FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Nuk ka rëndësi se nën çfarë etikete do të dislokoheshin kontigjentet e NATO-s në territorin ukrainas: qoftë Bashkimi Evropian, NATO, apo në një kapacitet kombëtar
Rusia do të insistojë në garancitë e veta "të hekurta" të sigurisë si pjesë e çdo marrëveshje armëpushimi për t'i dhënë fund konfliktit në Ukrainë, tha zëvendësministri i Jashtëm rus, Alexander Grushko, në komentet e botuara më 17 mars.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka bërë presion të madh për të fituar garancitë e sigurisë, më së fundi në planin e tij të fitores që ai prezantoi në fund të vitit të kaluar që fillon me anëtarësimin e përshpejtuar në NATO.
Nga këndvështrimi i Kremlinit, dhënia e garancive të sigurisë në Ukrainë pa përfshirë Rusinë do të thotë të vazhdohet ta klasifikojë Moskën si një "armik" dhe ta lërë sigurinë e saj të pasigurt. NATO u krijua posaçërisht për të luftuar Bashkimin Sovjetik nëse është e nevojshme, por Kremlini ka argumentuar se që nga rënia e BRSS, ajo duhet të përditësohet për të marrë parasysh ndryshimet e mëdha gjeopolitike që kanë ndodhur që nga fundi i Luftës së Ftohtë. Një marrëveshje e madhe gjithëpërfshirëse e sigurisë, që nënkupton gjithashtu rifillimin e marrëveshjeve të raketave të Luftës së Ftohtë, do të largonte shqetësimet e sigurisë së Rusisë dhe do të krijonte një bazë shumë më të përbashkët për të ndërtuar një marrëveshje të qëndrueshme paqeje.
Kjo është hera e parë që Kremlini ka thënë në mënyrë eksplicite se kërkon gjithashtu garanci sigurie. Grushko i bëri jehonë thirrjes së Kremlinit për “garanci të hekurta” se Ukraina nuk do të bashkohej me NATO-n, të cilat u përshkruan si prioriteti kryesor i Rusisë në një listë me 8 pika të lëshuara nga Ministria e Punëve të Jashtme ruse në dhjetor 2021 në prag të fillimit të luftës.
Këto kërkesa u refuzuan nga Sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken në janar dhe Rusia pushtoi Ukrainën një muaj më vonë. Që atëherë, Zelensky është përpjekur të përfitojë nga premtimi i nënkuptuar i anëtarësimit në NATO, për të cilin u aludua në memorandumin e Bukureshtit në 2008 që deklaroi se Ukraina dhe Gjeorgjia "do të bëhen anëtarë të NATO-s", por nuk caktuan një afat kohor apo kushte.
Kremlini ka qenë i bindur që Ukraina të kthehet në neutralitetin e saj të mandatuar me kushtetutë para vitit 2014 dhe të mos bëhet kurrë anëtare e NATO-s.
Komentet e Grushkos vijnë pas fillimit të bisedimeve për armëpushimin që nisën në Riad më 18 shkurt dhe komenteve të presidentit amerikan Donald Trump në fundjavë se ai synon të bisedojë me vetë presidentin rus Vladimir Putin më 18 mars.
Bankova ka pranuar tashmë një thirrje për një armëpushim 30-ditor ndërsa bisedimet vazhdojnë, por ndërsa Putini e la derën e hapur për pranimin e pauzës në konflikt, ai shtoi se kishte "nuanca" që duheshin marrë parasysh. Kjo u interpretua gjerësisht se Putini do të qëndrojë në një pozicion maksimalist në fillim të negociatave. Ndër gjërat që Kremlini ka kërkuar është që Ukraina të njohë sovranitetin rus mbi Krimenë dhe katër rajonet që ajo aneksoi në vitin 2023. Putini po këmbëngul gjithashtu që Ukraina të heqë dorë nga aspiratat e saj për NATO-n dhe të pakësojë ushtrinë e saj.
Bisedimet kanë vazhduar me takimin e delegacionit amerikan me homologët e tij ukrainas në Jeddah javën e kaluar dhe i dërguari i SHBA, Steve Witkoff, fluturoi në Moskë për të biseduar personalisht me Putinin në diskutime të gjata, por të mbyllura, të cilat ai e përshkroi si një takim "pozitiv" me liderin rus.
Në një intervistë me Izvestia , Grushko nuk përmendi propozimin e armëpushimit 30-ditor, por përsëriti qëndrimin e Moskës mbi marrëveshjet afatgjata të sigurisë.
“Ne do të kërkojmë që garancitë e hekurta të sigurisë të bëhen pjesë e kësaj marrëveshjeje”, tha ai. “Pjesë e këtyre garancive duhet të jetë statusi neutral i Ukrainës, refuzimi i vendeve të NATO-s për ta pranuar atë në aleancë”.
Grushko përjashtoi gjithashtu mundësinë e dislokimit të vëzhguesve të NATO-s në Ukrainë, duke përforcuar kundërshtimin e Kremlinit ndaj çdo pranie ushtarake perëndimore, të cilën Kremlini e sheh si një dislokim de fakto të forcave të NATO-s në Ukrainë.
Mbretëria e Bashkuar dhe Franca kanë shprehur gatishmërinë e tyre për të dërguar një forcë paqeruajtëse për të mbikëqyrur një armëpushim, ndërsa kryeministri australian Anthony Albanese ka thënë se qeveria e tij është e hapur ndaj kërkesave për mbështetje. Fillimisht u propozua dërgimi i 30,000 paqeruajtësve evropianë – Trump ka thënë tashmë se trupat amerikane nuk do të marrin pjesë – por pyetjet janë ngritur mbi aftësinë e Evropës për të vendosur kaq shumë paqeruajtës.
Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Sir Keir Starmer sugjeroi gjatë fundjavës se numri mund të zvogëlohet në vetëm 10,000, shumë më pak se 120,000 ekspertët thonë se nevojiten për të patrulluar linjën e gjatë të kontaktit 1,200 km.
“Nuk ka rëndësi se nën çfarë etikete do të dislokoheshin kontigjentet e NATO-s në territorin ukrainas: qoftë Bashkimi Evropian, NATO, apo në një kapacitet kombëtar,” tha Grushko. “Nëse shfaqen aty, do të thotë se ata janë vendosur në zonën e konfliktit me të gjitha pasojat për këto kontingjente si palë në konflikt”.
Megjithatë, ai pranoi se vendosja e mundshme e vëzhguesve të paarmatosur pas konfliktit mund të diskutohet sapo të arrihet një marrëveshje paqeje. “Ne mund të flasim për vëzhgues të paarmatosur, një mision civil që do të monitoronte zbatimin e aspekteve individuale të kësaj marrëveshjeje, ose mekanizma garantues”, tha ai.
Presidenti francez Emmanuel Macron tha në një intervistë të publikuar më 16 mars se vendimi për vendosjen e trupave paqeruajtëse në Ukrainë i takon Kievit, jo Moskës. Sipas ligjit ndërkombëtar, një qeveri ka të drejtë të ftojë trupa të huaja në vendin e saj në kohë krize. Vetë Putin e përdori këtë si një justifikim për dërgimin e trupave ruse për të luftuar kryengritjen terroriste në Siri pasi forcat ruse u ftuan në vend nga presidenti sirian Bashar al-Assad.
Pavarësisht ligjshmërisë së një ftese të tillë, ministri i jashtëm rus Sergei Lavrov e ka bërë të qartë se Kremlini do ta konsideronte praninë e trupave të mbështetura nga NATO, pavarësisht nga përcaktimi i tyre aktual, në Ukrainë si një provokim të madh.
Grushko argumentoi se aleatët evropianë të Ukrainës duhet të pranojnë se vetëm përjashtimi i vendit nga anëtarësimi në NATO dhe parandalimi i vendosjes së forcave të huaja ushtarake në territorin e saj do të sillte stabilitet afatgjatë. “Atëherë do të sigurohet siguria e Ukrainës dhe e gjithë rajonit në një kuptim më të gjerë, pasi një nga shkaqet kryesore të konfliktit do të eliminohet”, tha ai.
Mundësi e artë
Kjo nuk është hera e parë që Rusia kërkon garanci sigurie nga Perëndimi. Kur Dmitry Medvedev mori detyrën si president në vitin 2008, udhëtimi i tij i parë ishte në Bruksel, ku ai i ofroi BE-së një marrëveshje të re sigurie pan-evropiane që përfshinte Ukrainën dhe për ironi do të kishte parandaluar pushtimin rus nëse do të ishte miratuar. Megjithatë, Brukseli e hodhi poshtë marrëveshjen pa kontroll.
Dokumenti, i cili ende gjendet në faqen e MPJ-së, ishte shumë specifik, i bazuar në Kartën e Kombeve të Bashkuara dhe i bazuar në të drejtën ndërkombëtare. Preambula e draftit hapet me “përdorimi i forcës ose kërcënimi me forcë kundër integritetit territorial ose pavarësisë politike të çdo shteti, ose në çdo mënyrë tjetër në kundërshtim me qëllimet dhe parimet e Kartës së Kombeve të Bashkuara është i papranueshëm në marrëdhëniet e tyre të ndërsjella, si dhe në marrëdhëniet ndërkombëtare në përgjithësi”.
Të frustruar nga mungesa e interesit, tensionet vazhduan të rriteshin derisa u thyen me fjalimin e famshëm të Lavrov-it "rregullat e reja të lojës" të mbajtur në shkurt 2021 në një konferencë të përbashkët shtypi me shefin e politikës së jashtme të BE-së, Josep Borrell, i cili gjithashtu është poshtëruar publikisht. Një vit më vonë Putin bëri një përpjekje të fundit për të arritur një marrëveshje me listën me tetë pika të kërkesave të MPJ-së të lëshuar nga Ministria e Punëve të Jashtme ruse në dhjetor 2021, këtë herë të mbështetur me kërcënimin e luftës.
Krijimi i një marrëveshje sigurie që përfshin Rusinë gjithashtu mund t'i sigurojë Ukrainës marrëveshjet e sigurisë që ajo dëshiron dhe ka aq shumë nevojë. Perëndimi mbetet jashtëzakonisht ngurrues për t'i dhënë Ukrainës ndonjë premtim real për ndihmë ushtarake nëse Rusia pushton për herë të dytë, përtej "garancive të sigurisë" të gjymtuara për më shumë para dhe armë. Megjithatë, një kornizë pan-evropiane do të duhet të përfshijë detyrimet e Rusisë për të mos pushtuar përsëri Ukrainën, por gjithashtu një kufi për zgjerimin e mëtejshëm të NATO-s dhe një lloj angazhimi nga Evropa për të mbështetur Ukrainën nëse përballet me më shumë agresion rus. Për më tepër, kjo do të ishte një shitje më e lehtë për Moskën pasi do të bëhej jashtë kuadrit të NATO-s.
Më konkretisht, pala amerikane dhe ruse kanë përmendur tashmë ringjalljen e traktateve të raketave të Luftës së Ftohtë që do të ishte një hap konkret për përmirësimin e sigurisë. Trump ka theksuar se ai do të dëshironte bisedime trepalëshe midis SHBA-së, Rusisë dhe Kinës për mënyrat për të ulur përgjysmë shpenzimet ushtarake. Ai gjithashtu ka bërë komente të paqarta për dëshirën për të reduktuar numrin e raketave bërthamore në botë.
Kremlini e ka bërë gjithashtu të qartë se dëshiron të rinovojë marrëveshjet e raketave të epokës së Luftës së Ftohtë. Në javën e parë të ish-presidentit amerikan Joe Biden në detyrë, ai u takua me Putinin dhe rinovoi traktatin e raketave START në janar 2021 - marrëveshja e parë e kohës së Luftës së Ftohtë që rinovohet. Gjatë dy dekadave të fundit, shumica e marrëveshjeve kanë dështuar, duke filluar me vendimin e ish-Presidentit George W Bush për t'u tërhequr në mënyrë të njëanshme nga traktati ABM (Traktati i raketave anti-balistike) në 2002 që e vendosi SHBA-në në një kurs përplasjeje me Rusinë që kulmoi me pushtimin e Ukrainës.
Kremlini e përshëndeti marrëveshjen si një përparim të madh, por që atëherë ka pezulluar zbatimin e saj, por ka mbajtur derën e hapur për bisedimet duke mos u tërhequr nga ajo. START III do të skadojë përsëri vitin e ardhshëm, por Kremlini ka thënë tashmë se mbetet i hapur për rinovimin e traktatit përsëri. /Përshtati Pamfleti nga IntellNews/
Lini një Përgjigje