Vlerësimi i përballjes së parë të Donald Trumpit me Iranin ndryshon në varësi të këndvështrimit: ushtarak, gjeoekonomik apo i politikës së brendshme. Në planin ushtarak, bilanci paraqitet më pak problematik.
Në krahasim me konfliktet e mëparshme, ndërhyrja kundër Iranit mund të përkufizohet ende si një “operacion ushtarak i kufizuar”, me një efekt të dukshëm në dobësimin e kapaciteteve të regjimit iranian dhe në goditjen e strukturave të tij drejtuese.
Kjo bëhet më e qartë nëse imagjinohet një situatë e kundërt: nëse brenda pak javësh Irani do të kishte eliminuar drejtuesit kryesorë politikë dhe ushtarakë të Izraelit dhe do të kishte dëmtuar rëndë kapacitetet e tij ajrore dhe detare, perceptimi ndërkombëtar do të ishte krejt tjetër. Megjithatë, në rastin aktual, ideja e një dështimi amerikan vazhdon të qarkullojë në debat.
Kjo nuk është plotësisht e bazuar në realitet, por ngre një pyetje thelbësore: pse krijohet ky perceptim? Edhe në fillimet e luftës në Vietnam apo gjatë ndërhyrjeve në Afganistan dhe Irak, kundërshtimi i brendshëm nuk ishte kaq i fortë që në fazat e para.
Kriza e mbështetjes së brendshme
Klima aktuale lidhet ngushtë me profilin politik të presidentit. Figura e Trumpit mund të kuptohet në kontekst historik, duke kujtuar anti-evropianizmin e Richard Nixonit, politikat proteksioniste të Ronald Reaganit dhe tensionet transatlantike gjatë luftërave në Lindjen e Mesme.
Megjithatë, Trump dallon për aftësinë për të polarizuar thellë opinionin publik amerikan dhe për të krijuar distancë me aleatët, veçanërisht në Evropë.
Mbështetja e ulët për ndërhyrjen në Iran lidhet edhe me mungesën e një komunikimi të qartë nga Shtëpia e Bardhë për qëllimet e luftës. Edhe brenda bazës së tij elektorale shfaqen shenja pakënaqësie.
Protestat e fundit në disa qytete amerikane, të organizuara nën sloganin “No Kings”, nuk lidhen vetëm me kundërshtimin ndaj luftës, por edhe me shqetësimet për stilin e qeverisjes dhe përqendrimin e pushtetit.
Në të njëjtën kohë, Irani vepron edhe në planin e opinionit publik dhe në dimensionin ekonomik global. Konflikti nuk mund të konsiderohet i suksesshëm pa stabilizimin e rrugëve kryesore të tregtisë, veçanërisht në ngushticën e Hormuzit.
Tensionet me aleatët
Në raport me aleatët, situata aktuale kujton krizën e vitit 2003, kur Franca dhe Gjermania kundërshtuan ndërhyrjen në Irak. Megjithatë, konteksti sot është më kompleks: përplasjet ndodhin paralelisht me tensione tregtare dhe me luftën në Ukrainë.
Kjo e bën më të brishtë kohezionin e aleancave perëndimore dhe shton pasigurinë strategjike.
Vlerësimi strategjik
Para se të ndërronte jetë, Henry Kissinger e përkufizoi Trumpin si një figurë që shënon kalimin nga një epokë në një tjetër. Ky vlerësim mbetet i vlefshëm edhe sot.
Epoka që po formësohet karakterizohet nga rikthimi i logjikës së forcës në marrëdhëniet ndërkombëtare. Në këtë kuadër, rezultati i konfliktit do të matet me një kriter të thjeshtë: kush del më i fortë dhe kush më i dobët./Përshtatur nga Corriere della Sera
Lini një Përgjigje