FLASH
Shkruar nga Kostas Pliakos
Duhet shmangur idealizimi. Shtetet nuk veprojnë mbi bazën e ndjenjave, por të interesave. Në luftën e Irakut, për shembull, ishte pjesë e aleancës me Shtetet e Bashkuara dhe Britaninë e Madhe.
A po e shpëton në fund të fundit Pedro Sanchez “nderin e Evropës”, apo është ai "karagjoz"? Është e vërtetë që si profesionistë e duam ekzagjerimin dhe edhe një herë e përshtasim një çështje me ndikim global brenda kufijve të ngushtë të politikës sonë të brendshme. A po e shpëton vërtet Pedro Sanchez nderin e Evropës?
Kryeministri spanjoll kundërshtoi operacionin ushtarak amerikan dhe izraelit në Iran me sloganin e tij kryesor: “jo luftës”. Ndër të tjera, ai paralajmëroi se konflikti mund të çojë në një katastrofë globale dhe refuzoi të lejonte Shtetet e Bashkuara të përdornin bazat ushtarake spanjolle. Megjithatë, më vonë, nën presionin amerikan, ai dërgoi një fregatë në Qipro për të mbrojtur një partner evropian.
Lëvizja e Sanchez ka krijuar tension në marrëdhëniet mes Spanjës dhe Shteteve të Bashkuara, ndërsa Donald Trump ka kërcënuar me ndërprerjen e marrëdhënieve tregtare me Spanjën. Megjithatë, Sanchez këmbëngul në qëndrimin e tij, duke bërë thirrje për ulje të menjëhershme të tensioneve, për negociata dhe duke iu referuar të drejtës ndërkombëtare, ndërsa mohon çdo përfshirje ushtarake të vendit të tij në luftë.
Nëse e krahasojmë qëndrimin e Sanchez me atë të liderëve të tjerë evropianë që po mbështesin zhvillimet aktuale, kryeministri spanjoll ka mbajtur një qëndrim që për shumëkënd konsiderohet i rëndësishëm për demokracinë dhe të drejtën ndërkombëtare, të paktën në nivel simbolik.
Për shumë qytetarë të Bashkimit Evropian, një politikan që ngre zërin kundër luftës dhe i referohet demokracisë dhe të drejtës ndërkombëtare, dy parimet që formësuan Evropën pas Luftës së Dytë Botërore, bëhet simbol për një pjesë të opinionit publik evropian dhe më gjerë.
Megjithatë, duhet shmangur idealizimi. Shtetet nuk veprojnë mbi bazën e ndjenjave, por të interesave. Spanja, dikur një fuqi e madhe koloniale, nuk e përqafoi papritur demokracinë dhe të drejtën ndërkombëtare. Në luftën e Irakut, për shembull, ishte pjesë e aleancës me Shtetet e Bashkuara dhe Britaninë e Madhe.
Interesat ekonomike spanjolle sot nuk e shohin të nevojshme mbështetjen e një konflikti të tillë. Shumë vende të Lindjes së Mesme janë klientë të industrisë së mbrojtjes së Spanjës. Në këtë kontekst, lind pyetja: kur Spanja shet sisteme armësh nga Egjipti në Turqi dhe Kazakistan, kjo konsiderohet problematike, ndërsa kur kundërshton luftën në Iran, thuhet se shpëton nderin e Evropës?
Siç u theksua, shtetet udhëhiqen nga interesa. Sanchez nuk dëshiron që stabiliteti i vendeve që janë partnerë ekonomikë të Spanjës të cenohet, nuk dëshiron të humbasë këto tregje dhe as të përballet me valë të reja emigracioni drejt vendit të tij. Po ashtu, ai nuk dëshiron që opinioni publik spanjoll të kthehet kundër tij në një moment kur sondazhet nuk janë në favor të qeverisë së tij.
Simbolika është e mirë, ne i themi jo luftës, qëndrimi i guximshëm i Sanchez kundër një perandorie që ka shkatërruar çdo gjurmë të së Drejtës Ndërkombëtare, por le të relaksohemi pak. Ne nuk zbuluam papritur një 'Che Guevara' të ri.
Ka ardh e keqja në katund-larg familjes sime!