FLASH
Shkruar nga Pierre Haski
Midis hijeve të një lufte të re në Lindjen e Mesme dhe thirrjeve të dëshpëruara për liri, a po përgatitet Uashingtoni të hapë "Kutinë e Pandorës"? Kur vullneti i popullit ndeshet me makinerinë ushtarake globale, kufiri midis çlirimit dhe kaosit bëhet tmerrësisht i hollë...
Donald Trump po heziton, dhe kjo është plotësisht e kuptueshme. Ndërsa një shtypje brutale po godet iranianët, duke lënë qindra dhe ndoshta mijëra të vdekur (ndërprerja e qëllimshme e internetit e bën të vështirë vlerësimin e saktë të bilancit njerëzor), presidenti amerikan do të donte të mbante premtimin e tij për të ndihmuar protestuesit iranianë.
Në Uashington, burimet diplomatike konfirmojnë se ai po studion plane të ndryshme sulmi, por nuk ka marrë ende një vendim përfundimtar. A është e mundur të kryhet një ndërhyrje efektive në një vend kompleks si Irani, me një kryengritje të madhe popullore në zhvillim e sipër?
Dhe mbi të gjitha: a është e drejtë të ndërhyhet fare nga forcat e jashtme? Disa iranianë shumë të përkushtuar e kundërshtojnë kategorikisht idenë e veprimit të jashtëm, siç është regjisori Jafar Panahi, fitues i Palmës së Artë në Kanë, dhe i dënuar vazhdimisht nga gjykatat e Teheranit.
Panahi argumenton se “ndryshimi në pushtet duhet të vijë nga vullneti i popullit, nga brenda vendit”, duke ruajtur kështu sovranitetin dhe integritetin e lëvizjes. Ka shumë argumente kundër veprimit të jashtëm, qofshin ata amerikanë apo izraelitë.
Këto përfshijnë precedentë historikë si Libia, ku NATO ndërhyri në vitin 2011 për të parandaluar një masakër në Bengazi, por përfundoi duke destabilizuar vendin dhe të gjithë rajonin për një dekadë të tërë.
Metodat e ndërhyrjes ngrenë gjithashtu dyshime serioze strategjike. A do të ishte vërtet e mundur të ndihmoheshin protestuesit përmes një serie sulmesh ajrore, dhe goditjeve të synuara kundër udhëheqësve të Gardës Revolucionare?
A nuk do të rrezikonte kjo të luante në favor të regjimit duke legjitimuar teoritë rreth një “ndikimi të huaj”, ose më keq, duke e zhytur vendin në një kaos civil që do të përkeqësonte kushtet e popullsisë? Këto pyetje nuk mund të injorohen, pavarësisht dëshirës sonë të sinqertë për të ndihmuar popullin iranian.
Ndër argumentet në favor të ndërhyrjes është nevoja urgjente për të ndihmuar një popullsi në rrezik ekstrem. Është moralisht e padurueshme të shohësh njerëz të pafajshëm të vriten, vetëm sepse zgjodhën të protestonin në rrugë për të drejtat e tyre. Impotenca ndërkombëtare është një motivim i fuqishëm për veprim. Disa vëzhgues besojnë se regjimi i mullahëve, mund të bjerë me një shtytje të fundit në drejtimin e duhur. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka shprehur vazhdimisht dëshirën për ndryshimin e regjimit.
Sot, qëllimi mbetet i njëjtë: rrëzimi i një pushteti që mbjell terror brenda dhe përtej kufijve të Iranit. Disa iranianë në diasporë kërkojnë ndërhyrje, sepse besojnë se kjo është e vetmja mënyrë për të përmbysur një sistem që mbahet fort pas forcës.
Për momentin, po shqyrtohen mundësi të ndryshme operacionale. Një operacion special për të neutralizuar udhëheqjen, i ngjashëm me tentativat në Venezuelë, duket i vështirë, edhe pse Izraeli ka treguar aftësi të larta depërtimi.
Pushtimi i Iranit siç ndodhi me Irakun në 2003 është jashtë diskutimit, sepse Donald Trump preferon veprime të forta, por jetëshkurtra. Pra rikthehemi te pyetja: si mund t’i ndihmojmë ata që i nënshtrohen shtypjes, kur veprimi ushtarak është kaq i rrezikshëm?
Kjo është dilema që na mundon të gjithëve./Përshtati "Pamfleti" nga “France Inter”
Lini një Përgjigje