FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Një fenomen i mundshëm “El Niño” po rikthen shqetësimet për rritje të ndjeshme të temperaturave globale dhe përkeqësim të kushteve të motit në shkallë botërore.
Sipas të dhënave të publikuara nga Administrata Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike e SHBA-së (NOAA), ekziston një probabilitet prej 62% që ky fenomen klimatik të zhvillohet gjatë muajve të verës. Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se në këtë fazë të vitit parashikimet mbeten të pasigurta.
Sinjalet që mbështesin këtë skenar lidhen me akumulimin e nxehtësisë në shtresat e thella të oqeanit dhe dobësimin e erërave të tregtisë, faktorë që zakonisht paraprijnë formimin e El Niño. Qendra e Parashikimit të Klimës e NOAA-s vlerëson se, nëse fenomeni zhvillohet, ka rreth një në tre mundësi që ai të jetë i fortë gjatë periudhës tetor–dhjetor 2026, ndërsa thekson se “forca e mundshme mbetet shumë e pasigurt”.
El Niño dhe La Niña janë dy faza të kundërta të të njëjtit sistem klimatik në Oqeanin Paqësor. Ndërsa La Niña sjell ftohje të temperaturave të sipërfaqes së detit për shkak të ngritjes së ujërave të ftohta nga thellësia, El Niño karakterizohet nga kthimi i ujërave të ngrohta drejt brigjeve të Amerikës së Jugut, duke rritur temperaturat globale.
Pasojat e këtij fenomeni mund të jenë të gjera. El Niño shpesh shoqërohet me valë të nxehti më intensive dhe reshje më të dendura, pasi çdo rritje prej 1°C e temperaturës së ajrit i mundëson atmosferës të mbajë rreth 7% më shumë lagështi.
Në këto kushte, ekspertët paralajmërojnë për një rritje të rrezikut të përmbytjeve dhe fenomeneve ekstreme të motit, ndërsa zhvillimet në muajt e ardhshëm do të jenë vendimtare për të kuptuar intensitetin e këtij cikli klimatik.
Çfarë janë El Nino dhe La Nina?
El Nino dhe La Nina janë dy klima të kundërta në Oqeanin Paqësor që ndikojnë në motin në mbarë botën.
Erërat tregtare në Paqësor priren të fryjnë nga lindja në perëndim, duke shtyrë ujërat e ngrohta sipërfaqësore drejt Paqësorit perëndimor. El Nino ndodh kur këto erëra dobësohen ose kthehen, duke i bërë ujërat në Paqësorin lindor, në brigjet e Amerikës, më të ngrohta se normalja.
Gjatë periudhave të La Nina-s, erërat tregtare nga lindja në perëndim bëhen më të forta, duke i shtyrë ujërat e ngrohta më në perëndim drejt brigjeve të Australisë dhe Azisë Juglindore. Kjo bën që uji i ftohtë të “largohet” ose të ngrihet nga thellësia e oqeanit, duke i bërë temperaturat e sipërfaqes së detit më të ulëta mesatarisht, veçanërisht në Amerikë.
Si El Nino ashtu edhe La Nina mund të ndikojnë në motin në mbarë botën. Edhe pse çdo episod është i ndryshëm, La Nina shoqërohet me kushte më të lagështa se normalja në disa pjesë të botës, si Australia veriore, Afrika juglindore dhe Brazili verior. Mund të rrisë gjithashtu gjasat e përmbytjeve në disa rajone dhe të shkaktojë një sezon uraganesh më intensive.
Lini një Përgjigje