Sulle orme di una rete silenziosa di sostenitori del regime, che è entrata con maggiore insistenza nel mirino delle autorità di sicurezza dopo la guerra con l'Iran.
Un uomo attraversa di corsa un passaggio pedonale nel centro di Losanna, filmando con il cellulare in mano. Grida a un gruppo di uomini fermi sul marciapiede: "Non vi vergognate?", esclama in farsi. Gli uomini sembrano sorpresi. Poi cercano di nascondere il volto e si allontanano in fretta.
Ma la persona che filma non si ferma. Si avvicina e grida: "Non scappare! Perché scappi? Dove scappi, traditore? Traditore!"
Un'inchiesta della Neue Zürcher Zeitung ( NZZ ) rivela l'esistenza di una rete segreta di sostenitori del regime iraniano in Svizzera, con possibili legami con le Guardie Rivoluzionarie e le strutture statali di Teheran. Il caso è venuto alla luce in seguito a un incidente avvenuto a Losanna durante una cerimonia commemorativa per Ali Khamenei, in cui sono state identificate diverse persone collegate a questa rete. Tra queste figurano individui integrati nella vita accademica e professionale svizzera, tra cui ricercatori e ingegneri affiliati a istituzioni come l'EPFL.
L'indagine rivela che alcuni di questi individui hanno legami familiari o ideologici con l'élite politica e militare iraniana, tra cui la figlia del sindaco di Teheran. Sebbene non vi siano prove di attività illegali, la loro presenza solleva preoccupazioni in merito all'influenza esercitata e al trasferimento di tecnologia.
Le autorità svizzere hanno iniziato a inasprire i controlli su studenti e ricercatori provenienti da paesi ad alto rischio, mentre i servizi segreti mettono in guardia sui continui sforzi iraniani per acquisire tecnologia e monitorare l'opposizione nella diaspora.
Scrivere sui media svizzeri
La sera del 7 marzo. Sette giorni fa, la Guida Suprema iraniana Ali Khamenei è stata assassinata, un evento che ha diviso anche la diaspora iraniana in Svizzera.
Quella sera, i sostenitori del regime si riunirono al Volkshaus di Losanna, in Place Chauderon, per rendere omaggio al defunto. Decine di persone in lutto si riunirono nella sala affittata, gli uomini da una parte e le donne dall'altra.
Dopo la cerimonia commemorativa, si è verificato un incidente nei pressi dell'edificio. Un uomo che stava filmando ha urlato a un partecipante: "Codardo! Sputa sull'anima del tuo leader! Sputa sull'anima di Khomeini e Khamenei!".
Alcuni uomini si girano, tirano fuori i cellulari e iniziano a filmarlo. Lui si ritira verso il marciapiede. Un altro uomo gli si para davanti e gli chiede: "Di chi è questo cane?". Poi i due arrivano alle mani. Il video si interrompe.
Il filmato si è diffuso rapidamente nella comunità iraniana. L'autore del video rimane sconosciuto. Tuttavia, l'identità degli uomini ripresi è chiara: Arash Rezani ed Eshraf Madani (nomi di fantasia). Nel video vengono chiamati con i loro veri nomi.
Të dy janë pjesë e një rrjeti të fshehtë iranian në Zvicër, i lidhur ngushtë me regjimin në Teheran dhe me Gardën Revolucionare. Ky rrjet përfshin edhe xhami, shoqata dhe kompani, dhe dihet shumë pak për të.
Zvicra prej kohësh është një vend i preferuar studimi për fëmijët e elitës iraniane. Por ky hetim ngre dy pyetje: çfarë synon ky rrjet dhe sa i rrezikshëm është ai?
NZZ ka ndjekur gjurmët e këtij rrethi, i cili pas luftës me Iranin ka hyrë më shumë në vëmendjen e autoriteteve të sigurisë.

Rrjetëzuesi
Gjurmët të çojnë në një ndërtesë moderne banimi pranë Lozanës. Një nga kutitë postare i përket Arash Rezanit, një prej personave të përfshirë në video.
Rezani jeton prej vitesh në Zvicër. Ai erdhi në vitin 2011 dhe kreu doktoraturën në EPFL. Më pas punon në një qendër inovacioni në fushën e mikroteknologjisë dhe tashmë ka shtetësi zvicerane.
Ai konsiderohet shumë fetar. Në Telegram përdorte si foto profili një portret të gjeneralit iranian Qassem Soleimani, një figurë kyçe e aparatit të sigurisë, i vrarë në vitin 2020.
Në rrjetet sociale ai shpreh qëndrime kritike ndaj Perëndimit. Ndërkohë, në punën shkencore zhvillon teknologji për kamera dhe sensorë inteligjentë që analizojnë të dhënat pa nevojë për cloud. Gruaja e tij ka lidhje të mundshme me regjimin. Sipas burimeve, babai i saj është profesor në Universitetin Imam-Hossein në Teheran, një institucion i lidhur me Gardën Revolucionare.
Në të njëjtën adresë rezulton e regjistruar edhe vajza e kryebashkiakut të Teheranit, Alireza Zakani. Ai është një figurë e rëndësishme politike dhe përfaqësues i linjës së ashpër në Iran. Zakani është sanksionuar nga Britania për shkelje të të drejtave të njeriut. Ai është lidhur edhe me milicinë Basij.
Ai kishte deklaruar se vajza e tij ishte kthyer në Iran pas studimeve në EPFL. Por hetimi i NZZ tregon se ajo ka qëndruar në Zvicër dhe ka punuar në një kompani teknologjike deri në vitin 2023. Vendndodhja e saj aktuale mbetet e paqartë.
Eshraf Madani konsiderohet një mbështetës i fortë i regjimit dhe ish-anëtar i milicisë Basij. Ai ka studiuar në EPFL dhe më pas është integruar në jetën profesionale në Zvicër.
Ai ka themeluar një kompani në turizëm dhe një shoqatë bamirëse. Gjithashtu ka punuar në të njëjtën qendër teknologjike si Rezani.
Në javët e fundit ai ka fshirë profilet e tij në rrjetet sociale dhe nuk ka reaguar ndaj pyetjeve të medias.
Një rast i mëparshëm tregon rreziqet e mundshme. Inxhinieri Mohammad Abedini u arrestua në vitin 2024 në Milano.
Sipas autoriteteve amerikane, ai ishte pjesë e një rrjeti që siguronte komponentë teknologjikë për dronë iranianë. Këta dronë u përdorën në një sulm në Jordani ku u vranë tre ushtarë amerikanë.
Abedini kishte studiuar dhe punuar në EPFL dhe kishte krijuar kompani në Zvicër, të dyshuara si mbulesë për transferimin e teknologjisë drejt Iranit.
Rasti ka nxitur debat politik. Autoritetet zvicerane kanë forcuar kontrollet për studentët dhe studiuesit nga vende si Irani.
Il Politecnico di Zurigo (ETH) e il Politecnico di Losanna (EPFL) hanno respinto decine di candidature dopo i controlli di sicurezza.
I servizi segreti svizzeri avvertono che l'Iran sta cercando di acquisire tecnologie in settori quali droni, missili ed energia nucleare. Inoltre, sta monitorando e minacciando figure dell'opposizione nella diaspora.
Il caso dimostra che la Svizzera rimane un punto di riferimento importante per i legami accademici e tecnologici con individui vicini al regime iraniano.
Sebbene non vi siano prove di attività illegali da parte delle persone menzionate, le autorità ritengono necessario aumentare la vigilanza a causa del rischio di trasferimento tecnologico e di possibili attività di intelligence. / Opuscolo /
Keta zviceranet nuk e qethin fare, si duket efekti i miellit, e thithin te gjithe pa perjashtim. Si mund te shjegoj vdekjen e mbi 40 te rinjve qe festonin ne nje lokal te pa sigurt. Ketu studiojne femij e familjar te eksponenteve islamik Iranian, ne nje kohe qe Irani eshte nen Imbargo prej vitesh nga 90% e botes. Zviceran, tana i ban, edhe m...n ta han.