FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Trump paraqiti argumentin e tij më të fortë për luftën, por nuk arrin të qetësojë shqetësimet për mënyrën se si do të përfundojë
Donald Trump u përball me një sfidë të madhe të mërkurën në mbrëmje gjatë fjalimit të tij kombëtar për Iranin. Ai iu drejtua një vendi që jo vetëm ka humbur besimin në presidencën e tij, sipas sondazheve më të fundit, por që është bërë gjithashtu skeptik ndaj luftës së re dhe thellësisht i shqetësuar për ndikimin e saj në ekonomi.
Miliona njerëz në Lindjen e Mesme dhe në mbarë botën duan të dinë kur dhe si do të përfundojë lufta, si dhe si do të mund të menaxhohen pasojat e saj të trazuara, përfshirë mbylljen e Ngushticës së Hormuzit nga Irani, që kërcënon një recesion global.
Në fjalimin 20-minutësh nga Cross Hall i Shtëpisë së Bardhë, Trump paraqiti shpjegimin e tij më të qartë dhe më të moderuar për arsyet e luftës, duke argumentuar se nuk mund të lejonte që “terroristët” në regjimin iranian të zotëronin armë bërthamore pas 47 vitesh kërcënimesh ndaj Shteteve të Bashkuara. Ai shpjegoi dështimin e diplomacisë dhe shtypjen e ashpër të regjimit ndaj popullit të vet, duke u mbështetur te një nga asetet e tij kryesore politike: projekti i forcës.
Disa nga pretendimet e presidentit, se Irani ishte “në prag” të sigurimit të një arme bërthamore dhe se mund të kishte së shpejti një raketë që do të godiste territorin amerikan, binin ndesh me vlerësimet e inteligjencës amerikane dhe perëndimore. Ai nuk paraqiti prova të detajuara që do t’u lejonin amerikanëve të formonin një gjykim të pavarur.
Megjithatë, ai paraqiti një argument të besueshëm se kapacitetet ushtarake të Iranit, aftësia e tij për të destabilizuar rajonin dhe kërcënimi ndaj SHBA-së dhe aleatëve të saj janë dëmtuar rëndë nga fushata ajrore amerikano-izraelite. Asnjë vëzhgues i jashtëm nuk mund të përcaktojë ende shkallën e këtij dëmi dhe nëse ai mund të shkaktojë çarje politike që dobësojnë apo rrëzojnë regjimin iranian me kalimin e kohës.
Megjithatë, shumë analistë prisnin që presidenti të paraqiste një plan të qartë për përfundimin e luftës. Ai jo vetëm që nuk e bëri këtë, por ngriti edhe mundësinë e një përshkallëzimi të madh ushtarak.
“Në dy deri në tre javët e ardhshme, do t’i kthejmë në epokën e gurit, aty ku u takon,” tha ai, duke shtuar se do të godiste çdo central elektrik dhe objektet e naftës të Iranit nëse Teherani nuk i nënshtrohej kërkesave të tij për paqe.
Në këto rrethana, është e vështirë të arrihet në përfundimin se fjalimi i tij do të qetësojë amerikanët e shqetësuar për drejtimin e luftës apo investitorët globalë të tronditur nga kriza energjetike që ajo ka shkaktuar.
Në asnjë moment presidenti nuk paraqiti një strategji të qartë daljeje nga konflikti, përveç skenarit të pamundur të kapitullimit të plotë të Iranit.
Në përpjekje për të minimizuar angazhimin aktual amerikan, ai argumentoi se 32 ditët e luftës deri tani janë të papërfillshme krahasuar me vitet e përfshirjes së SHBA-së në Luftën e Parë Botërore, Luftën e Dytë Botërore, Kore, Vietnam dhe Irak. Por këto krahasime mund të kenë shtuar shqetësimin, pasi sugjerojnë se konflikti mund të zgjasë më shumë se sa është pranuar deri tani.
Paralajmërimi i tij se do të jetë në dorën e aleatëve evropianë, të cilët varen më shumë nga nafta e Gjirit Persik, shkakton shqetësim, ashtu si edhe insistimi se ngushtica do të “hapet natyrshëm” sepse Irani do të dëshirojë të shesë naftën e tij. Presidenti pretendoi se do të ishte e lehtë për vendet e huaja të thyenin bllokadën efektive të Iranit, por marina amerikane ende nuk ka kaluar në këtë pikë kritike për shkak të raketave dhe dronëve iranianë.
Pyetjet kryesore pa përgjigje
Trump nuk iu përgjigj disa prej pyetjeve më të rëndësishme që vënë në dyshim deklaratat e tij për suksesin e luftës.
Ai pretendoi se kishte realizuar ndryshim regjimi me eliminimin e liderëve të lartë iranianë, përfshirë Ajatollah Ali Khamenein. Por Irani mbetet nën kontrollin e elementëve të mbetur të regjimit, që mund të jenë edhe më të radikalizuar.
Ai la të kuptohej se nuk do të kërkonte të merrte rezervat e uraniumit të pasuruar, që mund t’i lejonin Teheranit të rifillonte programin bërthamor. Ai argumentoi se mbikëqyrja satelitore amerikane do të mjaftonte për të siguruar që ky material të mbetej i paprekur në objektet e bombarduara. Por kjo lë hapësirë për dyshime mbi pretendimin se kërcënimi bërthamor është eliminuar.
Hezitimi për të rihapur Ngushticën e Hormuzit nënkupton se ekonomia botërore mund të mbetet e varur nga presioni iranian. Edhe pse SHBA ka rezerva të mëdha nafte, ajo mbetet e ndikuar nga tregjet globale të energjisë. Çmimet e karburantit mbi 4 dollarë për gallon janë një kujtesë e qartë për këtë realitet.
Vështirësitë politike të Trump po thellohen
Presidenti hyri në këtë moment në një pozitë të vështirë politike dhe strategjike, të krijuar nga vetë ai.
Mesazhet e paqarta dhe komunikimi i çrregullt përmes rrjeteve sociale kanë ulur besimin publik në nivele historikisht të ulëta gjatë dy mandateve të tij.
Një sondazh i CNN/SSRS tregoi se vetëm 35% e amerikanëve miratojnë performancën e tij, ndërsa vetëm 34% mbështesin vendimin për ndërhyrje ushtarake në Iran. Rreth 68% kundërshtojnë dërgimin e trupave tokësore.
Lufta ka shkaktuar gjithashtu ndikim të menjëhershëm ekonomik. Vetëm 31% e amerikanëve miratojnë menaxhimin e ekonomisë nga ana e Trump, ndërsa rreth dy të tretat besojnë se politikat e tij po përkeqësojnë situatën.
Këto shifra paraqesin një sfidë serioze për presidentin dhe Partinë Republikane përpara zgjedhjeve të ndërmjetme që afrojnë. Historikisht, presidentët në mandatin e dytë rrallë rikuperojnë nga nivele të tilla të ulëta mbështetjeje.
Skepticizmi i publikut ndaj performancës ekonomike të Trump përbën një tjetër dobësi. Edhe para nisjes së luftës, shumica e votuesve nuk e pranonin narrativën e tij për një “epokë të artë”, ndërsa përballeshin me çmime të larta të banesave dhe ushqimeve.
Premtimet e tij se çmimet e karburantit do të bien dhe tregjet do të rimëkëmben shpejt duken më shumë si optimizëm sesa si rezultat i një strategjie të qartë për përfundimin e luftës.
Në përfundim, mbetet e paqartë nëse presidenti e di se kur dhe si do të përfundojë lufta, çka nuk ka arritur të ulë ankthin global për konfliktin dhe pasojat e tij. /Përshtatur nga CNN/
Lini një Përgjigje