FLASH
Shkruar nga Freddie Sayers
Joe Kent zbardh prapaskenat e dorëheqjes: Si u sabotua marrëveshja e paqes me Iranin dhe pse Trump po rrezikon një luftë që mund të shkatërrojë dollarin dhe Amerikën...
Joe Kent, deri para pak kohësh kreu i Njësisë Kombëtare Kundër Terrorizmit në administratën Trump, ka dhënë dorëheqjen në shenjë proteste ndaj fushatës ushtarake në Iran. Në këtë intervistë, ai shpjegon arsyet e largimit dhe ndikimin e jashtëm në vendimmarrjen e Shtëpisë së Bardhë.
Si i shihni dy kampet brenda administratës Trump sa i përket Iranit?
Ekziston një ndarje mes “skifterëve” dhe “frenuesve”. Skifterët janë republikanët tradicionalë që kërkojnë përmbysjen e regjimit në Teheran. Nga ana tjetër, ne që bëjmë pjesë te “frenuesit”, besojmë se ndryshimi i regjimeve me forcë ka dështuar kudo - në Irak, Siri apo Libi - duke sjellë vetëm katastrofa. Ne propozojmë përdorimin e diplomacisë dhe fuqisë ekonomike, duke i kufizuar sulmet ushtarake vetëm në raste specifike që nuk na përfshijnë në konflikte të gjata.
Ju pretendoni se lobi izraelit ka ndikuar direkt te Presidenti për sulmin ndaj Iranit. Si funksionon ky ndikim?
Në fillim të administratës, Trump ishte në një pozitë të shkëlqyer për të negociuar me Iranin. Ai kishte treguar forcë duke vrarë Soleimanin gjatë mandatit të tij të parë, por pa rënë në kurthin e një lufte të pafundme.
Por izraelitët dhe mbështetësit e tyre në mediat amerikane, filluan të përsëritnin vazhdimisht se Irani nuk duhet të ketë asnjë kapacitet pasurimi bërthamor. Kjo narrativë u adoptua nga qeveria jonë, duke bllokuar çdo hapësirë për negociata.
Izraelitët na vendosën në një pozitë ku sulmi dukej i pashmangshëm, jo sepse Irani po na sulmonte ne, por sepse Izraeli do të sulmonte Iranin dhe ne do të detyroheshim të hynim në luftë për t’i mbrojtur ata.
Po thoni se izraelitët po prodhonin enkas dezinformata për të bindur Trumpin të shkonte në luftë?
Ata e bindën Presidentin se çdo lloj pasurimi bërthamor do të thotë armë bërthamore, gjë që nuk është e vërtetë. Edhe pse kishim të dhëna që nga viti 2004 se iranianët kishin një ndalim të brendshëm fetar për armët bërthamore, lobi izraelit e deformoi të vërtetën për ta bërë presidentin të besonte se diplomacia me ta ishte e pamundur.
Këshillat që ai merrte dominoheshin nga ky ekosistem pro-izraelit, i cili diktonte afatet tona drejt luftës, pavarësisht se objektivat tanë strategjikë ndryshojnë nga ato të Izraelit.
Cili ishte qëndrimi juaj gjatë debateve mbi “Luftën 12-Ditore” të vitit të kaluar?
Unë isha kundër përshkallëzimit dhe këmbëngulja se nuk duhej ta lejonim Izraelin të diktonte agjendën tonë ushtarake. Duhej t’u thoshim qartë atyre se do t’i mbronim nëse sulmoheshin, por nëse ata kalonin në sulm, ndihma jonë do të ndërpritej.
Madje, besoj se Steve Witkoff ishte shumë afër një marrëveshjeje me iranianët në maj-qershor. Ata kishin rënë dakord për moszhvillimin e armëve bërthamore. Por kjo marrëveshje ishte një kërcënim për objektivat strategjike të Izraelit, prandaj edhe u sabotua.
Pse vendosët që të jepnit dorëheqjen pikërisht tani?
Si një veteran i ushtrisë, ndjeva se detyra ime ishte të flisja. Kur pashë se debatet e forta brenda administratës u zëvendësuan nga një grup shumë i ngushtë këshilltarësh që vetëm miratonin përshkallëzimin e situatës, e kuptova se zëri ynë nuk po dëgjohej më.
S’mund të qëndroja në heshtje ndërkohë që po na tërheqin drejt një “kënete” që do të detyrojë brezin e ardhshëm të vdesë në një luftë të panevojshme. Duke u larguar nga detyra, shpresoj t’i tregoj presidentit përmes medias se ai ka ende opsione të tjera.
Disa thonë se deri tani fushata ka qenë “e pastër”, pra vetëm me bombardime ajrore. A ka shanse që Trump të shmangë luftën tokësore?
Jo, sepse pasojat këtë herë janë globale. Ndikimi në çmimin e energjisë, Ngushticën e Hormuzit dhe prodhimin e plehrave kimikë do të jetë shkatërrues. Problemi është se ne nuk kemi një qëllim strategjik të qartë.
Po e shkatërrojmë infrastrukturën e tyre, por nuk e dimë çfarë do të ndodhë më pas. Nëse nuk i frenojmë izraelitët, ata do të vazhdojnë përshkallëzimin sepse e shohin këtë si mundësinë e tyre të vetme për të zhdukur regjimin, pavarësisht kaosit që shkaktojnë.
A ka mundësi Trump ta ndryshojë skenarin pa u dukur sikur po kapitullon?
Po. Ai mund të kthehet te negociatat duke përdorur si ndërmjetës vendet e Gjirit. Hapi i parë duhet të jetë frenimi i Izraelit. Pastaj, duhet vazhduar me heqjen e sanksioneve për naftën që është tashmë në det, gjë që ai e filloi.
Është në interesin kombëtar të Iranit që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e hapur. Nëse ne tregojmë vullnet për t’u kthyer te tryeza e bisedimeve, mund ta shmangim katastrofën.
Shumë njerëz ju akuzojnë për antisemitizëm për shkak të këtyre qëndrimeve. Si u përgjigjeni?
Nuk e dëgjoj fare këtë akuzë. Kauza ime s’ka të bëjë me fenë, por me balancën e fuqisë. Nëse Izraeli do të ishte një vend i krishterë, do të thosha të njëjtën gjë. Nuk është normale që një vend i huaj të ketë kaq shumë ndikim mbi politikën tonë, sidomos kur ne paguajmë pjesën dërrmuese të mbrojtjes së tyre. Marrëdhënia duhet të jetë reciproke. Ne nuk mund të sulmojmë Iranin thjesht sepse këtë e duan izraelitët.
Por a nuk ka Amerika një përgjegjësi morale për të mbrojtur Izraelin, duke qenë se është i rrethuar nga armiq?
Mbrojtja është një gjë, ndërsa sulmi një gjë tjetër. Kur u sulmuan më 7 tetor 2023, ishte e drejtë që t’i ndihmonim. Por nuk është normale që ata të na diktojnë se kur duhet të nisim një luftë me Iranin. Familiariteti ynë kulturor me ta nuk duhet të na e verbojë gjykimin strategjik. Ne e kemi mbrojtur gjithmonë Izraelin, por duhet të ndalojmë së qeni palë në sulmet e tyre që na rrezikojnë edhe ne.
Ju humbët bashkëshorten tuaj në luftën në Siri. Sa ndikon kjo histori personale në qëndrimet tuaja sot?
Më jep qartësi. Për mua, kostoja e luftës nuk është abstrakte. E di çfarë do të thotë të rritësh fëmijët vetëm pas një humbjeje të tillë. Në Irak e kuptova se na kishin gënjyer për të hyrë në luftë. I thashë vetes se nëse do të kisha ndonjëherë mundësi të parandaloja vdekjen e djemve dhe vajzave të tjera amerikane, do ta ngrija zërin.
Në letrën time të dorëheqjes shkrova ndër të tjera se gruaja ime vdiq në një “luftë të prodhuar nga Izraeli”, sepse lobi izraelit dhe neokonservatorët insistuan për ndërhyrjen në Irak dhe Siri, gjë që çoi në krijimin e ISIS-it.
Çfarë ndodh nëse fushata kundër Iranit vazhdon sipas këtij plani?
Unë kam frikë se vrasja e liderëve iranianë vetëm sa do t'i radikalizojë ata më shumë. Irani është një vend i madh dhe me vullnet të fortë për luftë. Nëse vazhdojmë kështu, ose do të detyrohemi të dërgojmë trupa tokësore, ose Izraeli do të bëjë diçka drastike, si përdorimi i armëve bërthamore. Trumpi kërkon “dorëzim total”, por kjo gjuhë në një vend si Irani të çon vetëm drejt asgjësimit.
Po në planin e brendshëm në SHBA, çfarë pasojash parashikoni?
Nëse sektori energjetik hyn në krizë të plotë dhe mbyllet Ngushtica e Hormuzit, ekonomia amerikane do të gjunjëzohet. Me sjelljen tonë ne po e vrasim besimin te dollari si monedhë rezervë, duke i nxitur vendet si Kina të tregtojnë me juan.
Nëse dollari pëson kolaps, projekti “America First” do të jetë i vdekur. Dhe do të ishte një mundësi e humbur, sepse agjenda e Trump-it kishte ide të shkëlqyera, por kjo luftë po e shkatërron atë trashëgimi. Ne amerikanët duhet të vendosim interesat tona të parat para se të jetë tepër vonë./Përshtati "Pamfleti" nga “Unherd”
Për tu admiruar ky politikan. Sionistët e gjithë botës ju kundërvunë Donald Tramp, rrjedhimisht SHBA dhe dollarit. Mjaftë është mjaftë. SHBA duhet të hyjnë në bisedime dhe nëse Sionistët shkojnë edhe të vetëm trim në luftë, le të vazhdojnë.
B R A V O !!!!!!!!!! Uroj te kete sa me shume BURRA TRIMA AMERIKAN qe mendojne SAKTE dhe me kembe ne Toke. Trumpi ESHTE I DESHTUAR,fale Izraelit. E P I C F A I L U R E !!!
Mendoj se Izraeli ja ka vene syrin dhe do ja degjoni kengen