TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 2 Janar 2026, 17:11

Pesimizmi europian!

Shkruar nga Harold James

Pesimizmi europian!

Problemet fiskale të Evropës po kontribuojnë në dobësinë e saj politike...

Duke hyrë në vitin e ri, është e vështirë të ndihesh optimist për Evropën. Pjesa më e madhe e botës është përçmuese për kontinentin dhe administrata e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, është hapur përçmuese për Bashkimin Evropian. Me shumë vende të BE-së që po mbyllen, a është ende e mundur një rilindje politike evropiane?

Në shikim të parë (dhe ndoshta të dytin dhe të tretin), perspektiva duket e zymtë. Gjatë vitit të kaluar, Evropa është bërë një hibrid i pahijshëm: një thes boksi dhe një objekt talljeje. Strategjia e Sigurisë Kombëtare (NSS) e administratës Trump pohon me shpërfillje se Evropa përballet me "fshirje qytetërimi", dhe Presidenti rus Vladimir Putin i përshkruan udhëheqësit evropianë si "derra të vegjël". Edhe pse Kina përdor retorikë më simpatike, duke i kërkuar Evropës të bashkëpunojë në ruajtjen e multilateralizmit, udhëheqësit kryesorë evropianë si Presidenti francez Emmanuel Macron dhe Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen mendojnë se çekuilibrat tregtarë të Kinës po shkatërrojnë industrinë evropiane.

Për më tepër, problemet fiskale të Evropës po kontribuojnë në dobësinë e saj politike. Refuzimi i fundit nga Belgjika i një plani për të përdorur asetet e ngrira të bankës qendrore ruse për të mbështetur Ukrainën mund të jetë i mbrojtshëm ligjërisht, por duket gjithashtu si një tjetër rast i dështimit të Evropës për të zbatuar planin.

Megjithatë, historia ofron arsye për shpresë. Kjo nuk është hera e parë që Evropa ka qenë kaq e cenueshme. Ndjenja e dëshpërimit dhe lodhjes ishte edhe më e thellë në fund të luftërave napoleonike, pas revolucioneve të dështuara të vitit 1848 dhe pas katastrofave dhe tmerreve të dy luftërave botërore të shekullit të 20-të. Shumë evropianë hoqën dorë nga kontinenti i tyre dhe u zhvendosën diku tjetër.

Në mesin e shekullit të 19-të, shkrimtarë dhe antologë gjermanë si Joseph von Eichendorff u përqendruan në mënyrën se si përqafimi i progresit nga ana e Evropës po i kundërvihej kulturës së saj të nostalgjisë, duke krijuar stanjacion. I gjithë kontinenti ishte i lodhur dhe i sëmurë, i torturuar nga dhimbja ekzistenciale, Weltschmerz. Në mënyrë të ngjashme, në akuzën e tij ndaj zgjidhjes politike pas Luftës së Parë Botërore, ekonomisti John Maynard Keynes e pa të vërtetën.

Duke cituar dramën Tolstoiane të Thomas Hardy-t të epokës Napoleonike, Dinastët, ai pranoi se; "Asgjë nuk mbetet / Por hakmarrja këtu mes të fortëve / Dhe atje mes të dobëtëve një tërbim i pafuqishëm".

Megjithatë, çdo herë, Evropa e ribënte veten duke riimagjinuar se si mund të ishte bota. Ndonjëherë, kjo nënkuptonte ndjekje agresive të perandorisë ose përshpejtim të krizave të reja që do të kërkonin që një Amerikë izolacioniste të vinte në ndihmë. Por ripërtëritja ndonjëherë çoi në përparime më pozitive, me më të suksesshmet që erdhën pas vitit 1945.

Është e zakonshme, veçanërisht duke parë prapa, të thuhet se një koncept i ngushtë i suksesit material formësoi rendin evropian të pasluftës, me lidhjen ekonomike dhe prosperitetin që mbështesnin stabilitetin politik. Por ky interpretim injoron radikalizmin e epokës. Pas krijimit të një Evrope të re fshihej një vizion i ri politik, thellësisht i ndryshëm, i ilustruar më së miri nga Gjenerali Charles de Gaulle.

Ndërsa mendimi gaullist shpesh reduktohet në një vizion të atdheut, l'Europe des patries , ky përshkrim vështirë se i bën drejtësi. De Gaulle solli një perspektivë thelbësisht të re në politikën evropiane, pasi kishte reflektuar thellë mbi antagonizmin franko-gjerman, humbjen e Francës në vitin 1940 dhe vetë-dorëzimin e elitës ushtarake dhe politike të Francës. Ai pa se një plagë e thellë mund të mbyllej vetëm duke i bashkuar të dyja palët. Franca nuk mund ta rindërtonte veten politikisht pa një Gjermani të rindërtuar politikisht.

E njëjta logjikë qëndron në themel të kërkimit të një zgjidhjeje për kërcënimin rus të sigurisë sot. Rritja e kapacitetit mbrojtës të Evropës është një përgjigje ndaj sfidës së menjëhershme, por nuk do të sigurojë domosdoshmërisht stabilitet të qëndrueshëm. Për ta bërë këtë, kërkohet hedhja poshtë e mendimit të sferave të interesit që frymëzon si NSS-në e re të Trumpit, me ripohimin e saj të habitshëm të Doktrinës Monroe (tani "Doktrina Donroe") për Amerikën Latine, ashtu edhe manifestin e Putinit të vitit 2021, " Mbi Unitetin Historik të Rusëve dhe Ukrainasve". Të dy dokumentet pasqyrojnë një obsesion me pretendimet historike, me Putinin që kthehet te pagëzimi i Shën Vladimirit, Rusit Kievan dhe kërcënimin që Komonuelthi Polako-Lituanez i paraqiste Rusisë në periudhën e hershme moderne.

Por nuk ka asnjë arsye për të besuar se amerikanët ose rusët duan vërtet t'u përkushtohen doktrinave të çuditshme dhe jashtëzakonisht të kushtueshme të udhëheqësve të tyre aktualë. Në fakt, një reagim i ashpër po zhvillohet tashmë në Shtetet e Bashkuara, ku një sferë publike ende e hapur paraqet debate të nxehta rreth korrupsionit të administratës, politikave të jashtme transaksionale, deportimeve çnjerëzore dhe krimeve të luftës.

Është gjithashtu e mundur të imagjinohet një Rusi e re. Edhe pse natyra represive e regjimit të Putinit e bën të vështirë vlerësimin e opinionit të vërtetë, shenjat janë aty për ata që dinë t'i dallojnë ato. Merrni parasysh, për shembull, reagimin entuziast ndaj riimagjinimit nga regjisori ruso-amerikan Michael Lockshin të veprës "Mjeshtri dhe Margarita" të Mikhail Bulgakov. Duke tërhequr më shumë se gjashtë milionë shikues teatri në Rusi, është një nga filmat me fitimet më të larta në historinë e vendit.

Versionet amerikane dhe ruse të politikës së pushtetit këmbëngulin se një kërcënim ushtarak kërkon luftë dhe mobilizim kombëtar. Sapo kërcënimi i supozuar të humbasë bindjen e opinionit publik, regjimet që mbështeten tek ai do të humbasin bindjen e tyre ndaj pushtetit.

Hardy bëri pyetjen e duhur: "Pse e nxit Vullnetin të bëjë një veprim kaq të pakuptimtë?" Ndërsa ai arriti në përfundimin se gjithçka ishte shkatërruar, se "asgjë nuk mbeti", një përmbysje është gjithmonë e mundur. Ata që duken të dobët ende mund të ofrojnë një alternativë më të mirë sesa hakmarrja e pakuptimtë dhe shkatërruese e të fortit./Përshtati “Pamfleti” nga “Project-Syndicate”

pesimizmi europian

Lini një Përgjigje