FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The number of businesses in the country's regions is following population developments. Trade businesses shrank in all regions, except Durrës and Tirana, in 2024 compared to 2023.
Seen from afar, the picture of the Albanian economy looks attractive with luxury hotels and towers, visitors from all over the world.
But a more detailed look reveals a reality where the rest of the country, except for Tirana and Durrës, is facing a contraction of the economy and businesses mainly as a result of the decline in population.
Year after year, the economy and population are concentrating in the Tirana-Durres region, further increasing the challenges for community services.
Businesses are following the same trend, growing only in the Central Region and in some tourist areas, while most counties are shrinking in residents and businesses.
Last year, the number of active businesses across the country reached over 132 thousand, an increase of 1.5% compared to 2023, but in 6 regions, mainly in the north, their number was decreasing. 47.8% of active businesses were in the Tirana Region in 2024 from 47.2% in 2023.
Urban planner Gent Kaprata believes that the concentration of population and economy in Tirana-Durres has fostered faster development in this region, but this has also created inequalities in territorial development.
The lack of policies for balanced development with investments in other regions has become an obstacle to sustainable national development, emptying other areas and exacerbating urban challenges, he said.
On the other hand, during 2025, Albania continued to face population decline in all regions of the country. The number of businesses in some regions followed the population.
For example, the population of Korça shrank by 2.1% in 2024 compared to 2023, while the number of businesses in this region fell by 2.4% in the same period.
Also in the regions of Elbasan, Dibra, Berat, and Kukës, the decline in businesses is in direct proportion to the population. In some regions where tourism is constantly growing, such as Durrës, Gjirokastra, Shkodra, and Vlora, even though the population is declining, the number of businesses was increasing in 2024.
The growth of businesses in counties with declining populations has increased the challenges businesses face in finding employees.
The data show an increasingly pronounced divide between regions that manage to maintain economic dynamism despite demographic decline and those that are facing a double contraction in population and economic activity.
The concentration of population and economy in the Tirana-Durres region has profound and multifaceted impacts on the development of Albania. This region now constitutes a metropolitan area, where over a third of the country's population and an even greater share of economic activities and investments are concentrated.
Turizmi në rritje, nuk reflektohet në zgjerimin e bizneseve të hoteleve dhe restoranteve
Turizmi ka qenë kryefjala e ekonomisë në tre vitet e fundit për kontributin në rritje, në të ardhura, punësim etj., por kjo nuk u reflektua në një numër më të madh restorantesh dhe hotelesh vitin e kaluar.
Të dhënat zyrtare mbi numrin e hoteleve dhe restoranteve për vitin 2024 tregojnë rënie të lehtë në shkallë kombëtare, me 0.5% krahasuar me vitin 2023. Numri i përgjithshëm i njësive zbriti nga 17,962 në 2023 në 17,879 në 2024, një ndryshim modest, por domethënës në kontekstin e rritjes së turizmit në vend.
Rënia më e theksuar u regjistrua në Elbasan, me 6.3%, duke humbur 83 njësi akomoduese dhe restorante.
Edhe Korça dhe Kukësi pësuan tkurrje të ndjeshme përkatësisht 5.0% dhe 3.9%, ndërsa Dibra dhe Lezha pësuan ulje më të lehta, me 2.9% dhe 3.0%.
Reduktimi në disa qytete me potencial të lartë zhvillimi turistik lidhet me faktorë si investimet e ngadalta publike apo ndryshimet në preferencat e turistëve.
Nga ana tjetër, disa qarqe regjistruan rritje, duke sinjalizuar zhvillim selektiv të infrastrukturës turistike.
Vlora dhe Shkodra ishin ndër të paktat që përfituan, me rritje përkatëse prej 1.6% dhe 2.4%, ndërsa Gjirokastra dhe Tirana patën rritje prej 4.0% dhe 0.7% secila.
Tirana mbetet një nga qendrat kryesore të restoranteve dhe hoteleve me mbi 6,200 njësi aktive, ndërkohë që Vlora ruan pozicionin si destinacion bregdetar me rritje të qëndrueshme.
Durrësi, pavarësisht statusit si një nga qytetet më të vizituara nuk kishte rritje të bizneseve, madje një prej tyre u mbyll.
Rënia në disa qarqe dhe rritja në të tjera shfaq një panoramë të fragmentuar të zhvillimit turistik, që kërkon strategji më të përqendruara për të rritur konkurrueshmërinë dhe kapacitetin mikpritës në të gjithë vendin.
Në qarqe si Elbasani, Korça dhe Kukësi, rënia e strukturave të akomodimit mund të lidhet me mungesën e investimeve të reja në infrastrukturën mbështeste si rrugët dhe energjia.
Shumë biznese të vogla, të hapura pas pandemisë, gjithashtu kanë mbyllur aktivitetin për shkak të kostove në rritje, konkurrencës së lartë apo mungesës së vizitorëve gjatë sezonit të dimrit.
Në zonat më pak të zhvilluara, sidomos në veri dhe lindje, mungesa e stafit të kualifikuar ose largimi i të rinjve për emigrim po pengon funksionimin e hoteleve apo hosteleve ekzistuese.
Zonat me turizëm të kufizuar në muajt e verës kanë më pak interes për investitorët. Në qytete si Vlora, Tirana dhe Shkodra, rritja e numrit të vizitorëve të huaj dhe shqiptarë ka nxitur hapjen e strukturave të reja, kryesisht apartamente me qira ditore dhe hotele.
Bizneset e tregtisë, rënie në të gjitha qarqet përveç Durrësit dhe Tiranës
Numri i bizneseve në sektorin e tregtisë sipas qarqeve për vitet 2023 dhe 2024 tregon rritje të lehtë në nivel kombëtar, me një shtesë prej 348 njësish tregtare ose 0.8%, por pas kësaj rritjeje të përgjithshme fshihet rënia e aktiviteteve të tregtisë në 10 qarqe.
Të dhënat zyrtare tregojnë se Tirana regjistron rritjen më të madhe absolute, me 498 njësi tregtare më shumë në vitin 2024 krahasuar me një vit më parë, ose 2.6% më shumë. E ndjekur nga Durrësi, me 109 njësi më shumë, ose me shtesë 2.1%.
Këto dy qarqe përfaqësojnë zonat më të populluara dhe më dinamike ekonomikisht në vend.
Në të kundërt, qarqe të tjera kanë pësuar rënie të bizneseve që operojnë në sektorin e tregtisë si Dibra (-2.2%), Kukësi (-2.5%), dhe Lezha (-1.7%).
Kjo rënie nuk është e rastësishme, pasi këto janë ndër qarqet më të prekura nga emigracioni dhe plakja e popullsisë. Mungesa e fuqisë punëtore dhe e konsumatorëve potencialë po e bën gjithnjë e më të vështirë mbajtjen në këmbë të bizneseve lokale.
Po ashtu, qarqe si Gjirokastra (-1.1%), Vlora (-1.0%) dhe Elbasani (-1.3%) kanë pësuar rënie, ndonëse më të moderuar. Në disa qarqe të tjera si në Gjirokastër dhe në Vlorë, emigracioni drejt Greqisë dhe vendeve të tjera ka ndikuar vazhdimisht në tkurrjen e aktivitetit ekonomik lokal.
Të dhënat e vitit 2024 mbështetën trendin, ku bizneset e tregtisë po ndjekin popullsinë. Me përqendrimin e shqiptarëve në zonat urbane dhe metropolitane, sidomos në Tiranë dhe në Durrës, bizneset e vogla dhe të mesme po zhvendosen gjithashtu drejt këtyre zonave ku mundësitë për treg dhe punësim janë më të larta.
Nga ana tjetër, qarqet me rënien e bizneseve në sektorin e tregtisë përballen me sfida që nuk janë thjesht një çështje ekonomike, por reflektojnë transformim më të gjerë social dhe demografik.
Kriza e industrisë përpunuese reflektohet në qytetet e mëdha
Industria e përpunuese, sidomos sektori fason, ka hyrë në një cikël krize prej tre vitesh në vitin 2025 nga pasojat negative që krijoi nënçmimi i Euros, shtrenjtimi i kostove të brendshme nga rritja e pagës minimale dhe rënia e kërkesës nga jashtë.
Megjithatë bizneset në fushën e industrisë shënuan rritje të lehtë në vitin 2024, kryesisht nga zgjerimi i njësive të agroindustrisë.
Nga viti 2023 në vitin 2024, vihet re rritje shumë e lehtë në total në nivel kombëtar, me vetëm 11 biznese duke e çuar totalin në 9,683 njësi nga 9,672 vitin pararendës.
Kjo përfaqëson rritje minimale prej 0.1%, që tregon se sektori industrisë nuk ka zhvillime dinamike në shkallë të gjerë.
Tirana mbetet qarku me numrin më të madh të bizneseve industriale, me 3,490 biznese në vitin 2024.
Megjithatë, ky qark ka pësuar rënie prej 7 biznesesh në krahasim me vitin 2023, përkatësisht 0.2%, kryesisht si rrjedhojë e falimentit të bizneseve nënkontraktore që qepnin veshje dhe këpucë për kompanitë më të mëdha të eksportit.
Ndër qarqet me rritje pozitive, spikasin Shkodra dhe Fieri. Në Shkodër janë shtuar 15 biznese në sektorin e industrisë duke e çuar numrin e tyre në 529 në 2024 nga 514 që ishin në 2023, që përfaqëson një rritje prej 2.9%.
Edhe në Fier, rritja është e krahasueshme ku në vitin 2024 u numëruan 860 biznese në fushën e industrisë nga 875 biznese në vitin 2024, me rritje 1.7%.
Zhvendosja në qarqe e industrisë vjen për shkak edhe të kostove më të lira të fuqisë punëtore dhe qirave më të lira të ambienteve. Tarifat dhe taksat lokale janë gjithashtu më të ulëta se në Tiranë. Në Durrës dhe në Vlorë vërehet gjithashtu një rritje, por më e kufizuar. Durrësi ka shtuar 11 biznese në industri ose +0.8% ndërsa Vlora vetëm 5 ose 0.8% më shumë. Në Dibër janë shtuar 4 biznese.
Nga ana tjetër, qarqet që kanë shënuar rënie më të ndjeshme janë Gjirokastra dhe Kukësi, të dy me një tkurrje prej 3.5%. Në Gjirokastër, numri i bizneseve në sektorin e industrisë ra nga 254 në 245, ndërsa në Kukës nga 127 në 122.
Rënie e ngjashme shënohet edhe në Lezhë me 3.5%. Këto shifra tregojnë për vështirësinë në ruajtjen ose nxitjen e aktivitetit industrial në qarqet më periferike ose më të vogla të vendit, ku mungesa e infrastrukturës, fuqisë punëtore ose kërkesës lokale mund të jenë faktorë pengues.
Në qarqet e tjera si Elbasani dhe Korça ka pasur rënie të lehtë të bizneseve të industrisë, përkatësisht me 0.8% dhe 1.2%, që është reflektim i krizës së sektorit fason dhe orientimit të tregut lokal drejt sektorëve të tjerë si shërbimet.
Qarqet më të urbanizuara ose më afër porteve dhe infrastrukturës kryesore si Tirana, Durrësi dhe Fieri vazhdojnë të mbajnë peshën kryesore, ndërsa disa qarqe të vogla përballen me rënie të aktivitetit.
Politikat zhvillimore për të nxitur industrinë në zona më pak të zhvilluara mbeten kyçe për të balancuar shpërndarjen territoriale të industrisë në Shqipëri.
Kompanitë e ndërtimit, me rritje në të gjitha qarqet, përveç Shkodrës
Sektori i ndërtimit ka shënuar rritjen më të madhe edhe të numrit të bizneseve si në shkallë vendi, ashtu edhe në qarqe duke konfirmuar orientimin e fortë të ekonomisë nga ky sektor.
Në total, numri i bizneseve të ndërtimit është rritur nga 6,955 në vitin 2023 në 7,479 në vitin 2024, me një rritje me 524 biznese ose 8% më shumë sipas të dhënave zyrtare të INSTAT.
Tirana mbetet pa diskutim qarku me numrin më të madh të bizneseve në këtë fushë me 3,868 biznese në vitin e kaluar, me 289 njësi më shumë ose 8%.
Zgjerimi pasqyron dinamikën e tregut në kryeqytet, ku kërkesa për banesa vijon të jetë e lartë. Tirana zotëron 52% të të gjitha bizneseve të ndërtimit në vend.
Qarku i dytë me rritjen më të madhe absolute është Vlora, me një shtesë prej 70 biznesesh (rritje 10%) në vitin 2024 në raport me 2023. Kjo lidhet me zhvillimin e zonës bregdetare, ku turizmi po nxit investimet në struktura akomoduese dhe rezidenciale.
Lezha dhe Elbasani shënojnë gjithashtu rritje të konsiderueshme. Vitin e kaluar, 25 kompani ndërtimi u shtuan në Lezhë me rritje 9%, ndërsa në Elbasan u shtuan 26 biznese ose 8% më shumë
Ndërsa pjesa më e madhe e qarqeve kanë shënuar rritje, Shkodra është i vetmi qark që ka regjistruar rënie si në terma absolutë ashtu edhe përqindje.
In 2023, there were 245 construction businesses, while in 2024 this number dropped to 239, with a loss of 6 businesses or -2%. This decline raises questions about the dynamics of the economy in the Shkodra Region, which is related to the lack of new investments and the sharp decline in population.
More modest increases were recorded in regions such as Kukës (+2 businesses), Korça (+3), and Dibra (+9), reflecting slower activity in these areas due to demographic factors or the lack of large projects.
The data suggests an overall positive trend in the construction sector, led by Tirana and tourist areas such as Vlora.
However, regional breakdowns show that growth is not evenly distributed, with some regions experiencing faster expansion and others continuing to lag behind or exhibiting declines.
These differences may reflect factors such as local economic development, migration, tourism, and public policies for infrastructure investments, etc.
Enterprises with over 50 employees, Elbasan with the largest number of bankruptcies
Last year, 27 businesses with over 50 employees closed or fell below the 50+ employment threshold due to the difficulties created by the fall of the Euro and demographic challenges in the regions.
Data shows that Elbasan lost a fifth of large businesses (-21%), reflecting difficulties in metallurgy, wood processing, and joinery.
Lezha, Dibra, Kukësi, Gjirokastra recorded a decrease from 4% to 14%, where in addition to the exchange rate, the rapid population contraction is not favoring businesses with many employees.
Tirana, which hosts 56% of total businesses with over 50 employees, experienced 13 bankruptcies last year, mainly textile manufacturers and food processors.
On the other hand, Berat and Vlora, Durrës and Korça had an increase in the number of businesses with over 50 employees as a result of positive developments in tourism and logistics. For two years, the Euro has lost about 15% of its value against the Lek. The weakening has devastated the profits of sectors such as joinery, metal processing, wood and construction materials, etc.
While businesses were unable to increase export prices in Eurozone markets, the cost of wages, energy, and raw materials within the country increased due to exchange rate developments.
Each company in the 50+ group employs an average of 90-100 people, so the loss of 27 businesses means around 2,500 potentially lost jobs.
In addition to the Euro, the decline in population is also affecting the closure of businesses with many employees in the regions. The two regions with the largest population decline, Shkodra and Dibra, are also losing businesses with the most “50+” employees.
The emigration of the 20-40 age group has emptied the base of textile, food processing and woodworking workers. Companies are facing order delays and wage increases to retain staff.
With fewer residents and a smaller economy, bank branches in Dibër and Shkodra have reduced their loan portfolios in some regions, while bankruptcies are increasing./ Monitor
Lini një Përgjigje