FLASH
Shkruar nga Narges Bajoghli
Pavarësisht humbjeve taktike, Teherani po avancon objektivat afatgjata përballë SHBA-së dhe Izraelit
Sipas matjeve tradicionale të konfliktit, Irani nuk po rezulton mirë përballë Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit. Kundërshtarët e tij po shkatërrojnë objektiva kyçe në Iran, po vrasin komandantë dhe po degradojnë asetet e tij ushtarake. Por këto janë matjet e gabuara për të vlerësuar pozicionin e Iranit në luftë. Matësi i duhur nuk është as vlerësimi nëse Irani po përballon mirë goditjet, gjë që po ndodh, por nëse Teherani po arrin objektivat e tij strategjikë. Dhe në këtë aspekt, Irani po fiton.
Ky rezultat nuk është rastësi. Teherani është përgatitur për këtë luftë për gati katër dekada, që nga koha kur qeveria e re revolucionare u përball me provën e parë të madhe ushtarake në Luftën Iran-Irak, e cila zgjati nga viti 1980 deri në 1988. Sot, ai po zbaton një strategji që ka arritur të neutralizojë sisteme kyçe të mbrojtjes ajrore amerikane dhe izraelite, të dëmtojë rëndë baza ushtarake amerikane në Gjirin Persik, të shkaktojë kosto të konsiderueshme ekonomike dhe të krijojë përçarje mes SHBA-së dhe aleatëve të saj në Gjirin Persik. Me fjalë të tjera, regjimi iranian jo vetëm që po mbijeton përballë bombardimeve amerikano-izraelite, por po krijon probleme serioze ekonomike dhe politike për kundërshtarët e tij, duke fituar epërsi strategjike.
Formimi i një udhëheqësi suprem
Udhëheqësi suprem Ali Khamenei mbikëqyri planifikimin strategjik që po i shërben regjimit iranian në këtë luftë. Khamenei, i cili u vra në sulmet fillestare ajrore amerikano-izraelite më 28 shkurt, nuk ishte zgjedhja më e dukshme për të udhëhequr Republikën Islamike pas vdekjes së Ajatollah Ruhollah Khomeinit në vitin 1989. Ai nuk ishte një figurë me autoritet të madh fetar; kredencialet e tij klerikale ishin modeste krahasuar me shumë bashkëkohës. Por shërbimi i tij si president i Iranit gjatë Luftës Iran-Irak i dha një formim politik dhe strategjik që do të rezultonte më i rëndësishëm se çdo gradë fetare.
Në Iran, lufta me Irakun nuk kujtohet si një konflikt dypalësh. Teherani e pa atë, me të drejtë, si një luftë përfaqësuese: një fushatë në të cilën Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Sovjetik dhe pjesa më e madhe e botës arabe mbështetën Irakun e Saddam Husseinit me armë, inteligjencë dhe mbulim diplomatik, ndërsa Irani, sapo kishte kaluar revolucionin e vitit 1979, luftonte kryesisht i vetëm. Khamenei dhe brezi i komandantëve që luftuan në atë konflikt nxorën një mësim themelor: për sa kohë Irani këmbëngul në sovranitet dhe pavarësi, ai do të përballet me presion të vazhdueshëm dhe të koordinuar nga SHBA — presion që mund të shndërrohet në luftë në çdo moment.
Teherani gjithashtu nxori nga ajo luftë një stil lufte asimetrike të diktuar nga nevoja. Vendi ishte i shkëputur nga furnizimet me armë konvencionale gjatë konfliktit. SHBA kishte vendosur embargo të plotë armësh në vitin 1979 dhe shumica e botës nuk furnizonte më Iranin me armë. Ndërkohë, Iraku përfitonte nga armët perëndimore, pajisjet sovjetike dhe financimi nga vendet e Gjirit. Përballë një armiku më të fuqishëm dhe nën embargo, Irani u detyrua të improvizojë, duke zhvilluar taktika si përdorimi i minave të improvizuara dhe luftëtarëve të motivuar të parregullt që nuk vareshin nga teknologjia e kushtueshme apo zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit.
Ajo që nisi si improvizim u shndërrua në një doktrinë të mirëfilltë. Garda Revolucionare Islamike (IRGC), e krijuar në ditët e para të revolucionit dhe e forcuar gjatë luftës me Irakun, u bë institucioni kryesor i një strategjie të frenimit asimetrik: ndërtimi i një infrastrukture të gjerë ushtarako-industriale, kultivimi i qëllimshëm i aleatëve jo-shtetërorë, mbrojtja e avancuar përtej kufijve të Iranit dhe projeksioni i forcës pa e ekspozuar vendin ndaj kundërpërgjigjes direkte. Me kalimin e viteve, kjo doktrinë u përmirësua dhe u zgjerua.
Irani u përfshi më thellë në Liban, ku IRGC ndihmoi në ndërtimin e Hezbollahut si një forcë reale ushtarake. Pas pushtimit amerikan të Irakut në vitin 2003, milicitë e mbështetura nga Irani zhvilluan teknika të reja për të luftuar ushtrinë më të fuqishme konvencionale në botë. Gjatë luftës civile në Siri, duke filluar nga viti 2011, këshilltarët e IRGC dhe milicitë aleate morën pjesë në një konflikt kompleks, duke krijuar një brez të ri komandantësh me përvojë të avancuar operacionale.
Në momentin kur nisi lufta aktuale, Irani kishte kaluar 35 vjet duke mësuar si të luftojë dhe si të mbijetojë kundër kundërshtarëve shumë më të fuqishëm. Këto mësime janë të dukshme sot: rrjetet e decentralizuara logjistike po përdoren për të ruajtur furnizimet nën bombardim, ndërsa fleksibiliteti doktrinar i lejon forcave të shpërndahen dhe të riorganizohen edhe pas goditjeve të rënda.
Arma ekonomike
Irani është përgatitur prej kohësh edhe për një luftë ekonomike. Për dekada, ai është përballur me sanksione që e kanë përjashtuar nga tregjet financiare ndërkombëtare, duke kufizuar të ardhurat nga nafta dhe tregtinë globale. Ky përjashtim krijoi një logjikë të re strategjike: një vend i përjashtuar nga sistemi ekonomik global ka pak interes për ta ruajtur atë dhe ka stimul të madh për ta sfiduar. Sot, Irani po vepron pikërisht në këtë drejtim.
Goditjet ndaj infrastrukturës energjetike, presioni mbi Ngushticën e Hormuzit dhe sulmet ndaj porteve, bankave dhe kompanive teknologjike në Gjirin Persik janë pjesë e një fushate të qëllimshme kundër bazave ekonomike të rendit rajonal të udhëhequr nga SHBA. Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalon një pjesë e madhe e naftës botërore, është element kyç. Irani nuk ka nevojë ta mbyllë plotësisht; mjafton kërcënimi për të destabilizuar tregjet dhe për të rritur kostot për SHBA-në.
Krijimi i përçarjes
Një nga elementet me pasoja më të mëdha është përçarja që Irani po krijon mes SHBA-së dhe partnerëve të saj në Gjirin Persik. Për dekada, Uashingtoni ka ndërtuar një rrjet sigurie në rajon për të frenuar Iranin. Por besimi në këtë marrëveshje ka filluar të lëkundet, veçanërisht kur SHBA nuk reagoi në disa raste ndaj sulmeve ndaj aleatëve të saj.
Lufta aktuale e ka thelluar këtë mosbesim. Vendet e Gjirit po shohin se mbrojtja ajrore amerikane po përqendrohet më shumë te Izraeli, ndërsa infrastruktura e tyre mbetet e ekspozuar. Kjo krijon dyshime mbi prioritetet e SHBA-së dhe dobëson marrëdhëniet strategjike.
Paradoksi i eliminimit të drejtuesve
SHBA dhe Izraeli kanë arritur fitore taktike, por po hasin vështirësi në arritjen e objektivave strategjikë. Strategjia e eliminimit të drejtuesve nuk ka funksionuar siç pritej. Irani ka ndërtuar një strukturë të decentralizuar që mund të zëvendësojë shpejt figurat e humbura.
Madje, drejtuesit e rinj janë shpesh më të rrezikshëm: më të rinj, më të përvojshëm në luftë dhe më të gatshëm për përshkallëzim. Si rezultat, kjo strategji mund të rrisë agresivitetin e Iranit në vend që ta frenojë atë.
“Mbijeto dhe lodh”
Doktrina strategjike e Iranit përqendrohet në parimin “mbijeto dhe lodh”. Qëllimi nuk është fitorja e drejtpërdrejtë ushtarake, por rritja e kostove për kundërshtarët derisa ata të tërhiqen.
Nëse këto prirje vazhdojnë, lufta mund të përfundojë me një Iran të dëmtuar, por të qëndrueshëm, ndërsa aleancat amerikane në rajon dobësohen. Në këtë kuptim, edhe pse SHBA dhe Izraeli mund të fitojnë betejat, Irani mund të fitojë luftën në planin strategjik. /Përshtatur nga ForeignAffairs/
Pse s hapni kurse per imam e synetlliqe?
E dija katolik drejtuesin e Pamfletit..!? Ok. Irani eshte i dhjere por krenar. Turp per ju per keto shkrime. Nuk ka rendesi kush eshte ne krye ketu tek ne, eshte e denueshme nxjerja e te dhenave te mijra Shqiptarve nga ana e Iranit. Apo tek ju gjen vend ajo shprhja: te shoh nenen pa burre, pa emrallah dhe une pa baba. ????
Patronazhistë të (pa)nderuar, ata muxhahedinët terroristë (të përcaktuar të tillë nga SHBA) që mori ky zgjebja e jonë, kanë qenë motori i veprimtarisë subversive kundër Iranit. Që nga sulmet kibernetike deri tek pagesat për djegie stacioneve policie. Kush ja siguron jetesën 3000 vetëve dhe fondin vjetor 250 mn $ ? Jo se teokracia iraniane është lule, por nëse pranon delinkuentë në tokën tënde, këto pasoja ke. Pse nuk sulmuan Malin e Zi a Poloninë, por vetëm ne. Sa të kemi zgjeben në krye dhe ju ndihmës zgjebet kjo do ndodhë.