FLASH
Shkruar nga Annalisa Camilli
Il Parlamento europeo ha approvato un nuovo regolamento sull'espulsione dei migranti, scatenando un acceso dibattito e accuse di violazione dei diritti umani. Sebbene il governo italiano veda la decisione come un via libera all'accordo con Tirana, gli esperti legali sollevano seri dubbi sulla sua legittimità.
Il 17 giugno, il Parlamento europeo ha finalmente approvato il nuovo regolamento sulle espulsioni, con 418 voti a favore e 218 contrari. La scena che ha accompagnato questo momento è stata senza precedenti.
Dai loro posti, alcuni eurodeputati di estrema destra sono esplosi in festeggiamenti, scandendo lo slogan: "Rimandateli indietro". Altri eurodeputati hanno risposto gridando: "Vergogna!".
Tuttavia, i cori non si sono fermati lì, ma sono stati ripresi in un video che si è diffuso rapidamente online. L'adozione di questo regolamento è stata resa possibile grazie a un'alleanza tra l'estrema destra e i partiti popolari, ma questa decisione è stata soprattutto un trionfo per l'estrema destra, che da anni premeva per l'attuazione di tali politiche.
Questa misura conferisce alle autorità il diritto di detenere i migranti sprovvisti di documenti validi fino a due anni, nonché di trasferirli in centri allestiti al di fuori dei confini dell'Unione Europea, che le organizzazioni per i diritti umani definiscono "buchi neri dei diritti umani".
Il regolamento apre inoltre la strada all'implementazione in Europa di metodi di controllo dell'immigrazione simili a quelli utilizzati dall'agenzia ICE negli Stati Uniti.
La riforma è stata duramente criticata dalle organizzazioni per i diritti umani, tra cui Amnesty International, che ha definito il progetto "assurdo, crudele e discriminatorio".
Nel frattempo, 16 esperti delle Nazioni Unite hanno indicato in quali ambiti queste nuove norme rischiano di violare le convenzioni internazionali sui diritti umani.
D'altro canto, in molti hanno accolto la notizia con euforia, soprattutto il governo italiano, che ha visto in questo progetto un via libera per il centro extraterritoriale da costruire in Albania, sulla base del memorandum d'intesa firmato con Tirana il 6 novembre 2023.
Tuttavia, alcuni esperti hanno sottolineato che, sebbene non si possa negare la vittoria politica di governi come quello di Meloni, che hanno imposto la propria visione sull'immigrazione ai partner europei, i centri in Albania potrebbero comunque rimanere disfunzionali.
Sono criticati perché continuano a rimanere vuoti, inutilizzati e a costare milioni di euro, contraddicendo al contempo le norme fondamentali della Carta dei diritti fondamentali dell'Unione europea.
“Norma e miratuar nuk ka precedent në historinë e Bashkimit Evropian, sepse autorizon një shtet evropian t’u dorëzojë vendeve të tjera personat nga të cilët dëshiron të lirohet, duke u përpjekur të shmangë çdo përgjegjësi juridike sapo të përfundojë operacioni i dëbimit. Duke pasur parasysh se marrëveshja mes shtetit evropian dhe atij jashtë BE-së do të bazohet thjesht te pazari për shumën financiare, këtu duhet të flasim hapur për një formë të shitjes së qenieve njerëzore”, thotë Gianfranco Schiavone, jurist dhe president i organizatës ICS.
Sipas Schiavone-s, rregullorja e re është e paligjshme, pasi bie ndesh, për shembull, me Nenin 5 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ). Nuk mund t’u lihet në dorë marrëveshjeve dypalëshe midis shteteve evropiane dhe atyre jashtë saj privimi i lirisë personale të një shtetasi të huaj, pa specifikuar çështje jetike, si kohëzgjatja maksimale e ndalimit, e cila rrezikon të ndryshojë sipas marrëveshjeve që nënshkruan secili vend.
“Po ashtu, çfarë ndodh nëse dëbimi i dikujt drejt vendit të origjinës nuk realizohet dot nga vendi i tretë ku ai u dërgua me forcë? A do të lirohet ai dhe a do të marrë një leje qëndrimi në atë vend që ka bërë marrëveshjen, apo do të mbetet pa asnjë status juridik të rregullt, duke u hedhur de facto sërish në tregun e madh ndërkombëtar të trafikut të qenieve njerëzore?”, pyet Schiavone.
Një tjetër element paligjshmërie është trajtimi i ndryshëm me të cilin do të përballen njerëzit e ndaluar në vendet e treta, në krahasim me ata që mbahen në qendrat e dëbimit brenda territorit evropian.
Por, pavarësisht këtyre shkeljeve ligjore të normave të reja, sipas ekspertëve kjo rregullore nuk do të thotë automatikisht dritë jeshile për protokollin Romë-Tiranë.
Sipas Schiavone-s, protokolli me Shqipërinë - ndaj të cilit rëndojnë tri kërkesa për vendim paraprak përpara Gjykatës Evropiane të Drejtësisë (një për çështjet e azilit dhe dy për përdorimin e qendrës së dëbimit) - bazohet në idenë e gabuar se një shtet mund të kryejë jashtë territorit të tij, por nën juridiksionin e vet, procedura që rregullohen nga e drejta e BE-së, siç janë dëbimet.
Prandaj, që qendrat të funksionojnë në përputhje me rregullat e reja, Romës do t’i duhej të nënshkruante një protokoll krejtësisht të ri me Shqipërinë.
“Nuk e dimë nëse Shqipëria do të pranojë apo jo një marrëveshje me Romën për të marrë përgjegjësi juridike për një pjesë të të dëbuarve nga Italia”, shprehet Schiavone.
“Mendoj se një vendim i tillë është mjaft i vështirë për qeverinë e Edi Ramës, e cila tashmë është e mbytur nga protestat për resortin luksoz të paralajmëruar nga dhëndri i Trump-it në lagunën e mbrojtur të Vjosa-Nartës.
"Al momento, né l'Italia né alcun altro Paese dell'Unione Europea ha accordi o patti attivi con Paesi terzi per la gestione di centri di detenzione al di fuori dell'UE, e gli ostacoli legali a questi futuri accordi sono semplicemente troppo grandi", conclude./ Opuscolo di "Internazionale"
Lini një Përgjigje