FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Nga një simbol paqeje në një platformë strategjike ushtarake, Qipro po tërheq vëmendje të shtuar në mes të tensioneve rajonale.
Ishulli i Qipros, dikur i promovuar si një qendër paqeje, është militarizuar për dekada nga forca të huaja, të cilat tani po përpiqen ta tërheqin në konfliktet e tyre.
Qipro është militarizuar prej vitesh. Vetëm tani, për shkak të Iranit, aeroplanmbajtëseve dhe një rritjeje të papritur të interesit gjeopolitik, bota ka filluar ta vërë re.
Për vite me radhë, administrata greko-qipriote ka kultivuar një imazh që përshtatej me broshurat turistike dhe fjalimet diplomatike: një ishull i qetë mesdhetar, një urë mes kontinenteve dhe një simbol stabiliteti evropian në kufi me Lindjen e Afërt.
Ky imazh ishte i rehatshëm, por gjithnjë e më pak real.
Ndërsa Qiproja jugore paraqitej si një zonë e qetë e Bashkimit Evropian, në terren po zhvillohej një transformim tjetër. Marrëveshjet ushtarake me partnerë të huaj u shtuan, bashkëpunimi në inteligjencë u zgjerua dhe vizitat e flotave perëndimore u bënë rutinë. Avionë izraelitë u shfaqën më shpesh në hapësirën ajrore të ishullit, ndërsa stërvitjet ushtarake e integruan gradualisht Qipron në arkitekturën e sigurisë së Mesdheut Lindor.
Ishulli nuk ishte më thjesht i ndarë; ai ishte kthyer në një platformë strategjike. Vetëm së fundmi, kjo është bërë e dukshme për publikun ndërkombëtar, kryesisht për shkak të rritjes së tensioneve mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit.
Sot, anije luftarake perëndimore janë të pranishme në numër të madh rreth Qipros. SHBA, Franca, Greqia, Gjermania, Italia, Holanda dhe Spanja kanë rritur prezencën e tyre detare në rajon.
Mesdheu, i promovuar dikur si një destinacion turistik, po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një hapësirë të mbushur me flotat ushtarake evropiane.
Franca ka sinjalizuar synimin për të forcuar praninë e saj në rajon, ndërsa kjo shihet si përpjekje për të balancuar ndikimin në rritje të Turqisë në Mesdhe dhe më gjerë.
Në këtë kontekst, Qipro merr një rol që tejkalon kufijtë e saj gjeografikë, duke u kthyer në një pikë përballjeje mes vizioneve strategjike evropiane dhe atyre turke.
Megjithatë, narrativa perëndimore që e paraqet ishullin si një territor që duhet mbrojtur nga ndikimi turk dhe paqëndrueshmëria e Lindjes së Mesme përmban një paradoks.
Qipro po përfshihet në një konflikt që, në një masë, e ka afruar vetë përmes integrimit të saj në strukturat ushtarake rajonale.
Zyrtarë iranianë kanë paralajmëruar se ishulli mund të bëhet objektiv nëse territori greko-qipriot përdoret për operacione kundër Iranit ose aleatëve të tij.
Për herë të parë pas dekadash, Qipro përmendet në kontekstin e frenimit ushtarak në Lindjen e Mesme.
Ndërkohë, bashkëpunimi me Izraelin është thelluar ndjeshëm. Fluturimet mes Izraelit dhe Qipros janë rritur dhe shumë civilë izraelitë janë zhvendosur përkohësisht në ishull për shkak të pasigurisë.
Kjo situatë ka sjellë reagime të përziera tek banorët vendas.
Nga njëra anë, marrëdhëniet e ngushta me Izraelin konsiderohen normale; nga ana tjetër, shkalla e lëvizjeve ka ngritur shqetësime të reja.
Në planin ushtarak, stërvitjet e përbashkëta dhe bashkëpunimi në inteligjencë janë intensifikuar. Disa analistë e shohin këtë si një zgjerim të mjedisit strategjik të Izraelit në Mesdheun Lindor.
Një element kyç mbeten bazat britanike në Akrotiri dhe Dhekelia, të cilat shërbejnë si infrastrukturë ushtarake për operacione në Lindjen e Mesme. Raportimet sugjerojnë se ato mund të përdoren edhe për operacione të lidhura me Iranin.
Në të njëjtën kohë, burimet e gazit natyror në Mesdheun Lindor kanë rritur interesin ndërkombëtar për rajonin, duke e kthyer energjinë në një faktor të rëndësishëm gjeopolitik.
Nga perspektiva e Turqisë, militarizimi i pjesës jugore të ishullit përbën një shqetësim të drejtpërdrejtë për sigurinë, duke qenë se Qipro ndodhet shumë pranë brigjeve të saj.
Vendosja e avionëve luftarakë turq në Qipron Veriore është interpretuar nga Ankaraja si pjesë e detyrimeve të saj sipas marrëveshjeve ndërkombëtare të vitit 1960.
Megjithatë, këto lëvizje kanë shkaktuar reagime ndërkombëtare, duke nxjerrë në pah dallime në mënyrën se si trajtohen veprimet ushtarake në pjesë të ndryshme të ishullit.
Bashkimi Evropian përballet me një dilemë të njohur: mbështet administratën greko-qipriote si anëtare, ndërsa komuniteti turko-qipriot mbetet jashtë strukturave politike të BE-së.
Qipro, dikur e përshkruar si një urë mes kontinenteve, sot paraqitet si një pikë kryqëzimi e interesave të shumë aktorëve ndërkombëtarë.
Një ishull, dy administrata dhe një numër në rritje shtetesh të përfshira në dinamikat e tij strategjike./ Përshtati "Pamfleti" nga "Daily Sabah"
Lini një Përgjigje