjerë shprehnin shpresën se një qeveri e re gjermane mund të rezultojë më konstruktive në skenën evropiane sesa koalicioni aktual, mosmarrëveshjet e vazhdueshme të brendshme dhe luftimet e të cilit shpesh e çuan Berlinin të abstenonte në votat kryesore.
Shpresa ishte që qeveria e ardhshme gjermane do të ishte "më koherente" dhe "prandaj më në fund e aftë për të patur qëndrime më të qarta mbi iniciativat evropiane", tha Sylvie Matelly, nga instituti Jacques Delors.
Megjithatë, me ekonominë më të madhe të Evropës që ka të ngjarë të jetë e zhytur në harresë politike për disa muaj në vijim, kishte pak shpresë për miratimin e ndonjë hapi konkret për të stimuluar ekonominë e Evropës në të ardhmen e afërt./Përshtati “Pamfleti” nga “TheGuardian”
Lini një Përgjigje