FLASH
Shkruar nga Daniel Serwer
Ju mund të prisni që Trump të mos bëjë asgjë që do të rrezikojë projektet e Kushnerit apo paratë e tij saudite. Kjo do të thotë një anim i vazhdueshëm drejt Beogradit dhe larg Prishtinës, por jo larg Tiranës. Shqipëria dhe Serbia bien dakord për shumë gjëra, duke përfshirë nevojën që presidentët e tyre të qëndrojnë në pushtet pa opozitë serioze.
Në vitin 2020, atëherë presidenti Trump nënshkroi me kryeministrin e Kosovës Hoti dhe presidentin serb Vuçiç marrëveshje të veçanta për “normalizimin ekonomik ”. Administrata amerikane i shpalli këto marrëveshje si arritje të mëdha. Ato siguruan lidhje autostrade dhe hekurudhore, financim për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, hyrjen e Kosovës në atë që atëherë u etiketua një zonë "mini-Shengen" që përfshinte Serbinë, Shqipërinë dhe Maqedoninë, njohjen reciproke të diplomave, ndalimin e "të pabesuarve" shitësit 5G, si dhe një sërë dispozitash të tjera që kanë pak ose aspak të bëjnë me normalizimin ekonomik midis Beogradit dhe Prishtinës.
Dispozitat e tjera ekonomike ishin edhe më minimale, me përjashtim të një premtimi për Beogradin për më shumë investime amerikane. Këto marrëveshje kryesisht mbetën të pazbatuara. Izraeli e njohu Kosovën dhe Prishtina vendosi ambasadën e re në Izrael në Jerusalem. Serbia mori shumë investime të reja amerikane. Dispozita më e rëndësishme, pezullimi i fushatës së saj kundër njohjes nga Serbia, nuk ndodhi kurrë aq sa mund të them.
Të gjithë kishin pritshmëri të mëdha për Biden
Njerëzit në rajon, veçanërisht në Bosnje dhe Kosovë, kishin pritshmëri të mëdha për administratën e Bidenit në vitin 2020. Senatori Biden kishte qenë një avokat i fuqishëm i ndërhyrjeve të SHBA-së në Ballkan. Sekretari i Shtetit Blinken e njihte mirë rajonin. Ambasadori në Beograd, Chris Hill, ka qenë thellësisht i përfshirë në Dejton dhe më pas në Rambuje dhe si ambasador në Maqedoni. Derek Chollet, këshilltar në shtet, ishte gjithashtu i ditur.
Për habinë time, ata vendosën ta kthenin politikën amerikane në një drejtim të vendosur pro Beogradit. Ata vendosën gjithashtu të mbështesin kryeministrin shqiptar Rama. E dija që Biden kishte favorizuar që Beogradi të kandidaturonte për në Bashkimin Evropian, pa i plotësuar kërkesat. Unë e kisha kundërshtuar për këtë çështje gjatë dëshmimit në vitet 2000. Por nuk e kuptova se kjo reflektonte një prirje të përgjithësuar ndaj Serbisë.
Për pjesën më të madhe të administratës së Bidenit, Gabriel Escobar, ish-VKM në Beograd, udhëhoqi për Ballkanin në shtet. Krijimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe ai e bëri prioritet të tij ekskluziv. Kjo do të thoshte t'i jepte Beogradit atë që donte më shumë, ndërsa Prishtinës t'i jepte asgjë. Kjo nuk do të funksiononte kurrë, dhe nuk ndodhi.
Por njerëzit e Bidenit vazhduan të anojnë drejt Beogradit. Kur Serbia rrëmbeu dy policë të Kosovës nga territori i Kosovës, ata nuk thanë asgjë kuptimplotë. Kur Vuçiç dërgoi protestues në Kosovë për të sulmuar paqeruajtësit e NATO-s, Uashingtoni tha pak. Kur Serbia organizoi dhe pajisi një sulm terrorist në Kosovë, ata nuk bënë asgjë. Në Bosnje, populli i Bidenit kishte prioritet heqjen e një politikani nacionalist boshnjak. Ata lanë për një herë tjetër serbin e shumë sanksionuar dhe kroatin po aq të urryer.
Çfarë të presim tani
Nuk pres më mirë nga administrata e dytë e Trump. Jared Kushner, dhëndri i Trump i financuar nga Arabia Saudite, ka kërkuar projekte investimi si në Serbi ashtu edhe në Shqipëri. Me sa jam në dijeni, ai nuk e ka vizituar as Bosnjën apo Kosovën.
Ju mund të prisni që Trump të mos bëjë asgjë që do të rrezikojë projektet e Kushnerit apo paratë e tij saudite. Kjo do të thotë një anim i vazhdueshëm drejt Beogradit dhe larg Prishtinës, por jo larg Tiranës. Shqipëria dhe Serbia bien dakord për shumë gjëra, duke përfshirë nevojën që presidentët e tyre të qëndrojnë në pushtet pa opozitë serioze. Amerikanët kanë qenë mbështetës nën Biden. Kjo do të vazhdojë edhe nën Trump.
Njerëzit në Ballkan do të ndjekin seancën e konfirmimit të Marco Rubios sot për çdo pyetje që ka të bëjë me Ballkanin. Kjo mund të jetë një aluzion se ku po shkojnë gjërat. Por unë nuk do të vë bast që ndonjë çështje ballkanike të ngrihet, përveç nëse dikush e shtyn një nga senatorët ta bëjë këtë.
Mico Vlahovic citon Ndihmës Sekretarin në largim James O'Brien të ketë thënë: Ne nuk duam që të duket se njëra parti [politike amerikane] apo tjetra po merr përgjegjësinë, sepse në Amerikë të dyja palët besojnë se një marrëdhënie e fortë është e rëndësishme – si për vendin tonë ashtu edhe për Serbinë. Kjo nënkupton vazhdimësi në zbutjen e Beogradit.
Mund të jetë më keq se kaq, nëse Uashingtoni i kthehet dëshirës për të ndarë Kosovën në vija etnike. Por as qetësimi dhe as ndarja nuk do të sjellin paqe dhe stabilitet. Rruga drejt kësaj është sovraniteti i forcuar për të gjitha vendet e rajonit. Në këto ditë që po pakësohen, administrata e Biden po shtyn “dialog strategjik” si me Beogradin ashtu edhe me Prishtinën. Kjo nuk është ideja më e keqe që kam dëgjuar, por gjithçka varet nga axhenda./Përshtati “Pamfleti” nga “Peacefare”
Lini një Përgjigje