FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Izraeli e ka përdorur dënimin me vdekje vetëm dy herë kundër një të burgosuri të dënuar. Herën e fundit ishte më shumë se 60 vjet më parë, për të varur kriminelin famëkeq nazist të luftës, Adolf Eichmann.
Por, pas sulmeve të udhëhequra nga Hamasi më 7 tetor 2023, dita më vdekjeprurëse e Izraelit, ekziston një shtytje politike për të miratuar një ligj të ri shumë të diskutueshëm për dënimin me vdekje, që synon palestinezët e dënuar nga gjykatat izraelite për sulme terroriste fatale.
“Është një tjetër tullë në murin e mbrojtjes sonë”, thotë kryetari i ekstremit të djathtë i komitetit parlamentar të sigurisë kombëtare, Zvika Fogel. Ai shton se të sjellësh dënimin me vdekje është gjëja më morale, më hebraike dhe më e mire.
Por grupet e të drejtave të njeriut e shohin projektligjin si "një nga propozimet më ekstreme legjislative" në historinë e Izraelit. Ata argumentojnë se është joetik dhe, meqenëse është hartuar për t'u zbatuar vetëm për palestinezët, thonë se do të sjellë "dënim me vdekje të racizuar".
Në parlamentin e Izraelit ka pasur seanca të nxehta dëgjimore ku janë përfshirë rabinë, mjekë, avokatë dhe zyrtarë të sigurisë. Familjet, të dashurit e të cilëve u vranë në sulmin brutal në Izraelin jugor më shumë se dy vjet më parë, dhe në luftimet në luftën shkatërruese në Gaza që pasoi, kanë dalë për të folur kundër dhe në favor të legjislacionit.
"Sipas mendimit tim, vetëm 10 ose 20 përqind e ligjit është menduar për drejtësi, dhe përqindja e mbetur është pengesë dhe parandalim", thotë nëna e pikëlluar, Dr. Valentina Gusak, e cila mbështet projektligjin.
Duke iu drejtuar komitetit të sigurisë kombëtare, ajo shfaqi një foto të vajzës së saj 21-vjeçare, Margarita, e cila shpresonte të studionte mjekësi si të dy prindërit e saj. Ajo u vra me të dashurin e saj, Simon Vigdergaus, ndërsa iknin nga festivali i muzikës Nova në vitin 2023.
"Është trajtim parandalues, kështu quhet në mjekësi", thotë Dr. Gusak për rikthimin e dënimit me vdekje, e cila beson se kjo mund t'i kishte shpëtuar jetën vajzës së saj.
"Është një vaksinë kundër vrasjes së radhës dhe ne duhet të sigurojmë të ardhmen e fëmijëve tanë".
Dënimi me vdekje ekziston për krime të caktuara në Izrael, por në rastet e rralla kur gjykatat ushtarake më parë kanë dhënë dënime me vdekje për terroristë të dënuar ose luftëtarë armiq, të gjitha janë zbutur në burgime të përjetshme pas apelimeve.
Rasti Eichmann ishte i jashtëzakonshëm. Nënkoloneli i SS ishte një arkitekt i Holokaustit. Në vitin 1960, ai u rrëmbye nga Argjentina nga agjentë të shërbimit sekret izraelit përpara se të nxirrej në një gjyq të gjatë publik para një gjykate speciale në Jerusalem.
Përpara kësaj, një kapiten ushtarak, Meir Tobianski, u ekzekutua për tradhti pas një gjykate ushtarake të improvizuar në qershor të vitit 1948, pak pasi u themelua shteti izraelit. Ai u lirua nga akuzat pas vdekjes.
Kundërshtarët e dënimit me vdekje e kanë hedhur poshtë atë për arsye fetare, etike dhe ligjore, duke argumentuar se ai shkon kundër ligjit hebraik, shkel të drejtën për jetë dhe sjell rrezikun e ekzekutimit të njerëzve të pafajshëm. Por grupet izraelite të të drejtave të njeriut argumentojnë gjithashtu se ligji i ri i propozuar do të thellojë diskriminimin duke synuar vetëm palestinezët e dënuar për terrorizëm dhe jo izraelitët hebrenj.
"Fakti që po e ridiskutojmë rikthimin e kësaj në sistemin ligjor në Izrael është në vetvete një pikë e dobët", thotë Tal Steiner, drejtor ekzekutiv i OJQ-së izraelite, HaMoked.
"Përtej kësaj, kundërshtimi ynë është se ligji është hartuar në mënyrë raciste, i menduar të zbatohet vetëm për palestinezët, kurrë për hebrenjtë, vetëm për njerëzit që vrasin qytetarë izraelitë, kurrë për shembull për qytetarët izraelitë që vrasin palestinezë. Motivimi është i qartë."
Qëllimi i deklaruar i projektligjit është të mbrojë Izraelin, "qytetarët dhe banorët e tij", ndërkohë që "rriten masat parandaluese kundër armikut" dhe zvogëlohet nxitja "për të kryer rrëmbime ose për të marrë pengje me qëllim negocimin e lirimit të terroristëve", si dhe "sigurimi i hakmarrjes" për aktet kriminale.
Dënimet me vdekje të detyrueshme do të zbatoheshin në gjykatat ushtarake izraelite të cilat gjykojnë ekskluzivisht palestinezët nga Bregu Perëndimor i pushtuar. Pas një apelimi të detyrueshëm kundër vendimit, ata që janë dënuar për sulme terroriste vdekjeprurëse do të varen brenda 90 ditëve.
Projektligji do të lejonte gjithashtu që dënimi me vdekje të përdoret brenda të njëjtit afat të shkurtër kohor në gjykatat e rregullta izraelite, por nuk do të ishte i detyrueshëm. /Përshtatur nga BBC/
Lini një Përgjigje