FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Një intelektual pak i njohur i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, po shfaqet si figurë kyçe në ridizajnimin e politikës së jashtme republikane dhe marrëdhënieve transatlantike…
Emri i Andy Bakerit doli rastësisht në vëmendje publike në mars, kur zëvendëspresidenti JD Vance e përmendi si personin e tij kryesor të kontaktit në administratë, pas rrjedhjes së një bisede të brendshme lidhur me sulmet ndaj rebelëve Houthi në Jemen. Përtej këtij episodi, Baker ka mbetur një figurë diskrete, por me ndikim në rritje.
Zëvendëskëshilltari për sigurinë kombëtare, i njohur për profilin e ulët dhe privatësinë ekstreme, është shndërruar në një aktor të rëndësishëm në rrethin e ngushtë të Vance. Ai po ndikon drejtpërdrejt në mendimin strategjik të zëvendëspresidentit dhe në disa nga vendimet më të rëndësishme të Shtëpisë së Bardhë, veçanërisht në qasjen gjithnjë e më konfrontuese ndaj aleatëve europianë.
Megjithëse jashtë Uashingtonit dhe kryeqyteteve europiane Baker njihet pak, ai ndihmon për të kuptuar disa aspekte të politikës së jashtme të presidentit Donald Trump që kanë shkaktuar paqartësi dhe shqetësim në Europë, nga Mynihu deri në Donbas. Me Vance që shihet si kandidat serioz për nominimin republikan në vitin 2028, Baker, i cili e përshkruan veten si “realist” dhe shfaq skepticizëm ndaj aleancave tradicionale amerikane dhe ndërhyrjeve ushtarake jashtë vendit, pritet të ketë rol edhe më të madh në formësimin e linjës së ardhshme të Partisë Republikane në politikën e jashtme.
“Andy do të luajë rol në çdo administratë të ardhshme,” tha Alex Wong, ish-zëvendëskëshilltar për sigurinë kombëtare i Trumpit, të cilin Baker e zëvendësoi në maj.
Ky artikull i Politico bazohet në intervista me afro një duzinë burimesh, përfshirë zyrtarë të administratës, diplomatë të lartë europianë dhe studiues të instituteve të politikës së jashtme. Shumë prej tyre folën në kushte anonimiteti.
Gjurmët e Bakerit shihen në disa nga qëndrimet më sfiduese të administratës Trump ndaj normave të deritanishme. Sipas dy burimeve të njohura me procesin dhe një zyrtari europian, ai kontribuoi në hartimin e fjalimit të ashpër që Vance mbajti në Konferencën e Sigurisë në Mynih në shkurt 2025. Në atë fjalim, Vance kritikoi liderët europianë për, sipas tij, dështimin në mbrojtjen e lirisë së shprehjes dhe kërkoi masa më të forta kundër emigracionit të paligjshëm, duke argumentuar se tërheqja e Europës nga disa “vlera themelore” përbën kërcënimin kryesor për aleancën transatlantike.
Baker, i cili nuk pranoi të komentojë, luajti gjithashtu rol të rëndësishëm në përgatitjen e Strategjisë së re të Sigurisë Kombëtare. Dokumenti pasqyronte pretendimin e bërë në Mynih se dobësimi i “vetëbesimit civilizues dhe identitetit perëndimor” në Europë përbën rrezik kryesor për sigurinë transatlantike.
Strategjia vlerëson rritjen e partive nacionaliste “patriotike” në Europë dhe kritikon zgjerimin e NATO-s, duke kërkuar fundin e konceptit të “NATO-s si një aleancë që zgjerohet pafund”.
Sipas analistit Mark Episkopos nga Quincy Institute for Responsible Statecraft, kjo qasje përbën “sfidë për gjithë establishmentin”, sepse vë në pikëpyetje vetë supozimet themelore të politikës perëndimore të sigurisë.
Ideologjikisht, Baker rreshtohet me krahun republikan që kërkon përmbajtje dhe shmangie të angazhimeve të gjera ushtarake, një qasje që administrata e përkufizon si “realizëm fleksibël”. Në thelb, kjo filozofi kërkon që politika e jashtme amerikane të bazohet në llogaritje të ftohta të interesit kombëtar dhe jo në vizione idealiste.
Rritja e ndikimit të Bakerit po detyron diplomatët europianë të pranojnë se linja “America First” e Trumpit mund të mbijetojë edhe pas presidencës së tij. Një zyrtar britanik e përshkroi Bakerin si shumë të angazhuar me partnerët ndërkombëtarë dhe pranoi se në Europë kjo shihet si një ndryshim afatgjatë.
Karriera e Bakerit nisi larg qarqeve të pushtetit republikan. I rritur në një familje punëtore në zonën North Bay të San Franciskos, ai u diplomua në histori në Universitetin e Kalifornisë në Berkeley dhe përfundoi studimet pasuniversitare në Oksford. Disertacioni i tij, që më vonë u botua si libër, trajtonte rendin ndërkombëtar pas Luftës së Dytë Botërore dhe theksonte rëndësinë e angazhimeve të përbashkëta për sovranitetin dhe përdorimin e forcës.
Pas 13 vitesh në Departamentin e Shtetit, përfshirë misione në Afganistan dhe në selinë e NATO-s në Bruksel, Baker u largua në vitin 2023, i bindur se fuqia amerikane po shpërdorohej jashtë vendit. Ai gjeti te JD Vance një mendësi të ngjashme. Si këshilltar për sigurinë kombëtare në Senat, Baker ndikoi në qëndrimin kritik të Vance ndaj ndihmës ushtarake amerikane për Ukrainën.
Pas fitores së Trumpit në vitin 2024, Baker dhe Vance patën mundësinë ta zbatojnë këtë vizion, veçanërisht në qasjen ndaj luftës në Ukrainë. Sipas Alex Wong, Baker luajti rol kyç në përcaktimin e kornizës fillestare të negociatave, përfshirë marrëveshjen për mineralet të nënshkruar në tetor. Ai flet rrjedhshëm rusisht dhe ka kontribuar në përpjekjet për arritjen e një marrëveshjeje paqeje, megjithëse disa aleatë europianë e kritikojnë për vlerësimin e tij mbi fuqinë e Rusisë.
Në rolin aktual si zëvendëskëshilltar për sigurinë kombëtare, Baker punon ngushtë me sekretarin e Shtetit Marco Rubio dhe figura të tjera kyçe të Këshillit të Sigurisë Kombëtare. Ai ka qenë i pranishëm edhe në dhomën e situatave gjatë vendimeve të ndjeshme, përfshirë sulmet ndaj objekteve bërthamore iraniane.
Sipas një deklarate të Rubios për Politico, Baker është “anëtar i vlefshëm i ekipit të sigurisë kombëtare” dhe kontribuon drejtpërdrejt në avancimin e agjendës “America First”.
Edhe pse i përshkruar si më tepër akademik sesa operativ politik, Baker ka ndërtuar ndikim të gjerë në Shtëpinë e Bardhë dhe është bërë figurë referimi për diplomatët e huaj që kërkojnë të kuptojnë drejtimin e ri të politikës amerikane.
“Ai nuk është një kafshë politike. Ai është shumë i kujdesshëm, është një strateg”, tha personi i parë i njohur me rolin e Baker.
Karakteri i tij i zgjuar i ka siguruar aleatë në të gjithë Krahun Perëndimor dhe ai është bërë “shumë i afërt” me shefen e stafit Susie Wiles, tha një person pranë administratës.
“Andy Baker është një pjesë thelbësore e ekipit të sigurisë kombëtare të Presidentit Trump dhe plotësisht i përkushtuar ndaj një politike të jashtme realiste që e vendos Amerikën në vend të parë”, tha një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë në një deklaratë.
Sipas vëzhguesve, konkurrenca mes realistëve si Baker dhe krahut tradicional më “skifter” të republikanëve po sinjalizon drejtimin e ardhshëm të debatit kombëtar mbi politikën e jashtme të SHBA-së.
Megjithatë, zërat më të përmbajtur në Shtëpinë e Bardhë nuk duket se kanë monopol mbi mendimin e Trump. Ndonjëherë, presidenti ka ndjekur shembullin e anëtarëve më agresivë të rrethit të tij të ngushtë, për shembull, në vendimin e tij për të bombarduar Iranin në qershor, ose me operacionin për të kapur ish-Presidentin Venezuelan Nicolás Maduro në janar.
Gray, ish-shefi i stafit të NSC-së, sugjeroi që Baker dhe realistë të tjerë në NSC po i nënshtrojnë disa nga pikëpamjet e tyre personale në mënyrë që të përmbushin prioritetet e presidentit.
Megjithatë, Baker përfaqëson një fraksion gjithnjë e më me ndikim të mendimtarëve konservatorë të politikës së jashtme që luftojnë për ndikim brenda administratës.
Ndër aleatët kryesorë të Baker është Elbridge Colby, nënsekretari i mbrojtjes për politikat në Pentagon. Ndonjëherë i karakterizuar si një "prioritet", Colby është një avokat kryesor i qëndrimit se SHBA-të duhet të riorientojnë qëndrimin e tyre ushtarak rreth kundërshtimit të Kinës, edhe nëse kjo do të thotë të zvogëlojnë praninë e tyre në zona si Evropa Perëndimore, ku tradicionalisht kanë mbajtur një gjurmë të konsiderueshme.
Pavarësisht dallimeve delikate në pikëpamjet e tyre, aleatët shpesh i grupojnë Baker, Vance dhe Colby së bashku si aleatë ideologjikë dhe si shpirtra të ngjashëm: të tre janë të angazhuar në qarqet intelektuale të MAGA-s dhe kanë kredenciale akademike nga shkolla prestigjioze, Baker nga Oxford, Colby nga Harvard dhe Vance nga Yale.
“Ka shumë njerëz si Bridge [dhe] Andy që kanë ide që ngjajnë veçanërisht me zëvendëspresidentin”, tha Gray, duke shtuar se “Baker ka qenë shumë i interesuar në prioritizimin e burimeve amerikane në mënyra që të japin maksimumin për paratë e tua.”
Vëzhguesit e jashtëm që përpiqen të kuptojnë se si mund të duket një politikë e jashtme pas vitit 2028, do të bënin mirë t'i kushtonin vëmendje të madhe Baker dhe të ngjashmit me të, tha Gray.
"Mendoj se ai është thelbësor për të ardhmen e zëvendëspresidentit. Njerëz si Bridge Colby dhe të tjerë, mendoj se ata pasqyrojnë një pjesë vërtet të rëndësishme të të menduarit të politikës së jashtme republikane", shtoi ai. /Përshtatur nga Politico/
Lini një Përgjigje