FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Nga pensionistët dhe punëtorët e përzgjedhur deri te “nënat e ushtarëve”, hetimet e mediave të pavarura tregojnë se shumë nga takimet publike të Vladimir Putinit janë organizuar me kujdes për të shmangur çdo të papritur.
Shën Petersburg, shkurt 2020. Vladimir Putin sapo kishte vendosur lule mbi varrin e Anatoli Sobchakut, ish-kryebashkiakut që luajti një rol vendimtar në fillimet e karrierës së tij politike. Teksa përshëndeste qytetarët në rrugë, një grua e pyeti se si mund të jetohej me një pension invaliditeti prej vetëm 10.800 rublash në muaj.
Pamja dukej spontane. Një grua tjetër realizoi një selfie me presidentin dhe e publikoi në internet me mbishkrimin: “Miku im më i mirë”. Por, sipas një hetimi të BBC-së ruse, shumë prej personave që arritën t’i afroheshin Putinit nuk ishin qytetarë të zakonshëm.
Gruaja e re që realizoi selfien ishte Aleksandra Baidikova, drejtuese e një portali mediatik të lidhur me Jevgeni Prigozhinin, themeluesin e grupit Wagner. Dy burra që u shfaqën pranë presidentit rezultuan të ishin zyrtarë lokalë dhe mbështetës të njohur të Kremlinit.
Në Rusi, një skenar i tillë njihet si “masovka”, një paraqitje publike e organizuar me figurantë të përzgjedhur.
Sipas hetimeve, shumica e njerëzve që arritën të kontaktonin Putinin atë ditë kishin lidhje të drejtpërdrejta me aparatin shtetëror. Vetëm dy persona dukeshin të ishin qytetarë të zakonshëm. Njëra prej tyre, Zinaida Belikova, e cila kishte ngritur çështjen e pensioneve, gjeti punë në një klinikë pak ditë pas takimit.
Kontrolli pas traumës së Kurskut
Sipas analistëve dhe gazetarëve investigativë rusë, obsesioni i Kremlinit për kontrollin e skenave publike mund të ketë filluar pas katastrofës së nëndetëses “Kursk” në vitin 2000. Atëherë, Putini i sapozgjedhur u përball me zemërimin e familjarëve të marinarëve të vdekur.
Që prej asaj kohe, Kremlini duket se ka nxjerrë një përfundim të qartë: presidenti nuk duhet të ekspozohet më para një publiku të paparashikueshëm.
Kjo filozofi është reflektuar në një seri aktivitetesh publike ku njerëzit që shfaqen pranë Putinit rezultojnë shpesh të jenë zyrtarë, aktivistë proqeveritarë apo persona të lidhur me strukturat shtetërore.
Takimi me “të panjohurit” që nuk ishin të tillë
Vetëm pak ditë më parë, Kremlini publikoi një video ku Putini takonte ish-mësuesen e tij, Vera Gurevich, në Moskë. Gjatë vizitës, presidenti ndaloi për të biseduar me disa persona që dukeshin kalimtarë të rastësishëm.
Megjithatë, sipas gazetarit investigativ Andrei Soldatov, një prej tyre ishte Aleksandr Bazarnij, ish-punonjës i strukturave që administronin rezidencat presidenciale në Krasnaja Poljana, një nga zonat më të mbrojtura të elitës ruse.
Publikimi i videos erdhi vetëm një javë pasi një raport i shërbimeve evropiane të inteligjencës sinjalizoi forcimin e masave të sigurisë rreth Putinit, për shkak të frikës së mundshme nga atentate.
Peshkatarë, besimtarë dhe shitëse akulloresh
Gazetarët investigativë Roman Badanin dhe Mikhail Rubin, themelues të medias së pavarur Proekt, kanë dokumentuar raste të shumta ku personazhet e takimeve publike me Putinin rezultuan të mos ishin ata që paraqiteshin.
Në vitin 2016, presidenti u shfaq pranë një grupi peshkatarësh në rajonin e Novgorodit. Disa muaj më vonë, disa prej të njëjtave fytyra u panë në një ceremoni fetare ku mori pjesë Putini.
Një nga personat e identifikuar ishte Larisa Sergukhina, jo një peshkatare e zakonshme, por sipërmarrëse në industrinë e peshkut, e cila më vonë u zgjodh deputete rajonale nga partia në pushtet, Rusia e Bashkuar.
Një rast tjetër ndodhi në panairin ajror MAKS. Në vitin 2017 dhe sërish në vitin 2019, Putini bleu akullore nga e njëjta shitëse. Më vonë u zbulua se ajo nuk ishte shitëse e zakonshme, por drejtuese e sektorit tregtar të aktivitetit, e cila kishte veshur për atë ditë uniformën e shitëses.
“Nënat e ushtarëve”
Një nga episodet më të debatuara ndodhi në nëntor 2022, kur Putini takoi një grup të prezantuar si “nëna të ushtarëve” që luftonin në Ukrainë.
Hetimet treguan se shumë prej grave të pranishme kishin role politike ose administrative. Mes tyre kishte zyrtare rajonale, këshilltare komunale, aktiviste të organizatave pro-Kremlinit dhe përfaqësuese të strukturave shtetërore.
Njëra prej tyre, Nina Pshenichkina, u prezantua si nënë e një luftëtari nga Lugansku. Megjithatë, djali i saj kishte vdekur në vitin 2019, tre vjet para pushtimit rus të Ukrainës.
Gjatë takimit, Putini deklaroi se disa njerëz vdesin pa lënë gjurmë, ndërsa ushtari i përmendur kishte vdekur për një qëllim. Deklarata shkaktoi reagime kritike brenda dhe jashtë Rusisë.
Kur skenografia dështon
Sipas gazetarëve investigativë, nuk ekziston një grup i vetëm figurantësh që shfaqet vazhdimisht pranë Putinit. Megjithatë, Kremlini duket se mbështetet te një rreth personash të besuar – zyrtarë, aktivistë, ushtarakë dhe drejtues institucionesh – për të krijuar pamjen e kontakteve spontane me qytetarët.
Por edhe skenarët më të kontrolluar mund të dështojnë.
Në mars 2023, gjatë një vizite në Mariupol, qytetin ukrainas të pushtuar nga Rusia, televizioni shtetëror transmetoi pamje ku banorë të zonës falënderonin Putinin për apartamentet e reja të ndërtuara pas shkatërrimeve të luftës.
Megjithatë, në një nga regjistrimet dëgjohej zëri i një gruaje që bërtiste nga larg: “Gjithçka është e rreme! Gjithçka është bërë për spektakël!”
Në versionet e mëvonshme të videos, momenti u hoq.
Për disa sekonda, skenografia e ndërtuar me kujdes humbi kontrollin dhe la të dëgjohej një zë që sfidonte narrativën zyrtare. /Përshtatur nga "Corriere Della Sera"
He mo, se gjithe bota ka Pal Vata sa te duash.