FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Një nga biznesmenët më të pasur të Maltës akuzohet se organizoi vrasjen e gazetares investigative Daphne Caruana Galizia, duke paguar 150 mijë euro për tre ekzekutorët që realizuan atentatin. Këto janë akuzat që prokuroria paraqiti përpara jurisë në ditën e parë të gjykimit të Yorgen Fenech, i cili deklaroi se është i pafajshëm.
Fenech, 44 vjeç, është trashëgimtar i një grupi të madh biznesesh që përfshin edhe kompleksin Hilton Malta, me hotel dhe kazino. Ai po gjykohet për përfshirjen e dyshuar në vrasjen e gazetares, e cila u vra më 16 tetor 2017, pasi një bombë e vendosur në automjetin e saj shpërtheu ndërsa ajo po largohej nga shtëpia në fshatin Bidnija.
Daphne Caruana Galizia ishte botuese reviste, kolumniste dhe blogere, e njohur për investigimet mbi korrupsionin dhe lidhjet mes politikës dhe biznesit në Maltë. Shkrimet e saj kishin vënë në shënjestër figura të rëndësishme politike dhe ekonomike, ndërsa vrasja e saj shkaktoi reagime të forta në Maltë dhe në mbarë Evropën.
Fenech u arrestua në vitin 2019, dy vjet pas atentatit. Pas një sërë shtyrjesh procedurale dhe lirimit me kusht në shkurt të këtij viti, pasi kishte përfunduar afati maksimal i paraburgimit sipas ligjit maltez, procesi gjyqësor nisi të mërkurën në Gjykatën e Valetës.
I pandehuri u paraqit në sallë i veshur me kostum blu të errët dhe syze, duke deklaruar se nuk pranon asnjërën prej akuzave.
Dy akuzat ndaj Fenech
Prokuroria e akuzon Fenech për bashkëpunim në vrasjen me paramendim të Daphne Caruana Galizia dhe pjesëmarrje në një organizatë kriminale me qëllim kryerjen e një vepre penale në Maltë.
Ai është njëri nga shtatë personat që prokuroria i konsideron të përfshirë në atentat dhe i fundit që del para gjykatës. Deri tani, pesë prej tyre janë dënuar, ndërsa një tjetër ka përfituar falje presidenciale në këmbim të dëshmisë.
Për shkak të interesimit të jashtëzakonshëm mediatik dhe shqetësimeve për ndikimin e tij mbi procesin, përzgjedhja e jurisë zgjati rreth pesë orë. Një anëtar rezervë i jurisë humbi ndjenjat për shkak të temperaturave që arritën në 33 gradë Celsius.
Sipas ligjit maltez, juria do të qëndrojë e izoluar gjatë gjithë gjykimit, e akomoduar në hotel dhe pa akses në telefona celularë, kompjuterë apo orë inteligjente.
Si u organizua atentati, sipas prokurorisë
Në aktakuzë thuhet se komploti për vrasjen e gazetares nisi në prill 2017.
Prokuroria pretendon se Fenech kontaktoi mikun e tij Melvin Theuma, një taksist dhe bastexhi, duke i kërkuar të gjente persona që do të kryenin vrasjen. Sipas aktakuzës, vetë Fenech i sugjeroi emrin e George Degiorgio, një figurë e njohur e botës kriminale që vepronte në zonën portuale të Marsës.
Fillimisht, Fenech dyshohet se kishte kërkuar eliminimin e gazetares sepse ajo po përgatitej të publikonte një artikull për xhaxhain e tij.
Pas kontakteve të Theumës me vëllezërit George dhe Alfred Degiorgio, u ra dakord për një pagesë prej 150 mijë eurosh, nga të cilat 30 mijë euro do të jepeshin paraprakisht.
Megjithatë, pas shpalljes së zgjedhjeve të përgjithshme më 3 qershor 2017, plani u pezullua përkohësisht. Sipas prokurorisë, dy javë pasi Partia Laburiste fitoi zgjedhjet, Fenech urdhëroi vazhdimin e operacionit dhe i dorëzoi personalisht Theumës një zarf me paratë.
Bomba u aktivizua me mesazh telefonik
Prokuroria pretendon se autorët shqyrtuan fillimisht mundësinë e përdorimit të një pushke, por më pas vendosën të përdornin një bombë.
Eksplozivi ishte fshehur poshtë sediljes së shoferit, brenda një kutie këpucësh për fëmijë, pasi autorët kishin ndjekur lëvizjet e gazetares për disa javë dhe kishin hyrë fshehurazi në makinën e saj një natë më parë.
Sipas aktakuzës, bomba ishte pajisur me një marrës telefoni celular dhe u aktivizua në distancë nga George Degiorgio përmes një mesazhi, ndërsa ai ndodhej në timonin e varkës së tij në Portin e Madh të Valetës.
Makina doli nga rruga dhe shpërtheu pak para orës 15:00 të 16 tetorit 2017.
Djali i gazetares, Matthew Caruana Galizia, ishte personi i parë që mbërriti në vendngjarje, ku gjeti mbetjet e nënës së tij në automjetin që po digjej. Ajo ishte 53 vjeçe.
Pagesat pas atentatit
Prokuroria pretendon se disa ditë pas vrasjes, Alfred Degiorgio shkoi në garazhin e Melvin Theumës për të marrë pjesën tjetër të pagesës. Theuma i dha edhe 5 mijë euro shtesë për shpenzime, përfshirë blerjen e dylbive me fuqi të lartë.
Gjithashtu, sipas aktakuzës, Fenech shpenzoi "dhjetëra mijëra euro" për mbulimin e shpenzimeve ligjore të vëllezërve Degiorgio pas arrestimit të tyre.Melvin Theuma u arrestua në nëntor 2019. Sipas prokurorisë, ai kishte me vete një kuti akulloresh ku ruheshin USB me regjistrime të fshehta të bisedave me Fenech, të cilat përbëjnë një pjesë të rëndësishme të provave.
Mbrojtja e Fenech kundërshton interpretimin që prokuroria u bën këtyre regjistrimeve dhe pretendon se dëshmitë e Theumës përmbajnë "gjysmë të vërteta" dhe "gënjeshtra të hapura".
Kriza politike në Maltë
Çështja Caruana Galizia shkaktoi një krizë të thellë politike dhe kushtetuese në Maltë.
Pas arrestimit të Fenech në vitin 2019, kryeministri i atëhershëm Joseph Muscat dha dorëheqjen, mes presionit të madh publik dhe kritikave për mënyrën si ishte trajtuar hetimi.
Ndërkohë, Vincent Muscat pranoi fajësinë, bashkëpunoi me drejtësinë dhe u dënua me 15 vjet burg, duke përfituar edhe falje presidenciale. Vëllezërit George dhe Alfred Degiorgio fillimisht mohuan akuzat, por më pas pranuan fajësinë në fillim të gjykimit të tyre në vitin 2022, duke marrë nga 40 vjet burg në kuadër të një marrëveshjeje me prokurorinë.
Në qershor 2025, Robert Agius dhe Jamie Vella, të akuzuar për furnizimin e bombës së përdorur në atentat, u dënuan me burgim të përjetshëm pa të drejtë lirimi të parakohshëm.
Melvin Theuma vazhdon të jetojë nën programin e mbrojtjes së dëshmitarëve që prej vitit 2019.
Lini një Përgjigje