TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 7 Janar 2026, 14:00

Evropa duhet të bashkohet tani ose do të “vdesë”

Shkruar nga Paul Mason
Evropa duhet të bashkohet tani ose do të “vdesë”
Trump

Operacioni i Trumpit në Karakas tregon se SHBA-ja vepron tashmë si një fuqi pa kufizime. Evropa nuk mund të mbetet më një “fuqi civile” në një botë ujqërish gjeopolitikë. Londrës i duhet ribashkimi urgjent me Bashkimin Doganor për të krijuar një bllok mbrojtës kundër tarifave arbitrare. Duhet të ndërtojmë një pol të ri demokratik me pavarësi ushtarake dhe teknologjike…

Arrestimi i bujshëm i Nikolas Maduros nga forcat speciale amerikane më 3 janar nuk ishte thjesht një operacion kundër narkoterrorizmit, por një shfaqje brutale e “fuqisë së ashpër” që përmbys rregullat e lojës gjeopolitike të pasluftës.

Duke marrë kontrollin e Venezuelës dhe rezervave të saj gjigante të naftës, Donald Trump ka deklaruar de facto fundin e diplomacisë shumëpalëshe dhe institucioneve ndërkombëtare, duke i zëvendësuar ato me një unilateralizëm agresiv, i cili injoron plotësisht nevojat dhe shqetësimet e aleatëve tradicionalë.

Pasojat e këtij akti nisin me zbatimin e asaj që tashmë njihet si “Doktrina Monroe e shekullit XXI”. Ky është hapi i parë i një strategjie që synon mbylljen hermetike të Amerikës Latine ndaj çdo lloj ndikimi nga rivalët.

Uashingtoni po e bën të qartë se kombet e kësaj hemisfere duhet të dëbojnë kapitalin kinez dhe investimet e huaja për t’iu nënshtruar ekskluzivisht interesave amerikane. Për Evropën, kjo është një goditje vdekjeprurëse për projektimin e “fuqisë së butë” nga ana e saj.

Investimet spanjolle, franceze dhe gjermane në rajon janë tashmë në një udhëkryq të rrezikshëm: ose do të shpronësohen tërthorazi përmes rregullave të reja amerikane, ose do të detyrohen të funksionojnë si degëzime të korporatave të SHBA-së.

Së dyti, ky veprim krijon një efekt domino që rrezikon të destabilizojë të gjithë rajonin, me Kubën si shënjestrën e radhës më të afërt në kohë. Duke ia ndërprerë furnizimin me naftën venezueliane - e cila ka qenë kolona vertebrale e mbijetesës së Havanës për dekada - SHBA po përdor urinë dhe kolapsin e plotë ekonomik si mjete të qëllimshme për ndryshimin e regjimit komunist.

Ky precedent tregon se administrata e Donald Trump nuk do të ndalet para asnjë kostoje njerëzore apo destabilizimi rajonal. Për vendet fqinje, si Kolumbia dhe Brazili, kjo do të thotë një valë e re refugjatësh dhe një presion i paprecedentë mbi kufijtë e tyre. Mesazhi është shumë i qartë: stabiliteti rajonal vlen më pak se dominimi strategjik i Uashingtonit.

Hapi i tretë dhe më alarmant për stabilitetin e kontinentit tonë është mundësia e një “pazari të madh” cinik me Moskën. Ekziston një rrezik real që Trump të njohë sferën e ndikimit të Putinit në Ukrainë dhe potencialisht në shtetet baltike, në këmbim të pranimit nga Rusia të kontrollit absolut amerikan mbi Hemisferën Perëndimore.

Kjo lloj diplomacie transaksionale, që të kujton Konferencën e Jaltës të vitit 1945, e nxjerr jashtë loje Evropën. Në këto kushte, ne rrezikojmë të kthehemi në një “treg të hapur”, ku siguria jonë nuk varet më nga traktatet e NATO-s, por nga llogaritë e ftohta mes dy liderëve që e shohin Evropën si një muze të vjetër dhe jo më si një lojtar aktiv.

Së katërti, pushtimi i Venezuelës shënon fillimin e një lufte totale për burimet e energjisë dhe, mbi të gjitha, për mineralet jetike që do të furnizojnë industrinë e gjelbër dhe atë ushtarake.

Duke siguruar tantalin, antimonin dhe kobaltin venezuelian, Uashingtoni po tenton të thyejë monopolin e Kinës në zinxhirin e prodhimit të baterive dhe teknologjive të larta. Megjithatë, kjo “luftë për metalet” do të rrisë kostot për të gjithë globin.

Në rast se Evropa nuk do të arrijë të sigurojë burimet e veta ose të krijojë aleanca alternative, industria jonë e makinave dhe sektori i teknologjisë do të mbeten të varura nga tekat e Uashingtonit për çdo gram lëndë të parë, duke na lënë shumë prapa në garën industriale globale.

Së fundi, ky realitet i ri dikton hapat e pashmangshëm dhe urgjentë që duhet të ndërmarrë Britania dhe Bashkimi Evropian për të siguruar mbijetesën. Evropa duhet të braktisë pasivitetin dhe të ndërtojë një autonomi strategjike që shkon përtej retorikës.

Situata aktuale kërkon një riarmatim masiv dhe të koordinuar: krijimin e një industrie evropiane të mbrojtjes që mund të funksionojë e pavarur nga zinxhirët e furnizimit amerikanë. Për Britaninë, kjo është një zile zgjimi pas dështimit të bujshëm dhe të parashikuar të Brexit.

Londrës i duhet një ribashkim urgjent me strukturat ekonomike evropiane, si Bashkimi Doganor, për të krijuar një bllok unik mbrojtës kundër luftërave tregtare dhe tarifave arbitrare. Evropa duhet ta kuptojë se nuk mund të jetë më një “fuqi civile” në një botë të “ujqërve gjeopolitikë”.

Ne kemi nevojë për një gjeostrategji aktive që përfshin mbrojtjen e përbashkët të kibernetikës, pavarësinë në prodhimin e gjysmëpërçuesve dhe një politikë të jashtme të unifikuar që flet me një zë të fuqishëm.

Nëse nuk do të arrijmë të krijojmë këtë pol të ri të fuqisë demokratike që ka mjetet ushtarake dhe ekonomike për të mbrojtek interesat e veta, Evropa do të pushojë së qeni një subjekt i historisë dhe do të mbetet thjesht një hapësirë gjeografike e sunduar nga diktati i Uashingtonit, Pekinit apo Moskës./Përshtati "Pamfleti", nga “The New World”

evropa te bashkohet do te vdese

1 Komente

  1. T
    Tony

    Ne ne kohen tone dikur keta tipa i quanim GANGO FSHATI ME CORAPE LESHI. Vetem cunat e Tirones e kuptojne kete shprehje.

    Lini një Përgjigje