FLASH
Shkruar nga Pamfleti
SHBA synojnë të godasin ekonominë iraniane, ndërsa rritet rreziku i përshkallëzimit në Hormuz...
Presidenti amerikan Donald Trump duket se ka arritur në një përfundim që po përcakton fazën e re të konfliktit me Iranin: nëse javë të tëra sulmesh ajrore nuk kanë thyer rezistencën e Teheranit, atëherë presioni ekonomik mund ta bëjë këtë.
Në këtë logjikë, bllokada detare në Ngushticën e Hormuzit hyri në fuqi në orën 17:00 sipas kohës së Greqisë, menjëherë pas dështimit të bisedimeve të fundjavës në Pakistan, të cilat nuk prodhuan asnjë përparim. Në këtë kuadër, Trump paralajmëroi përmes një postimi në “Truth Social” se SHBA do të godasin çdo anije që afrohet pranë zonës së bllokadës.
“Marina e Iranit ndodhet në fund të detit, plotësisht e shkatërruar – 158 anije. Ajo që nuk kemi goditur janë disa nga anijet e vogla të ashtuquajtura ‘të sulmit të shpejtë’, sepse nuk i kemi konsideruar si kërcënim të madh. Paralajmërim: nëse ndonjë nga këto anije afrohet pranë bllokadës sonë, do të goditet menjëherë, me të njëjtin sistem që përdorim kundër trafikantëve në det. Është i shpejtë dhe i ashpër. 98,2% e drogës që hyn në SHBA përmes detit është ndalur”, shkruan Trump.
Kjo lëvizje nuk përfaqëson thjesht një rritje të presionit ushtarak, por hap një kapitull të ri në konflikt, ku Uashingtoni synon të godasë Iranin jo vetëm në fushën e betejës, por edhe në bazat e tij ekonomike: eksportet, portet dhe rrjedhat tregtare. Në këtë mënyrë testohet jo vetëm kapaciteti ushtarak i Iranit, por edhe qëndrueshmëria e regjimit përballë një presioni të zgjatur ekonomik.
Megjithatë, për palën amerikane mbetet e paqartë nëse kjo strategji do të sjellë rezultatet e pritura. Ekspertët theksojnë se Teherani ka treguar në të kaluarën aftësi për të përballuar kosto të larta, sidomos kur konsideron se janë në lojë interesat strategjike dhe mbijetesa e tij. Kjo nënkupton se bllokada mund të rrisë presionin, por nuk garanton domosdoshmërisht një tërheqje politike.
Nga ana tjetër, Irani ka disa opsione për të reaguar. Sipas analizave të Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS), Teherani mund të përpiqet të anashkalojë Ngushticën e Hormuzit përmes rrugëve alternative të eksportit, si gazsjellësit drejt Irakut, Turqisë dhe Armenisë, apo përmes terminaleve në Detin Kaspik.
Një tjetër opsion është zgjerimi i rrjeteve informale të tregtisë, përfshirë kontrabandën e karburantit përmes kufirit me Pakistanin ose përzierjen e naftës iraniane me atë irakiane, një praktikë e përdorur edhe më parë.
Opsioni i tretë, dhe më i rrezikshmi, mbetet reagimi ushtarak, përfshirë sulme ndaj njësive detare amerikane ose aktivizimin e aleatëve rajonalë, si Houthit, për të ushtruar presion në pika të tjera strategjike si Bab el-Mandeb.
Situata në terren pasqyron tashmë këtë klimë tensioni. Trafiku në Ngushticën e Hormuzit vazhdon, por nën mbikëqyrje të shtuar dhe me një nivel të lartë pasigurie. Dhjetëra anije janë raportuar në zonat përreth porteve kryesore iraniane si Bandar Abbas dhe Bushehr, ndërsa lëvizjet e cisternave dhe anijeve tregtare tregojnë një rritje të kujdesit dhe devijimeve.
Strategjia amerikane duket se synon jo domosdoshmërisht mbylljen totale të ngushticës, por krijimin e një mjedisi ku kostoja, rreziku dhe pasiguria rriten gradualisht për Iranin dhe partnerët e tij tregtarë.
Megjithatë, kërcënimet e Trump ndaj anijeve të vogla iraniane tregojnë edhe një dimension tjetër të konfliktit. Analistët ushtarakë theksojnë se pikërisht këto mjete të vogla dhe të shpejta përbëjnë një nga elementët kryesorë të strategjisë asimetrike të Iranit, të afta për të krijuar destabilizim të madh me mjete relativisht të kufizuara.
Në këtë kuadër, SHBA mund të synojnë një model presioni të vazhdueshëm dhe të shpërndarë në kohë, me goditje të targetuara dhe pa hyrë menjëherë në një konflikt të hapur në shkallë të gjerë.
Megjithatë, Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga pikat më të ndjeshme të ekonomisë globale. Çdo përshkallëzim i zgjatur në këtë zonë pritet të reflektohet jo vetëm në aspektin ushtarak, por edhe në çmimet e energjisë, kostot e transportit dhe stabilitetin ekonomik global.
Në këtë fazë, pyetja kryesore mbetet nëse presioni ekonomik dhe ushtarak i SHBA do të mjaftojë për të detyruar Iranin në lëshime, apo nëse konflikti do të shndërrohet në një provë të gjatë qëndrueshmërie mes dy palëve. /Përshtatur nga "Protothema"
Lini një Përgjigje