FLASH
Shkruar nga Tom Kington
Migracioni po ndryshon fytyrë, por nuk po zhduket si fenomen. Përkundrazi, ai po transformohet nga një krizë refugjatësh lufte në një lëvizje globale të diktuar nga pabarazia ekstreme dhe kriza mjedisore. Evropa duhet të kuptojë se muret e larta mund të blejnë kohë, por ato nuk mund ta mbajnë jashtë një botë që po digjet nga brenda...
Një dekadë pas krizës së vitit 2015, kur mbi 1 milion njerëz ndryshuan përgjithmonë diskursin politik të kontinentit, Evropa po hyn në një fazë të re dhe të panjohur. Megjithëse statistikat flasin për një rënie të ndjeshme të mbërritjeve klandestine, kjo qetësi relative
nuk është produkt i një zgjidhjeje përfundimtare, por i një riorganizimi të dhunshëm të gjeopolitikës botërore. Nga rrugët e pluhurosura të Damaskut deri te savanat e nxehta të Sahelit, harta e lëvizjes njerëzore po rishkruhet para syve tanë.
“Efekti Siri”: Kur shpresa e mposht eksodin
Për vite me radhë, Siria ishte motori kryesor i migracionit drejt Bashkimit Evropian. Rrëzimi i regjimit të Bashar Al-Asadit ka sjellë një kthesë që pak analistë e parashikuan kaq të shpejtë: sirianët po kthehen në shtëpi. Me mbi 700.000 të riatdhesuar në një kohë rekord, “Rruga e Ballkanit” po shndërrohet në një rrugë dytësore.
Rënia me 43 për qind e kalimeve në këtë aks gjatë vitit 2025, tregon se kur një konflikt merr fund apo ndryshon drejtim, dëshira për t’u kthyer në atdhe mbetet më e fortë se tundimi për të kërkuar azil në Evropë. Megjithatë, për burokratët e Brukselit ky “lehtësim” është vetëm gjysma e historisë.
Afrika Perëndimore: Vatra që po e zëvendëson Lindjen e Mesme
Ndërsa sytë e botës ishin tek Siria dhe Afganistani, një krizë shumë më komplekse po ziente në Afrikën Perëndimore. Mali dhe Burkina Faso janë sot epiqendrat e një vale të re që kërcënon stabilitetin evropian. Këtu, migracioni nuk nxitet vetëm nga lufta, por nga një kombinim vdekjeprurës i xhihadizmit dhe kolapsit ekologjik.
Me një popullsi në Mali që është dyfishuar në 24 milionë, dhe me një ekonomi që po gjunjëzohet nga thatësirat e shkaktuara nga ndryshimet klimatike, njerëzit aty gjenden mes dy zjarreve: militantëve radikalë dhe dështimit të shtetit. Ekspertët paralajmërojnë se nëse dhuna zgjerohet edhe në Senegal apo Bregun e Fildishtë, Evropa do të përballet me një fluks që nuk do të mund të ndalet as me gardhe dhe as me roje bregdetare.
Kostoja e lartë e delegimit të mbrojtjes së kufijve
Strategjia aktuale e BE-së mund të përmblidhet në një fjali: “T'i mbajmë larg me çdo kusht!”. Përmes marrëveshjeve financiare me vende si Mauritania, Egjipti dhe Tunizia, Brukseli ka arritur të delegojë tek palët e treta menaxhimin e kufijve.
Miliona euro po derdhen në xhepat e regjimeve, që shpesh kanë rekorde të dyshimta të respektimit të të drejtave të njeriut, vetëm për të siguruar që gomonet me emigrantë të mos prekin ujërat evropiane. Modeli “para në këmbim të mbrojtjes”, ka funksionuar në një periudhë afatshkurtër.
Këtë e dëshmon rënia me 60 për qind e mbërritjeve në Ishujt Kanarie, por ai krijon një varësi të rrezikshme. Sepse udhëheqës autokratë si Khalifa Haftar në Libi apo Kais Saied në Tunizi, po e përdorin migracionin si një “rubinet” politik, të cilin e hapin dhe e mbyllin për të ushtruar presion mbi diplomatët evropianë.
Rrugët e reja ajrore dhe “vatrat e nxehta” ende aktive
Pavarësisht rënies së përgjithshme të zbarkimeve, rrjetet e trafikimit po tregohen jashtëzakonisht të adaptueshme ndaj rrethanave të reja. Një fenomen i ri po shqetëson Frontex-in: “emigracioni përmes paketave turistike”.
Mijëra shtetas nga Bangladeshi po fluturojnë drejt Dubait dhe më pas në Libi, duke hyrë në Evropë brenda pak ditësh përmes rrugëve ajrore të organizuara mirë. Nga ana tjetër, Algjeria po shfaqet si një lojtare kyçe. Duke qenë porta kryesore për emigrantët nga Mali, qëndrimi i Algjerisë në vitin 2026, do të varet më shumë nga interesat e saj gjeopolitike (siç është çështja e Saharasë Perëndimore) se sa nga ndonjë frymë bashkëpunimi humanitar me BE-në.
Dilema e madhe: Vigjilencë apo vetëkënaqësi?
Edhe pse Matthew Saltmarsh nga OKB-ja thotë se situata është “e menaxhueshme”, ky nuk është momenti për të ulur vigjilencën. Shifrat e ulëta të zbarkimeve të vitit që po lëmë pas, janë një mundësi që Evropa të reformojë sistemet e saj të azilit dhe të investojë realisht në vendet e origjinës, përpara se vala tjetër - e nxitur nga ndryshimet e klimës dhe uria në Afrikë - të mbërrijë brigjet e saj.
Migracioni po ndryshon fytyrë, por nuk po zhduket si fenomen. Përkundrazi, ai po transformohet nga një krizë refugjatësh lufte në një lëvizje globale të diktuar nga pabarazia ekstreme dhe dështimi i mjedisit. Evropa duhet të kuptojë se muret e larta mund të blejnë kohë, por ato nuk mund ta mbajnë jashtë një botë që po digjet nga brenda./Përshtati "Pamfleti" nga “Sunday Times”
Lini një Përgjigje