FLASH
Shkruar nga PamfletiTradhtari më i keq në historinë e shërbimit amerikan vdiq të hënën e kaluar në burg në moshën 84 vjeç. Informacioni që ai u dha sovjetikëve në këmbim të 2.5 milionë dollarëve çoi në vdekjen e më shumë se 10 burimeve të CIA-s dhe rrezikoi operacione të panumërta.
Në vitin 1985, agjentët sovjetikë që punonin me CIA-n dhe agjencitë e tjera perëndimore të inteligjencës papritmas filluan të... zhdukeshin. Informatorët po arrestoheshin nga agjencia sovjetike e inteligjencës KGB , po merreshin në pyetje dhe, në shumicën e rasteve, po ekzekutoheshin.
Një nga këta agjentë të dyfishtë ishte Oleg Gordievsky. Si shef i stacionit të KGB-së në Londër, ai kishte punuar fshehurazi për vite me radhë për agjencinë britanike të inteligjencës së jashtme MI6. Por në një moment, ai e gjeti veten në Moskë, i droguar, i rraskapitur pas pesë orësh marrje në pyetje dhe përballur me mundësinë shumë reale të ekzekutimit nga një skuadër ruse.
Gordievsky i shpëtoi vdekjes mezi pasi MI6 arriti ta nxirrte jashtë Bashkimit Sovjetik , të fshehur në bagazhin e një makine. "Për gati nëntë vjet u përpoqa të zbuloja se kush ishte burimi që më tradhtoi dhe nuk kisha asnjë përgjigje", tha ai në një intervistë me BBC-në më 28 shkurt 1994. Dy muaj më vonë, Gordievsky do të merrte përgjigjen e tij kur u ekspozuan veprimet e oficerit të lartë të CIA-s Aldrich Ames, "tradhtari më i keq në historinë e shërbimit amerikan" .
#OTD 1985, veteran CIA officer Aldrich Ames walked into the Soviet Embassy in Washington, D.C. and volunteered to spy for the KGB. Over the next nine years, he compromised over 100 Soviet and East European cases and multiple U.S. assets, some of whom were later executed. pic.twitter.com/ytp5Jjgw4J
— NCSC Director Wes Street (@NCSCStreet) April 16, 2021
Ames, i cili u dënua me burgim të përjetshëm për spiunazh për Moskën, vdiq në burg të hënën në moshën 84 vjeç, thanë autoritetet amerikane.
Vdekja e agjentit të dyfishtë famëkeq, i njohur me nofkën "Bell" nga KGB-ja, ka nxjerrë në dritë një nga rastet më shkatërruese në historinë e inteligjencës amerikane. Zbulimi i tradhtisë së Ames në vitin 1994 tronditi Uashingtonin dhe u mbajt në histori si një shembull i dhimbshëm se si një person i brendshëm mund të shkaktojë dëme strategjike.
Por si arriti ky njeri, i cili kishte shërbyer për dekada si analist i kundërzbulimit të CIA-s, të shiste sekretet më të ndjeshme të vendit të tij te armiku i tij më i madh?
Veprimi i "Kolokol"
Më 28 prill 1994, Aldrich Ames pranoi zbulimin e identiteteve të më shumë se 30 agjentëve që spiunonin për Perëndimin dhe kompromentimin e mbi 100 operacioneve sekrete . I njohur për KGB-në me emrin e koduar "Kolokol" ("Zilja"), tradhtia e Ames rezultoi në ekzekutimin e të paktën dhjetë burimeve të CIA-s, përfshirë Dmitry Polyakov, një oficer i lartë në kundërzbulimin ushtarak sovjetik i cili kishte ofruar informacione për Perëndimin për më shumë se 20 vjet.
Sipas BBC-së, pozicioni i Ames si kreu i divizionit të kundërzbulimit sovjetik të CIA-s luajti një rol vendimtar në shkallën e dëmit që ai shkaktoi. Ky rol i siguroi atij akses pothuajse të pakufizuar në informacionin e klasifikuar në lidhje me operacionet e fshehta të SHBA-së kundër Bashkimit Sovjetik dhe, më e rëndësishmja, në identitetin e agjentëve që vepronin në terren.
Në të njëjtën kohë, pozicioni i tij i lejonte të merrte pjesë në informime dhe marrje në pyetje të drejtuesve nga agjenci të tjera të inteligjencës perëndimore.
Përmes këtij procesi, ai ra në kontakt edhe me Oleg Gordievskyn, agjentin më të vlefshëm të Britanisë, një kolonel i KGB-së i cili u jepte informacione kritike shërbimeve britanike MI6 dhe MI5. Kjo krijoi situatën paradoksale në të cilën "dezertuesi kryesor i KGB-së po merrej në pyetje nga agjenti kryesor i KGB-së"!
"Amerikanët ishin jashtëzakonisht të kujdesshëm dhe vërtet të mirë në regjistrimin e raporteve të mia", kishte deklaruar Gordievsky. "Isha i emocionuar. Më pëlqenin amerikanët. Doja të ndaja njohuritë e mia me ta, dhe tani e kuptoj se [Ames] ishte ulur aty. Që do të thotë se çdo informacion të ri që jepja, ai duhej t'ia kalonte KGB-së."
Alkooli, afera jashtëmartesore dhe shumë telashe
Aldrich Ames u prezantua me botën e spiunazhit në një moshë të re. Babai i tij ishte analist i CIA-s dhe e ndihmoi të punësohej nga agjencia pasi la kolegjin. Vendimi i tij i mëvonshëm për t'u bërë agjent i dyfishtë për Moskën nuk duket se ka pasur një sfond ideologjik, por më tepër të ketë qenë i lidhur me motive financiare.
Në vitet e para të karrierës së tij, ai ishte një oficer premtues i kundërzbulimit. Në fund të viteve 1960, ai u dërgua në Turqi, së bashku me gruan e tij të atëhershme dhe kolegen e tij agjente të CIA-s, Nancy Segebarth , me detyrën e rekrutimit të agjentëve të huaj. Megjithatë, në vitin 1972, ai u thirr në selinë e agjencisë, pasi eprorët e tij e konsideruan të papërshtatshëm për punë operative. Pasi u kthye në Shtetet e Bashkuara, ai studioi rusisht dhe mori përsipër detyrën e planifikimit të operacioneve kundër zyrtarëve sovjetikë.
Karriera e tij filloi të rrëzohej për shkak të alkoolizmit , gjë që i kishte ndodhur edhe babait të tij. Në vitin 1972, ai u gjet i dehur në një "situatë të papërshtatshme" me një punonjëse femër të CIA-s, ndërsa në vitin 1976 la një çantë me dokumente të klasifikuara në një stacion metroje.
Në një përpjekje për të "kthyer faqen" në jetën e tij, Ames pranoi një detyrë të re në Meksikë në vitin 1981, por sjellja problematike dhe abuzimi vazhduan. Ai u përfshi në një aksident me makinë dhe ishte aq i dehur sa nuk mund t'u përgjigjej pyetjeve të policisë. Përveç kësaj, një incident në një aktivitet diplomatik bëri që një epror të rekomandonte që ai të vlerësohej për varësi nga alkooli.
Në të njëjtën kohë, Ames kishte afera jashtëmartesore, njëra prej të cilave rezultoi vendimtare. Në fund të vitit 1982, ai u përfshi me atasheun kulturor kolumbian Maria del Rosario Casas Dupuy, e cila punonte për CIA-n. Marrëdhënia e tyre u zhvillua në një marrëdhënie serioze, duke e bërë Ames të vendoste të divorcohej nga gruaja e tij e parë, të martohej me Rosarion dhe të kthehej së bashku në Shtetet e Bashkuara.
Nga borxhet në një jetë luksoze me gruan e tij të re
Pavarësisht sjelljes së tij problematike dhe rezervave të eprorëve të tij, Aldrich Ames çuditërisht vazhdoi të merrte ngritje në detyrë . Pasi u kthye në selinë e agjencisë në vitin 1983, ai u bë kreu i degës së kundërzbulimit për operacionet sovjetike, duke fituar akses të gjerë dhe praktikisht të papenguar në informacionin rreth aktiviteteve tepër sekrete të CIA-s.
Në të njëjtën kohë, problemet e tij financiare kishin filluar të rriteshin. Sipas marrëveshjes së divorcit me gruan e tij të parë, ai kishte marrë përsipër shlyerjen e borxheve të tyre të përbashkëta dhe pagesën e pensionit mujor. Situata u përkeqësua më tej nga stili i jetesës ekstravagante të gruas së tij të re, Rosario, me blerje të shtrenjta dhe telefonata të shpeshta me familjen e saj në Kolumbi. Ai më vonë pranoi se presioni në rritje financiar i kishte dhënë idenë e shitjes së sekreteve në të cilat kishte akses, duke deklaruar se "Ndjeva një presion të madh financiar, megjithëse duke parë prapa kuptova se po e teproja".
Së bashku me gruan e tij Rosario, Ames dyshohet se u kishte kaluar informacione sovjetikëve që nga viti 1985. Stili i jetesës luksoze të çiftit në atë kohë kishte ngritur dyshime. Familja Ame ngiste një Jaguar të shtrenjtë , kishte llogari bankare në Zvicër dhe shpenzonte rreth 50,000 dollarë në vit për kartat e kreditit.
Hapi i parë i tradhtisë
Më 16 prill 1985, pasi piu mjaftueshëm alkool për të fituar guximin e tij, Ames hyri drejt e në ambasadën sovjetike në Uashington. Atje, ai i dorëzoi recepsionistes një zarf që përmbante emrat e agjentëve të dyfishtë, dokumente që vërtetonin statusin e tij si oficer i CIA-s dhe një shënim që kërkonte 50,000 dollarë. Më vonë ai dëshmoi në Senat se fillimisht mendoi se ishte një transaksion i vetëm që do ta ndihmonte të dilte nga vështirësia financiare.
Por shpejt e kuptoi se "ai e kishte kaluar vijën dhe nuk kishte kthim prapa".
Për nëntë vitet e ardhshme, Ames u pagua rregullisht për të dorëzuar sasi të mëdha informacioni tepër sekret në KGB . Ai mori dokumente të klasifikuara (të cilat përfshinin gjithçka, nga të dhënat mbi sistemet e mbikëqyrjes të lidhura me objektet hapësinore të Moskës deri te teknologjia e aftë për të matur kokat bërthamore të raketave sovjetike), i mbështolli ato në qese plastike dhe i nxori kontrabandë nga zyrat e CIA-s pa u shqetësuar.
Për shkak të pozicionit të tij, i cili siguronte kontakte zyrtare me diplomatët rusë, ai shpesh mund të takonte punonjësit e tij ballë për ballë pa ngjallur dyshime. Në të njëjtën kohë, ai la dosje me dokumente të klasifikuara në vende të fshehura të paracaktuara, të ashtuquajturat " dead drops" , duke kryer kështu një nga rrjedhjet më të gjera dhe katastrofike të sekreteve në historinë e inteligjencës amerikane.
Nëpërmjet informacionit të Ames, KGB-ja arriti të identifikonte pothuajse të gjithë agjentët e CIA-s në Bashkimin Sovjetik, duke çuar në mënyrë efektive në rrëzimin e operacioneve të fshehta amerikane në vend. "Nuk di për ndonjë rast tjetër të një spiuni në Shtetet e Bashkuara që ka shkaktuar një humbje kaq të madhe jetësh, për sa i përket rrjeteve të inteligjencës njerëzore", tha për BBC-në në vitin 2015 agjenti i FBI-së Leslie J. Weiser, i cili ishte i përfshirë në hetimin që çoi në arrestimin e Ames.
Zhdukja e papritur e kaq shumë burimeve të CIA-s shkaktoi një zile alarmi në agjenci në vitin 1986, duke e bërë atë të fillonte kërkimin për tradhtarin brenda radhëve të saj. Megjithatë, Ames arriti të vazhdonte aktivitetet e tij i pashqetësuar për gati një dekadë!
Për tradhtinë e tij, ai u shpërblye me bollëk, duke marrë një total prej rreth 2.5 milionë dollarësh nga Bashkimi Sovjetik. Ai nuk bëri asnjë përpjekje të veçantë për të fshehur rehatinë e tij financiare. Edhe pse paga e tij vjetore nuk i kaloi kurrë 70,000 dollarët, ai bleu një shtëpi me vlerë 540,000 dollarë me para në dorë dhe shpenzoi dhjetëra mijëra të tjera për rinovime. Stili i tij luksoz i jetesës dhe shpenzimet e pashpjegueshme ishin në fund të fundit ato që e vunë nën vëzhgim dhe çuan në arrestimin e tij nga FBI në vitin 1994.
Pas arrestimit të tij, Ames bashkëpunoi me autoritetet amerikane, duke zbuluar shkallën e plotë të aktiviteteve të tij të spiunazhit si pjesë e një marrëveshjeje pranimi të fajësisë që përfshinte një dënim më të lehtë për gruan e tij, Rosario.
Ajo pranoi se kishte dijeni për paratë dhe kontaktet e tij me sovjetikët dhe u lirua pas pesë vitesh burg.
Ames, oficeri më i lartë i CIA-s i ekspozuar ndonjëherë si agjent i dyfishtë, mbeti i burgosur në një burg federal amerikan në Terre Haute, Indiana, deri në vdekjen e tij në fillim të kësaj jave.
Lini një Përgjigje