FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Eliminimi i kreut të Jalisco New Generation Cartel hap një fazë të re pasigurie: stabilitet i përkohshëm apo përshkallëzim i dhunës?
Forcat e sigurisë së Meksikës konfirmuan vrasjen e Nemesio Oseguera Cervantes, i njohur si “El Mencho”, drejtues i Jalisco New Generation Cartel (CJNG), një nga organizatat kriminale më të fuqishme në botë. Operacioni shënon një nga goditjet më të rëndësishme ndaj krimit të organizuar në vend në vitet e fundit.
Menjëherë pas ndërhyrjes, në Guadalajara – qyteti i tretë më i madh në Meksikë dhe kryeqytet i shtetit Jalisco – grupe të armatosura dogjën dyqane dhe banka, bllokuan autostrada dhe përhapën dhunë edhe në zona të tjera urbane dhe turistike. Autoritetet po përpiqen të rikthejnë rendin dhe të parandalojnë përshkallëzimin e situatës.
A do të mbijetojë karteli?
E ardhmja e CJNG-së varet nga aftësia e strukturës drejtuese për të emëruar shpejt një pasardhës dhe për të ruajtur unitetin e brendshëm. Në të kundërt, organizata rrezikon fragmentim dhe përplasje për pushtet. Analistët paralajmërojnë se një luftë e brendshme mund të sjellë rritje të dhunës në disa rajone të vendit.
Qeveria përballet njëkohësisht me presionin për të dobësuar CJNG-në dhe për të menaxhuar përplasjen e vazhdueshme me Kartelin Sinaloa, rivalin historik të grupit nga Jalisco.
CJNG u shndërrua në një rrjet kriminal me shtrirje globale. Përveç trafikut të kokainës dhe metamfetaminës drejt Shteteve të Bashkuara dhe Australisë, organizata u përfshi në aktivitete të tjera të paligjshme, përfshirë kontrabandën e emigrantëve, kultivimin e avokados në rajone të kontrolluara prej saj dhe shfrytëzimin e minierave ilegale të arit në Amerikën e Jugut.
Eduardo Guerrero, ish-zyrtar i sigurisë dhe ekspert i karteleve, e cilësoi zhvillimin si “goditjen më të rëndësishme ndaj trafikut të drogës në Meksikë”. Sipas tij, asnjë organizatë tjetër nuk ka pasur të njëjtin nivel kontrolli territorial dhe depërtimi politik si CJNG. Ky është një vlerësim analitik, ndërsa ndikimi real do të varet nga dinamika e brendshme e kartelit në javët në vijim.
Trashëgimia dhe skenarët e mundshëm
CJNG lindi nga shpërbërja e Kartelit Milenio pas arrestimeve dhe vrasjeve të drejtuesve të tij. Deri në vitin 2009, “El Mencho” konsolidoi pushtetin dhe ndërtoi një strukturë të centralizuar dhe të armatosur.
Disa nga vëllezërit e tij janë arrestuar, ndërsa djali i tij u ekstradua në Shtetet e Bashkuara në vitin 2020. Rosalinda González Valencia, e veja e tij, konsiderohet figurë kyçe në menaxhimin financiar të organizatës, por ekspertët shprehin dyshime nëse ajo mund të marrë drejtimin operacional.
Skenari më i mundshëm, sipas vlerësimeve të analistëve, është që një nga katër komandantët kryesorë të marrë drejtimin, nëse arrijnë konsensus. Në mungesë të një marrëveshjeje, përplasjet e brendshme duken të pashmangshme.
Pasojat për Meksikën dhe jashtë saj
Disa analistë vlerësojnë se dobësimi i karteleve përbën zhvillim pozitiv për Shtetet e Bashkuara, sidomos në aspektin e luftës kundër trafikut të drogës. Megjithatë, për Meksikën, fragmentimi i grupeve të mëdha shpesh ka prodhuar më shumë dhunë në nivel lokal, për shkak të rivaliteteve të reja.
Nën drejtimin e “El Mencho”-s, CJNG u bë një nga organizatat më të dhunshme në vend dhe një nga furnizuesit kryesorë të kokainës dhe metamfetaminës. Karteli për një periudhë qëndroi jashtë tregut të fentanilit, por zyrtarë amerikanë kanë sinjalizuar se kishte shenja përfshirjeje edhe në këtë segment.
Sipas të dhënave të Kombeve të Bashkuara, rreth 25 milionë njerëz përdorën kokainë në vitin 2023, një rritje e ndjeshme krahasuar me një dekadë më parë. Kjo tregon se, pavarësisht goditjeve ndaj drejtuesve të mëdhenj, kërkesa globale për drogë mbetet e lartë.
Sfidë për qeverinë
Vrasja e “El Mencho”-s ndodh në një moment të ndjeshëm për presidenten Claudia Sheinbaum. Paraardhësi i saj, Andrés Manuel López Obrador, ndoqi strategjinë e përmbledhur me shprehjen “përqafime, jo plumba”, e cila nuk arriti të ulë ndjeshëm nivelin e dhunës.
Aktualisht, ministri i Sigurisë, Omar García Harfuch, po përqendron përpjekjet kundër Kartelit të Sinaloas, ndërsa ushtria realizoi operacionin kundër CJNG-së. Analistët theksojnë se koordinimi i plotë mes institucioneve do të jetë vendimtar për të shmangur vakume pushteti që mund të shfrytëzohen nga grupet kriminale.
Ekspertët nënvizojnë se eliminimi i drejtuesve të lartë tërheq vëmendje publike, por çmontimi i zinxhirit të mesëm komandues dhe i rrjeteve financiare mbetet thelbësor për dobësimin afatgjatë të organizatave kriminale.
Lini një Përgjigje