FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pas viteve të konfliktit dhe armiqësisë së ndërsjellë, fakti që dialogu midis Sirisë dhe Izraelit ka filluar së fundmi mund të shihet si një arritje. Shumë njerëz tashmë janë të tunduar të imagjinojnë një marrëveshje formale midis dy vendeve, dhe ndoshta edhe normalizim të plotë.
Megjithatë, edhe nëse nënshkruhet një marrëveshje sigurie, rruga drejt paqes së vërtetë midis këtyre armiqve të hershëm do të jetë e gjatë dhe komplekse.
Presidenti sirian, Ahmad al-Sharaa, kërkon të paraqitet si ndjekës i një strategjie të re ndaj Izraelit, e dallueshme nga ajo e paraardhësve të tij.
Ndërkohë që presidenti i ri dëshiron të shihet si aleat i Perëndimit dhe jo si një pari ndërkombëtare, provë e vërtetë do të jetë nëse një marrëveshje e tillë mund të sjellë me të vërtetë siguri, stabilitet, rikuperim ekonomik për vendin e tij dhe njohje nga shtetet rajonale.
Një rezultat pozitiv mund ta legjitimojë atë për të ndjekur marrëdhënie formale me Izraelin.
Ky mund të shënojë momentin e vërtetë të al-Sharaa. A do të guxojë të bëjë atë që paraardhësit e tij, Hafez Assad dhe i biri Bashar, refuzuan të bëjnë: Një deklaratë publike për heqjen dorë nga pretendimet mbi Lartësitë e Golanit? Në Siri, një deklaratë e tillë mbetet një vijë e kuqe.
Së bashku me këtë, lind një pyetje tjetër, e rëndësishme jo vetëm për Sirinë por edhe për Libanin: A mund të fillojnë këto vende të lëvizin drejt normalizimit me Izraelin pa adresuar fare çështjen palestineze?
Përgjigja duket se varet nga pozicionet e udhëheqësve në Arabinë Saudite, e cila, së bashku me Turqinë, është bërë një lojtar kyç në formësimin e peizazhit politik dhe ekonomik të Lindjes së Mesme.
Nëse Riad nxit normalizimin me Izraelin pa përparuar një shtet palestinez, implikimet do të jenë radikalisht të ndryshme nga sa do të ishin nëse mbetej indiferent ose kundër publikisht.
Ndërkohë, arena libaneze po bëhet gjithnjë e më komplekse. Zhvillimet e fundit në Siri, veçanërisht rritja e paqëndrueshmërisë midis druzëve dhe alavitëve, kanë intensifikuar ndjesinë e kërcënimit midis komunitetit shiit në Liban dhe kanë shtuar qëndrimin agresiv të Hezbollahut.
Për grupin, çdo çarmatim shihet si ekspozim ndaj rrezikut. Ata e konsiderojnë çarmatimin politik ose ushtarak si një dënim të mundshëm me vdekje për komunitetin shiit në Liban.
Paqëndrueshmëria e brendshme në Siri dhe Liban mund të ndikojë gjithashtu në perspektivat e avancimit të një marrëveshjeje me Izraelin. Një marrëveshje e tillë nuk është vetëm një provë diplomatike e jashtme, por mund të paraqesë edhe një kërcënim të brendshëm për legjitimitetin e regjimit në pushtet.
Në të kaluarën, Izraeli ka tentuar të krijojë një marrëveshje të veçantë me Presidentin libanez, Émile Lahoud, i cili ishte zgjedhur me mbështetjen e Izraelit. Megjithëse kundërshtari i tij kryesor atëherë ishte PLO dhe jo Hezbollah, Lahoud nuk guxoi kurrë të nënshkruante një marrëveshje të veçantë dhe u vra më vonë.
Ky precedent historik ka një rezonancë të qartë sot: Si Joseph Aoun në Liban ashtu edhe Ahmad al-Sharaa në Siri përballen me sfida të brendshme që vënë në rrezik vetë mbijetesën e tyre. Paqja me Izraelin mund të premtojë stabilitet të jashtëm, por mund të rezultojë me destabilizim të rrezikshëm nga brenda.
Në Izrael, fokusi mbetet i njëanshëm: Siguria. Edhe mes një dialogu të ri rajonal, publiku izraelit vepron sipas ekuacionit të vjetër, një marrëveshje pa koncesione territoriale. Për sa i përket Sirisë dhe Libanit, Izraeli synon të ruajë kufijtë aktualë, ndërkohë që gëzon njohje reciproke.
Megjithatë, pyetja mbetet nëse Izraeli mund të garantojë siguri për qytetarët e tij pa u tërhequr nga ndonjë territor që ka pushtuar apo pa adresuar çështjen palestineze.
Një gjë është e qartë: Për sa kohë që Siria dhe Libani mbeten të zhytura në paqëndrueshmëri të brendshme, dhe çështja palestineze lihet jashtë ekuacionit, çdo marrëveshje sigurie me Izraelin do të shihet si e brishtë, duke rrezikuar potencialisht rrëzimin e regjimeve aktuale në Siri ose Liban, madje edhe jetën e udhëheqësve të tyre./Haaertz
Lini një Përgjigje