FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Figurat kryesore të Partisë Laburiste po pozicionohen mbi marrëdhëniet me Bashkimin Evropian ndërsa presioni ndaj Starmer rritet...
Keir Starmer duket se po shkon drejt një gare të ashpër për lidershipin e Partisë Laburiste. Dhe pritet që marrëdhënia e Britanisë me Bashkimin Evropian do të jetë në qendër të debatit. Kryeministri britanik po përballet me pasoja të rënda pas rezultateve të dobëta zgjedhore, ndërsa rivalët e mundshëm kanë nisur të pozicionohen. Edhe pse ende nuk është shpallur zyrtarisht një garë për drejtimin e partisë, përplasjet politike kanë filluar.
Ish-ministri ambicioz Wes Streeting ka bërë lëvizjen e parë. Kryebashkiaku popullor i Manchesterit, Andy Burnham, mendon se ka gjetur rrugën për t’u rikthyer në parlament, ndërsa ish-zv.kryeministrja Angela Rayner po shqyrton rikthimin në skenën politike. Ndërkohë, vetë Starmer mund të zgjedhë të qëndrojë dhe të luftojë për postin.
Të gjithë kanë qëndrime të forta mbi divorcin e Britanisë nga Bashkimi Evropian. Në të njëjtën kohë, veterani i Brexit-it Nigel Farage, tashmë në krye të partisë së djathtë Reform UK, shpreson të përfitojë nga ndarjet brenda Laburistëve për këtë çështje.
Por si pozicionohen figurat kryesore
Wes Streeting
Streeting e ka vendosur qëllimisht Brexit-in në qendër të debatit. Në daljen e tij të parë publike këtë fundjavë pas dorëheqjes nga kabineti i Starmer, ai deklaroi se “largimi nga Bashkimi Evropian ishte një gabim katastrofik”.
“Na duhet një marrëdhënie e re speciale me BE-në, sepse e ardhmja e Britanisë ndodhet në Evropë dhe një ditë edhe brenda Bashkimit Evropian”, u tha ai pjesëmarrësve në një aktivitet të organizuar nga think-tank-u Progress, i afërt me Laburistët.
Ai shtoi menjëherë se rikthimi në BE do të kërkonte një mandat të ri politik, për shembull përmes zgjedhjeve të përgjithshme. Por, ndërkohë, si do të dukej kjo “marrëdhënie e re speciale”?
Streeting nuk dha detaje konkrete në fjalimin e tij, por në dhjetor ai kishte deklaruar për gazetën Observer se nuk do të mbështeste “rikthimin e lëvizjes së lirë”, duke lënë megjithatë të hapur mundësinë për një bashkim doganor me BE-në. Rikthimi i plotë në BE do të kërkonte, natyrisht, të dyja këto elemente dhe shumë më tepër.
Vendimi i Streeting për ta sjellë Evropën në qendër të debatit ka edhe kontekst politik. Ai konsiderohet gjerësisht si figurë e krahut të djathtë të Partisë Laburiste dhe kjo është një nga temat e rralla ku ai mund të lidhet me anëtarësinë më të majtë dhe pro-evropiane të partisë. Ka gjithashtu arsye për të besuar se kjo e vendos rivalin e tij kryesor në pozitë të vështirë.
Andy Burnham
Rruga e Burnham drejt parlamentit, dhe drejt sfidimit të Keir Starmer, kalon përmes Makerfield, një zonë në veriperëndim të Anglisë që votoi për Brexit dhe ku ai do të përballet me partinë euroskeptike Reform UK të Farage. Duke pasur parasysh këtë realitet politik, Brexit-i mund të mos jetë tema për të cilën Burnham dëshiron të flasë tani. Kjo mund të shpjegojë edhe pse Streeting ishte kaq i interesuar ta vinte çështjen në qendër të debatit.
Pas komenteve të Streeting, Burnham deklaroi për ITV News se “në afat të gjatë ekziston një argument” për rikthimin në BE, por shtoi se “nuk po e mbështet këtë ide në këtë zgjedhje të pjesshme”.
Megjithatë, së fundmi Burnham ka bërë deklarata shumë të ngjashme me ato të Streeting për Brexit-in, madje me po aq entuziazëm. Në konferencën e Partisë Laburiste në shtator, ai deklaroi:
“Do të jem i sinqertë. Do të them se dua të rikthehemi. Shpresoj që gjatë jetës sime ta shoh këtë vend të rikthehet në Bashkimin Evropian.”
Megjithëse Burnham, 55 vjeç, ka vendosur teorikisht një afat kohor për rikthimin e Britanisë në BE, në praktikë ai nuk është më konkret se Streeting. Të dy kanë bërë deklarata pro-evropiane që pëlqehen nga anëtarësia e Laburistëve, pa u angazhuar në politika apo afate të sakta.
Megjithatë, kjo mund të ndryshojë nëse të dy përfshihen në një garë lidershipi dhe nisin konkurrencën mbi politikat ndaj BE-së.
Angela Rayner
Ish-zëvendëskryeministrja e Starmer është dobësuar politikisht, por jo jashtë loje. Ajo dha dorëheqjen nga kabineti në shtator për shkak të një çështjeje tatimore, për të cilën tani thotë se është zgjidhur, por në Westminster ende shihet si një figurë me ambicie për drejtimin e partisë.
Nga tre kandidatët më të mundshëm në këtë garë ende hipotetike për lidershipin, Rayner ka bërë deklaratat më pak entuziaste për BE-në.
Ajo tha për ITV News këtë muaj se, në vend që të rikthehej te “debatet e vjetra” për qëndrimin brenda apo jashtë BE-së, dëshironte të merrej me problemet që kishte shkaktuar largimi.
“Shumë biznese po thonë se ka qenë një sfidë, se Brexit-i dhe mënyra si u zbatua kanë dëmtuar aftësinë e tyre për të qenë konkurrues dhe për të pasur akses në tregun e BE-së. Prandaj duhet të trajtojmë këto sfida, jo të rikthehemi te debati i vjetër nëse jemi brenda apo jashtë”, tha ajo.
Ky qëndrim nuk e ka penguar Rayner të kritikojë ashpër Farage për vendimin e Brexit-it, duke e akuzuar se kishte premtuar “gjëra të parealizueshme”. Ajo ka deklaruar gjithashtu se “kur u larguam nga Bashkimi Evropian, njerëzve iu premtua më shumë financim për NHS-në dhe përmirësim i standardit të jetesës, por ndodhi e kundërta”.
Keir Starmer
Po vetë Starmer?
Qëndrimi i tij ndaj BE-së ka ndryshuar disa herë. Kur kandidoi për drejtimin e Laburistëve në vitin 2019, ai premtoi se do të mbronte lëvizjen e lirë të njerëzve. Më pas, gjatë kohës në opozitë, ai vendosi si vijë të kuqe qëndrimin jashtë tregut të përbashkët dhe bashkimit doganor të BE-së. Para se të merrte pushtetin, ai shmangu sa më shumë diskutimet për Brexit-in.
Në qeveri, Starmer duket se ka ndryshuar sërish qasje, duke e bërë afrimin me Evropën një element kryesor të qeverisjes së tij.
Programi aktual i tij synon harmonizimin e Britanisë me rregullat e BE-së në sektorë të caktuar të ekonomisë, me shpresën se kjo do të sjellë përfitime tregtare dhe ekonomike. Aktualisht po negociohen me Brukselin një marrëveshje për sektorin agro-ushqimor dhe një pakt për tregtinë e energjisë elektrike, ndërsa bisedimet pritet të zgjerohen edhe në fusha të tjera gjatë verës.
Megjithëse lëvizja e lirë mbetet e përjashtuar për Starmer, ai e ka rikthyer Britaninë në programin Erasmus+ dhe po premton një marrëveshje për mobilitetin e të rinjve, ndonëse me kufizime në numrin e përfituesve.
Për momentin, vijat e kuqe për tregun e përbashkët dhe bashkimin doganor mbeten në fuqi. Por javën e kaluar Starmer la të kuptohej se mund t’i heqë ato nga programi elektoral i Laburistëve në zgjedhjet e ardhshme të përgjithshme, të cilat pritet të mbahen pas tre vitesh.
Ai po përballet gjithashtu me presion nga brenda partisë për t’i zbutur këto qëndrime edhe më herët, presion që me gjasë do të rëndojë mbi këdo që mund ta zëvendësojë. /Përshtatur nga Politico/
Lini një Përgjigje