FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Marrëveshja e re sinjalizon një ndryshim të rëndësishëm. Presidenti amerikan Donald Trump duket i vendosur të çojë përpara një zgjidhje diplomatike me Iranin, edhe në rastet kur kjo bie ndesh me preferencat e qeverisë izraelite.
Marrëveshja e përkohshme mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për t’i dhënë fund konfliktit të nisur në shkurt mund të ketë pasoja të thella politike për kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu. Sipas analistëve, diplomatëve dhe ish-zyrtarëve amerikanë, zhvillimi i ri rrezikon të godasë një nga shtyllat kryesore të profilit të tij politik: aftësinë për të ndikuar në qasjen e Uashingtonit ndaj Teheranit.
Për dekada, Netanyahu ka ndërtuar identitetin e tij politik mbi argumentin se vetëm ai mund të mbajë të harmonizuara interesat strategjike të Izraelit dhe SHBA-së përballë Iranit. Duke kultivuar marrëdhënie të ngushta me Partinë Republikane, ai është paraqitur si lideri izraelit me ndikimin më të madh në qarqet politike amerikane.
Megjithatë, sipas vlerësimeve të ekspertëve, marrëveshja e re sinjalizon një ndryshim të rëndësishëm. Presidenti amerikan Donald Trump duket i vendosur të çojë përpara një zgjidhje diplomatike me Iranin, edhe në rastet kur kjo bie ndesh me preferencat e qeverisë izraelite.
Ish-negociatori amerikan Dennis Ross vlerëson se Netanyahu po përballet me një situatë të vështirë politike. Nga njëra anë është presioni i administratës Trump për të shmangur përshkallëzimin e konflikteve në Lindjen e Mesme, ndërsa nga ana tjetër qëndron elektorati i tij konservator, i cili kundërshton çdo lëshim ndaj Iranit ose aleatëve të tij rajonalë.
Sipas Aviv Bushinskyt, ish-këshilltar i Netanyahut, marrëveshja SHBA-Iran përbën një goditje të rëndësishme politike për kryeministrin izraelit.
“Jo vetëm që ai nuk arriti objektivat e luftës ndaj Iranit, por po përballet edhe me një marrëdhënie më të ndërlikuar me Trumpin,” tha Bushinsky.
Zyra e Netanyahut nuk iu përgjigj kërkesave për koment. Në deklaratat e fundit publike, kryeministri izraelit ka këmbëngulur se marrëdhëniet me presidentin amerikan mbeten të forta dhe se Izraeli ka arritur rezultate të rëndësishme kundër Iranit dhe aleatëve të tij.
Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha për Reuters se Trump dhe Netanyahu vazhdojnë të kenë një marrëdhënie të ngushtë dhe se bashkëpunimi ushtarak mes dy vendeve mbetet i fortë.
Megjithatë, analistët vërejnë se dallimet strategjike po bëhen gjithnjë e më të dukshme. Ndërsa Uashingtoni po përpiqet të stabilizojë rajonin përmes diplomacisë, Netanyahu vazhdon ta konsiderojë presionin e vazhdueshëm ndaj Iranit dhe Hezbollahut si element kyç të sigurisë kombëtare të Izraelit.
Burime diplomatike rajonale thonë se SHBA ka zhvilluar negociata të drejtpërdrejta me Teheranin dhe ka krijuar mekanizma për menaxhimin e armëpushimeve në Liban, procese në të cilat Izraeli ka pasur një rol më të kufizuar se më parë.
Në planin më të gjerë rajonal, marrëveshja mund të ndikojë edhe në objektivat afatgjata të Netanyahut. Një prej synimeve kryesore të tij ka qenë zgjerimi i Marrëveshjeve të Abrahamit dhe normalizimi i marrëdhënieve me Arabinë Saudite. Sipas analistëve, lufta në Gaza dhe ndryshimet në ekuilibrat rajonalë kanë ngadalësuar këtë proces.
Burime nga vendet e Gjirit thonë se disa shtete arabe po tregojnë më shumë kujdes në afrimin me Izraelin, ndërsa paralelisht po rihapin kanalet diplomatike me Iranin.
Një zyrtar iranian, i cituar nga Reuters, deklaroi se pozicioni rajonal i Teheranit është forcuar pas konfliktit dhe se përpjekjet e Netanyahut për të zgjeruar rrjetin e aleancave rajonale janë zbehur.
Sipas analistëve, nëse marrëveshja SHBA-Iran mbijeton dhe konsolidohet, ajo mund të shënojë një moment kthese për Benjamin Netanyahun, duke vënë në pikëpyetje një nga asetet më të rëndësishme politike mbi të cilat ai ka ndërtuar karrierën e tij.
Lini një Përgjigje