TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota18 Mars 2025, 08:30

Detajet e planit multimiliardësh të ndihmës ushtarake për Ukrainën; ku fshihet ‘djalli’?

Shkruar nga Pamfleti

Detajet e planit multimiliardësh të ndihmës ushtarake për

Plani i Kallas do të lejonte gjithashtu përfshirjen e vendeve jo anëtare të BE-së si Norvegjia apo Mbretëria e Bashkuar, megjithëse mbetet ende e paqartë se në cilat kushte do të përfshiheshin ato.

Vendet e BE-së po përpunojnë detajet e një plani të ri të ndihmës ushtarake shumë miliardëshe për Ukrainën, por pikat kyçe të ngecjes për pjesëmarrjen dhe llogaritjen e kontributeve mbeten.

Ministrat e Jashtëm të BE-së diskutuan të hënën draftin e fundit të planit, të qarkulluar midis vendeve anëtare të BE-së, ku parashikohet 20 deri në 40 miliardë euro ndihmë ushtarake për Ukrainën këtë vit.

"Ka një mbështetje të gjerë politike për një iniciativë mbrojtëse prej 40 miliardë eurosh, por sigurisht, tani diskutimi është rreth detajeve," u tha gazetarëve pas bisedimeve kryediplomatja e BE-së, Kaja Kallas.

Kallas shtoi se "të gjithë në tryezë e kuptuan se ne duhet të tregojmë vendosmërinë tonë tani dhe të mbështesim Ukrainën në mënyrë që ajo të mund të mbrohet."

Plani, siç është parashtruar, përfshin shpenzimin e 5 miliardë eurove për 2 milionë fishekë municionesh artilerie të kalibrit të madh dhe shpenzime të mëtejshme për sistemet e mbrojtjes ajrore, raketat, dronët, avionët luftarakë dhe pajisje të tjera vdekjeprurëse dhe jo vdekjeprurëse.

Udhëheqësit e BE-së pritet të diskutojnë nismën kur të takohen në Bruksel të enjten, pasi nuk u futën në detaje mbi këtë çështje dy javë më parë.

Sipas diplomatëve të BE-së, shumica e vendeve – përfshirë Kroacinë, Gjermaninë, Holandën, Finlandën, Suedinë, Danimarkën, Çekinë, Rumaninë, Poloninë dhe vendet baltike, ndër të tjera – janë në favor të lëvizjes drejt një marrëveshjeje të shpejtë dhe bashkimit të një figure mjaft ambicioze në propozim.

Por një numër detajesh teknike mbeten të paqarta – duke përfshirë vlerën totale të paketës. Diplomatët e BE-së i kanë përshkruar diskutimet si "të ndërlikuara" dhe thanë se nuk presin një marrëveshje këtë javë.

Që iniciativa të ecë përpara, mbeten pyetje kyçe mbi pjesëmarrjen dhe mënyrën se si do të llogariten kontributet.

Një zgjidhje e mundshme do të ishte kërkimi i një 'koalicioni të të gatshëmve' për kontribute në natyrë dhe në para në fondin e ardhshëm, në vend të një instrumenti financiar të bazuar në pëlqimin e të gjithë BE27.

Kjo do të ndihmonte në anashkalimin e vetos së mundshme nga Hungaria, e cila pritet të mbajë kundërshtimin e saj të gjatë për të ofruar ndonjë mbështetje të mëtejshme ushtarake për Ukrainën.

Ministri i Jashtëm, Péter Szijjártó, përsëriti sërish të hënën se Budapesti “nuk do të tërhiqet zvarrë në këtë proces, as nuk do të lejojmë që paratë e taksapaguesve hungarezë të përdoren për të financuar furnizimet me armë në Ukrainë”. Sllovakia gjithashtu ka thënë se nuk do të marrë pjesë në fond.

Plani i Kallas do të lejonte gjithashtu përfshirjen e vendeve jo anëtare të BE-së si Norvegjia apo Mbretëria e Bashkuar, megjithëse mbetet ende e paqartë se në cilat kushte do të përfshiheshin ato.

Çështje edhe më të vështira lidhen me mënyrën se si do të llogaritet kontributi i secilit vend pjesëmarrës.

Sipas propozimit të fundit, kontributet do të përcaktoheshin duke përdorur të ardhurat kombëtare bruto (GNI) si një tregues kyç, i cili do të siguronte që vendet të japin donacione sipas "peshës së tyre ekonomike".

Ndërsa kjo shihet si e drejtë nga shumica dërrmuese e shteteve më të vogla anëtare të BE-së, të cilat shpesh kanë tejkaluar peshën e tyre ekonomike në ofrimin e ndihmës për Ukrainën, vendet më të mëdha – përfshirë Francën, Italinë dhe Spanjën – mbeten ngurruese.

Por ky peshim do t'i detyronte vendet që kanë kontribuar më pak se vendet e Evropës Veriore ose Lindore të "kontribuojnë pjesën e tyre të drejtë", tha një diplomat i BE-së.

“Iniciativa e Kallas ndihmon në strukturimin dhe fokusimin e mendjes, dhe të gjitha bisedat për numërimin e dyfishtë apo jo (…) janë një çështje nëse macja është e zezë apo e bardhë [nëse paratë janë të freskëta apo jo],” tha një diplomat i dytë i BE-së.

Mbetet e paqartë se si do të llogariteshin garancitë e ardhshme të sigurisë për Ukrainën, siç është policimi në terren, pas arritjes së armëpushimit, nëse do të ndodhte këtë vit.

Vendet anëtare të BE-së kanë kërkuar gjithashtu sqarime se si do të merren parasysh 18 miliardë euro nga fitimet e papritura nga asetet e ngrira të Rusisë. /Përshtati Pamfleti nga Euractiv/

Lini një Përgjigje