FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Il presidente americano ha promesso di porre fine alle guerre, ma il confronto con l'Iran pone Washington di fronte a un interrogativo irrisolto: come si vince un conflitto che non ha né un obiettivo chiaro né una strategia di uscita?
Donald Trump ha costruito il suo ritorno in politica su una promessa semplice e potente: l'America non si sarebbe più impegnata in guerre senza fine. Ha accusato l'establishment di Washington di aver sprecato trilioni di dollari in Afghanistan, Iraq e Medio Oriente, senza ottenere pace, sicurezza o rispetto internazionale.
Ma oggi, la sua amministrazione si trova ad affrontare esattamente ciò che Trump aveva affermato di voler evitare: una guerra costosa, senza un obiettivo finale definito e senza una via d'uscita credibile.
Il conflitto con l'Iran non è più una mera dimostrazione di forza, né una breve operazione per neutralizzare alcune installazioni militari o nucleari. Si è trasformato in una crisi strategica che ha portato gli Stati Uniti in aperto conflitto con una potenza regionale di oltre 90 milioni di abitanti, dotata di reti di alleati, capacità missilistiche e concrete opportunità di colpire l'economia globale.
Secondo le cifre presentate al Senato statunitense dai vertici del Pentagono, il costo della guerra ha raggiunto circa 37,5 miliardi di dollari, mentre l'amministrazione sta cercando di ottenere decine di miliardi di dollari in finanziamenti aggiuntivi. I legislatori repubblicani e democratici hanno espresso preoccupazione per la mancanza di una strategia chiara, per il continuo aumento dei costi e per la possibilità di un ulteriore coinvolgimento americano.
Ma il prezzo più alto di questa guerra non si misura solo in dollari. Si misura nella perdita di credibilità strategica degli Stati Uniti.
Una guerra senza la definizione di vittoria
Il problema fondamentale dell'amministrazione Trump è che non ha ancora spiegato cosa intenda per "vittoria".
L'obiettivo è distruggere il programma nucleare iraniano? Rovesciare il regime? Aprire lo Stretto di Hormuz? Indebolire le Guardie Rivoluzionarie? Firmare un nuovo accordo? O semplicemente costringere Teheran ad accettare le condizioni americane?
Non si tratta degli stessi obiettivi. Ciascuno richiede mezzi, scadenze e costi diversi.
Un programma nucleare può essere colpito, ma la conoscenza scientifica non può essere bombardata. Un regime può essere indebolito, ma la sua caduta può generare caos, guerra civile o una struttura ancora più radicale. Una rotta marittima può essere riaperta temporaneamente, ma non può essere mantenuta sicura indefinitamente solo con portaerei e missili.
Trump ha usato un linguaggio da ultimatum, da "distruzione" e da resa incondizionata. Tuttavia, la retorica massimalista non è strategia.
Sa më të mëdha të jenë kërkesat publike të Uashingtonit, aq më e vështirë bëhet arritja e një kompromisi pa u interpretuar si tërheqje. Presidenti amerikan e ka vendosur veten në një kurth: nëse vazhdon luftën, kostot rriten; nëse pranon një marrëveshje më të kufizuar, rrezikon të duket sikur është tërhequr nga premtimet e tij.
Kjo është dilema e vërtetë amerikane.
Trump ngatërroi superioritetin ushtarak me kontrollin politik
Shtetet e Bashkuara kanë një epërsi ushtarake dërrmuese ndaj Iranit. Por epërsia në qiell nuk garanton kontroll mbi rezultatin politik në terren.
Kjo është një nga mësimet më të vjetra të ndërhyrjeve amerikane në Lindjen e Mesme. Uashingtoni mund të rrëzojë qeveri, të shkatërrojë infrastruktura dhe të eliminojë drejtues ushtarakë. Ajo që nuk mund të bëjë lehtësisht është të përcaktojë se çfarë vjen më pas.
Administrata Trump duket se ka supozuar se goditjet e forta do ta detyronin Iranin të kapitullonte. Por një shtet nuk reagon vetëm sipas llogarive ekonomike. Ai reagon edhe sipas logjikës së mbijetesës politike, prestigjit kombëtar dhe nevojës së regjimit për të mos u dukur i dobët.
Për Teheranin, dorëzimi përballë një ultimatumi amerikan mund të jetë më i rrezikshëm për mbijetesën e sistemit sesa vazhdimi i luftës.
Pikërisht këtu qëndron gabimi themelor i Trump: ai e trajtoi Iranin si një palë në një negociatë biznesi, ku presioni maksimal do ta detyronte kundërshtarin të pranonte marrëveshjen. Por shtetet, sidomos kur ndihen të kërcënuara në ekzistencën e tyre, nuk sillen si kompani pranë falimentimit.
Ato mund të pranojnë kosto të jashtëzakonshme vetëm për të dëshmuar se nuk janë nënshtruar.
Hormuzi, pika ku lufta u bë problem botëror
Ngushtica e Hormuzit është nyja ku gabimi amerikan u shndërrua në krizë globale.
Nëpërmjet kësaj rruge kalon një pjesë e konsiderueshme e furnizimit botëror me naftë. Çdo ndërprerje e zgjatur prek çmimet e energjisë, transportin, prodhimin industrial, bujqësinë dhe inflacionin.
Kriza nuk mbetet në Teheran, Uashington apo Tel Aviv. Ajo shkon në faturën e energjisë së një familjeje europiane, në çmimin e karburantit dhe në koston e ushqimeve në vendet e varfra.
Raportimet ndërkombëtare tregojnë se operacioni amerikan, që fillimisht kishte ambicie shumë më të gjera, është përqendruar gjithnjë e më shumë në përpjekjen për të garantuar lundrimin në Hormuz. Kjo tregon se Irani, edhe pa qenë në gjendje të barazohet ushtarakisht me SHBA-në, ka arritur ta zhvendosë konfliktin në terrenin ku mund t’i shkaktojë kundërshtarit dëmin më të madh ekonomik dhe politik.
Kjo është fuqia e luftës asimetrike: pala më e dobët nuk ka nevojë të mposhtë flotën amerikane. Mjafton të rrisë rrezikun e lundrimit, kostot e sigurimit dhe pasigurinë në tregje.
Në këtë kuptim, Irani nuk ka nevojë të fitojë një luftë klasike. Atij i mjafton ta bëjë fitoren amerikane tepër të shtrenjtë.
Dështimi i “presionit maksimal”
Trump u tërhoq nga marrëveshja bërthamore me Iranin në vitin 2018, me argumentin se ajo ishte e dobët dhe se presioni ekonomik do ta detyronte Teheranin të pranonte kushte më të forta.
Rezultati ishte i kundërt.
Irani e zgjeroi programin e tij bërthamor, tensionet rajonale u rritën dhe hapësira diplomatike u ngushtua. Në vend që të ndërtonte një marrëveshje më të fortë mbi bazën e mekanizmit ekzistues, Trump shkatërroi instrumentin e vetëm që kufizonte në mënyrë të verifikueshme aktivitetin bërthamor iranian.
Tani, pas vitesh presioni, sanksionesh dhe konfrontimi, Uashingtoni po kërkon me forcë ushtarake atë që nuk arriti ta siguronte me diplomaci.
Kjo nuk do të thotë se marrëveshja e mëparshme ishte e përsosur. Ajo nuk trajtonte plotësisht programin raketor iranian, aktivitetet e Teheranit në rajon apo mbështetjen për grupet e armatosura.
Por diplomacia nuk është zgjedhja mes marrëveshjes së përsosur dhe luftës. Shpesh është zgjedhja mes një marrëveshjeje të papërsosur dhe një konflikti të pakontrollueshëm.
Trump e hodhi poshtë të parën pa pasur një plan për të shmangur të dytën.
Një president i kapur nga retorika e vet
Dështimi i Trump nuk është vetëm operacional. Ai është edhe politik.
Presidenti që premtoi se do t’i jepte fund luftërave të pafundme tani duhet t’u shpjegojë amerikanëve pse vendi po shpenzon dhjetëra miliarda dollarë në një konflikt të ri.
Presidenti që premtoi uljen e çmimeve duhet të përballet me pasojat ekonomike të tronditjeve në tregjet e energjisë.
Presidenti që u paraqit si mjeshtër i marrëveshjeve ende nuk ka prodhuar asnjë marrëveshje.
Sondazhet dhe raportimet e fundit tregojnë rritje të pakënaqësisë publike ndaj menaxhimit të konfliktit dhe shqetësim brenda vetë kampit konservator për pasojat në zgjedhjet e ndërmjetme. Lufta ka filluar të kthehet nga një demonstrim force në një barrë elektorale për republikanët.
Trump ka ndërtuar pjesën më të madhe të autoritetit të tij politik mbi imazhin e liderit që nuk tërhiqet. Por në diplomaci, paaftësia për t’u tërhequr nuk është gjithmonë forcë. Ndonjëherë është dobësia më e rrezikshme.
Një udhëheqës i përgjegjshëm duhet të dijë jo vetëm kur të përdorë forcën, por edhe kur ta kufizojë atë, kur ta shndërrojë avantazhin ushtarak në negociatë dhe kur të pranojë se objektivat maksimaliste nuk janë të realizueshme.
Dilema e madhe amerikane
Kriza me Iranin ekspozon një problem më të thellë të politikës së jashtme amerikane: hendekun mes fuqisë së jashtëzakonshme ushtarake dhe aftësisë gjithnjë e më të kufizuar për ta kthyer atë në rezultate politike të qëndrueshme.
Amerika mund të godasë pothuajse kudo në botë. Por nuk mund të prodhojë automatikisht rend, legjitimitet dhe stabilitet.
Ajo mund të shkatërrojë objektiva brenda disa orësh, por rindërtimi i një ekuilibri rajonal kërkon vite negociatash.
Mund të imponojë sanksione, por nuk mund t’i detyrojë gjithmonë kundërshtarët të dorëzohen.
Può cercare il sostegno degli alleati, ma non può aspettarsi che questi condividano incondizionatamente i costi di una guerra sulla quale non sono stati sufficientemente consultati.
Inoltre, ogni mese trascorso in Medio Oriente distoglie l'attenzione, le munizioni e le risorse americane dalla competizione con la Cina e dal sostegno agli alleati in Europa e nell'Indo-Pacifico.
Pechino e Mosca non avranno bisogno di intervenire direttamente per trarne vantaggio. Basterà che Washington investa risorse militari, finanziarie e diplomatiche in un altro conflitto prolungato.
Conseguenze per l'Europa
Per l'Europa, questa crisi rappresenta un ulteriore monito sulla sua dipendenza energetica e strategica.
Un'ulteriore escalation potrebbe far aumentare i prezzi del petrolio e del gas, colpire l'industria europea e provocare inflazione dei carburanti.
Un'alleanza seria si fonda anche sulla consultazione, sulla legalità internazionale e sulla chiara definizione degli obiettivi.
La guerra deve finire al tavolo delle trattative.
Nonostante tutta la retorica, i bombardamenti e gli ultimatum, il conflitto si risolverà con i negoziati. L'unica domanda è quante vite, quanti miliardi e quanta stabilità internazionale andranno perduti prima che le parti accettino questa realtà.
Un accordo duraturo richiederebbe limiti verificabili al programma nucleare iraniano, garanzie per la navigazione nello Stretto di Hormuz, meccanismi per ridurre le tensioni regionali e un allentamento graduale delle sanzioni in cambio del rispetto degli obblighi.
Nessuna delle due parti avrebbe preso tutto.
Ma questa è la natura della diplomazia: non la capitolazione assoluta dell'avversario, bensì la costruzione di un risultato che sia meno oneroso del proseguimento della guerra.
In definitiva, il fallimento di Trump non sta nell'aver usato la forza. In certi casi, la potenza militare può essere parte della diplomazia e della deterrenza.
L'errore sta nell'uso della forza senza una definizione realistica di vittoria, senza un piano chiaro per il dopoguerra e senza una strategia politica per trasformare la pressione militare in un ordine più sostenibile.
Trump voleva una vittoria rapida da poter presentare come un trionfo personale. Invece, ha generato un conflitto che sta costringendo l'America ad affrontare la domanda che la sua amministrazione ha evitato fin dal primo giorno: come può finire questa guerra?
Più a lungo non si trovano risposte, più diventa evidente che il problema non è solo l'Iran. Il problema è una superpotenza che continua a entrare in conflitti credendo che la superiorità militare possa sostituire la strategia.
E questo è il grande dilemma americano: gli Stati Uniti hanno ancora il potere di iniziare quasi qualsiasi guerra, ma stanno perdendo la capacità di determinare come e con quale esito finirà. / Opuscolo
Donbole Trumpi I ka ditet e numeruara ne qeverisjen e USA-s.Kete Nentor merr goditjen paralajmeruese per ne KOSHIN E PLEHRAVE dhe per burg,per pedofili dhe KRIMINEL LUFTE. Ne 6 Nentor 2028 votohet dhe me 7 Nentor I vihen prangat ne duar.