
Gjatë udhëtimeve të ish-Presidentit të SHBA-së, Barack Obama, një ekip i tërë mjekësh dhe infermierësh ishte gjithmonë në gatishmëri. Arsyeja? Grupi i tij i gjakut, AB negativ, është ndër më të rrallët në botë dhe kërkon furnizim të menjëhershëm në rast emergjence. Por edhe ky grup i rrallë zbehet përballë një tjetër fenomeni unik: Rh-null, i njohur si “gjaku i artë”.
Rh-null është grupi më i rrallë i gjakut në botë dhe gjendet vetëm te rreth një në gjashtë milionë njerëz. Deri më sot, janë identifikuar më pak se 50 persona me këtë fenotip. Ajo që e bën kaq të veçantë është mungesa totale e të gjithë antigjeneve Rh në qelizat e kuqe të gjakut.
Nga njëra anë, ky gjak është jashtëzakonisht i vlefshëm, sepse mund t’u transfuzohet njerëzve me forma shumë të rralla të papajtueshmërisë së gjakut. Nga ana tjetër, për vetë personat që e kanë, situata është e rrezikshme: ata mund të marrin vetëm gjak Rh-null, çka e bën çdo emergjencë mjekësore një sfidë serioze.
Për këtë arsye, ekziston një rrjet i vogël ndërkombëtar dhuruesish të rrallë gjaku. Një prej tyre është Suzette Fourie nga Afrika e Jugut, e cila ka dhuruar dhjetëra njësi gjaku gjatë jetës së saj. Autoritetet shëndetësore kanë krijuar edhe arkiva speciale ku gjaku i rrallë ngrin dhe ruhet deri në dhjetë vjet, për t’u përdorur në raste urgjente në mbarë botën.
Shkencëtarët po punojnë për ta prodhuar “gjakun e artë” në laborator, duke përdorur teknologji të avancuara të biologjisë qelizore. Megjithatë, këto metoda janë ende në faza eksperimentale dhe kërkojnë shumë testime përpara se të përdoren në praktikë.
Derisa shkenca të gjejë një zgjidhje të qëndrueshme, dhuruesit e rrallë mbeten shpëtimtarët e vetëm për njerëzit me këtë grup unik gjaku – një kujtesë e fuqishme se edhe diçka kaq e vogël sa një qelizë gjaku mund të bëjë diferencën mes jetës dhe vdekjes.
Lini një Përgjigje