FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Uashingtoni dhe Teherani kanë arritur një marrëveshje pas javësh tensionesh, megjithatë zbatimi i saj dhe ndikimi në rajon mbeten ende të paqarta…
Pas një serie përpjekjesh të pasuksesshme dhe negociatash të gjata, Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë arritur më në fund një marrëveshje, ndërsa të dyja palët e paraqesin atë si një sukses diplomatik.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se “kjo marrëveshje e madhe do të sjellë paqe dhe siguri në të gjithë rajonin”. Nga ana tjetër, zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, vlerësoi atë që ai e quajti arritje ushtarake të vendit të tij, teksa konfirmoi nënshkrimin e Memorandumit të Mirëkuptimit.
Sipas palëve të përfshira dhe ndërmjetësit Pakistan, marrëveshja parashikon heqjen e bllokadës amerikane ndaj porteve iraniane, si edhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, të cilën Irani e kishte mbyllur. Megjithatë, këto masa mund të mos hyjnë në fuqi menjëherë.
Një zhvillim i tillë do të lehtësonte presionin mbi administratën amerikane për shkak të ndikimit negativ që mbyllja e Hormuzit ka pasur në ekonominë globale. Në të njëjtën kohë, ekonomia iraniane, e goditur rëndë nga sanksionet dhe izolimi, mund të përfitojë nga zbutja e kufizimeve tregtare.
Kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif, i cili ishte i pari që njoftoi arritjen e marrëveshjes, tha se dokumenti parashikon gjithashtu “ndërprerjen e menjëhershme dhe të përhershme të operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë Libanin”.
Megjithatë, realizimi i këtij objektivi mbetet i pasigurt. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu nuk ka dhënë sinjale se është i gatshëm të ndalojë ofensivën aktuale të Izraelit kundër Hezbollahut në Liban.
Vetëm gjatë javës së fundit, dy sulme izraelite ndaj periferive jugore të Bejrutit, në përgjigje të raketave të lëshuara nga Hezbollahu drejt veriut të Izraelit, rrezikuan të minonin të gjithë procesin diplomatik.
Sipas raportimeve, Irani u tërhoq në momentet e fundit nga një tjetër sulm me raketa ndaj Izraelit për të mos rrezikuar finalizimin e marrëveshjes.
Për këtë arsye, mbetet e paqartë nëse marrëveshja do të sjellë një qetësim të qëndrueshëm në Liban, ku dy armëpushime të mëparshme nuk kanë arritur të mbahen.
Ndërkohë, vendet arabe të Gjirit pritet ta mirëpresin marrëveshjen, pasi ajo mund të reduktojë, të paktën përkohësisht, rrezikun e sulmeve iraniane me raketa ndaj territorit të tyre. Kërcënime të tilla kanë ngritur shqetësime serioze për modelin ekonomik të Emirateve të Bashkuara Arabe, Katarit dhe Arabisë Saudite, i cili mbështetet në stabilitetin rajonal dhe investimet ndërkombëtare.
Një nga aspektet më të rëndësishme të marrëveshjes për Shtetet e Bashkuara mbetet programi bërthamor iranian. Ende nuk është e qartë nëse dokumenti përmban garanci dhe mekanizma të mjaftueshëm për të parandaluar zhvillimin e një arme bërthamore nga Irani.
Ky ishte edhe argumenti kryesor i SHBA-së dhe Izraelit për ndërmarrjen e veprimeve ushtarake. Mediat shtetërore iraniane kanë lënë të kuptohet se marrëveshja mund të përfshijë një mekanizëm të tillë, por detajet mbeten të paqarta dhe pritet të jenë objekt negociatash intensive në fazat e ardhshme.
Ceremonia zyrtare e nënshkrimit ende nuk është zhvilluar dhe pritet të mbahet pas disa ditësh. Duke pasur parasysh kthesat e shumta që ka marrë ky proces javët e fundit, askush nuk mund të garantojë se rruga drejt zbatimit të plotë të marrëveshjes do të jetë e lehtë.
Për momentin, megjithatë, marrëveshja ka reduktuar pjesërisht pasigurinë që ka shoqëruar konfliktin, i cili për javë të tëra ka lëvizur mes perspektivës së armëpushimit dhe rrezikut të përshkallëzimit ushtarak. /Përshtatur nga BBC/
Lini një Përgjigje