FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Mojtaba Khamenei pason të atin pas vdekjes së Ali Khamenei në sulme ajrore SHBA–Izrael
Kur miliona iranianë dolën në rrugë në vitin 1979 për t’i dhënë fund sundimit të shahut, revolucioni i tyre dukej se kishte mbyllur përfundimisht praktikën e kalimit të pushtetit nga babai te djali. Por zhvillimet e fundit tregojnë të kundërtën.
Mojtaba Khamenei, djali i dytë i ish-liderit suprem Ali Khamenei, është ngritur në postin që i ati mbajti për gati 4 dekada, deri në vdekjen e tij në sulmet ajrore të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit. Ai tani ndodhet në krye të një sistemi të dobësuar, pasi Asambleja e Ekspertëve me 88 anëtarë bëri atë që shumë iranianë shpresonin se nuk do të ndodhte kurrë: e shndërroi Republikën Islamike në një sistem me karakter dinastik.
Presidenti i SHBA, Donald Trump, tha javën e kaluar se emërimi i Khameneit si pasues i të atit do të ishte “i papranueshëm” për të.
Sulmi SHBA–Izrael që vrau të atin mori edhe jetën e disa të afërmve të tjerë. Sipas mediave shtetërore iraniane, në sulm u vranë vajza e Ajatollah Ali Khameneit, një nip apo mbesë, një nuse dhe një dhëndër. Disa ditë më vonë, edhe bashkëshortja e liderit të ndjerë, nëna e Mojtabës, vdiq nga plagët e marra, raportuan mediat shtetërore.
I lindur në vitin 1969, Mojtaba Khamenei mori arsimim fetar si edhe vëllezërit e tij, megjithëse nuk arriti gradën e mujtahidit, një nivel i lartë i jurisprudencës islame që shumë mbështetës të regjimit e konsiderojnë të domosdoshëm për rolin e liderit suprem. Ai është i martuar me Zahra Haddad Adel, vajza e ish-kryetarit të parlamentit dhe aleatit të afërt të familjes Khamenei, Gholam Haddad Adel, shkruan CNN.
Për shumë vite, Mojtaba mbajti një profil të ulët publik. Megjithatë, nga prapaskena ai ishte një figurë qendrore në aparatin e gjerë të pushtetit të ngritur nga i ati. Ai krijoi lidhje të ngushta me Gardën Revolucionare Islamike (IRGC) dhe me rrjetet ekonomike që mbështesin sistemin.
Për vëzhguesit e Iranit, ndikimi i tij ishte i dukshëm edhe pa mbajtur një post të lartë formal. Në vitet e fundit, ndërsa punonte në zyrën e të atit, ai u pozicionua gjithnjë e më shumë si një pasardhës i mundshëm. Në vitin 2021, fotografi të shpërndara në rrjetet sociale tregonin mbështetës që shpërndanin postera në rrugët e Teheranit ku ai promovohej hapur si lideri i ardhshëm.
Shumë analistë besojnë se ai luajti një rol të rëndësishëm në mbështetjen e zgjedhjes së Mahmoud Ahmadinejad si president në zgjedhjet e vitit 2005. Sipas këtyre vlerësimeve, ai mobilizoi rrjetet e Gardës Revolucionare për të forcuar kandidaturën e Ahmadinejadit, atëherë kryetar i bashkisë së Teheranit, i cili përballej me rivalin më të njohur Akbar Hashemi Rafsanjani, një kundërshtar politik i Khameneit.
Në vitin 2009, kur miliona iranianë dolën në rrugë për të protestuar kundër rizgjedhjes së Ahmadinejadit, të cilën e konsideronin të manipuluar, u bë e qartë se Mojtaba nuk ishte vetëm djali e liderit suprem, por edhe një aktor politik më vete. Kryengritja u shtyp me forcë, duke shënuar fillimin e dobësimit të çdo lëvizjeje të mirëfilltë reformiste brenda vendit.
Protestuesit në rrugë thërrisnin: “Mojtaba, vdis që të mos e marrësh udhëheqjen.”
Në vitin 2019, Shtetet e Bashkuara vendosën sanksione ndaj tij. Departamenti amerikan i Thesarit e akuzoi për bashkëpunim të ngushtë me komandantin e Gardës Revolucionare për të avancuar, sipas tij, “ambiciet destabilizuese rajonale dhe objektivat shtypëse të brendshme” të të atit.
Shpresat për një të ardhme më demokratike për Iranin mund të jenë zbehur, pasi ngritja e Mojtabës në krye të shtetit dërgon një sinjal të qartë për drejtimin që udhëheqësit konservatorë synojnë për regjimin. Kjo sugjeron se Garda Revolucionare dhe fraksionet e lidhura me të kanë dalë nga faza e parë e luftës aktuale më të vendosura për të vazhduar trashëgiminë dhe politikat e Ali Khameneit.
Mojtaba Khamenei nuk ka një përvojë të gjerë administrative, pasi nuk ka drejtuar ndonjë organizatë apo institucion të madh. Ai ka bërë pak deklarata publike mbi sfidat sociale, ekonomike, kulturore dhe politike me të cilat përballet vendi, edhe para shkatërrimeve të shkaktuara nga lufta. Pikëpamjet e tij politike janë formuar kryesisht në hijen e të atit.
Sipas Maha Yahya, drejtoreshë e Qendrës Carnegie për Lindjen e Mesme me bazë në Bejrut, zgjedhja e tij sinjalizon “vazhdimësinë e regjimit”. Në një deklaratë për CNN para konfirmimit të tij, ajo tha se emërimi mund të shihet gjithashtu si një mesazh nga udhëheqja iraniane se presioni ushtarak nga SHBA dhe Izraeli “nuk do të na detyrojë të ndryshojmë qëndrim”. /Pamfleti/
Lini një Përgjigje